Lögberg - 26.03.1896, Page 5

LÖGBERG, FIMMTUDAGINN 26. MARZ 1896.
5
»gentlemaður“ kunni þó að skammast
sfn — og hangdi sig — en ritstj.
Hkr. gerir ekki f>að þarfaverk.
Svo ætlum vjer ekki að eltast
•neir við svína-pólitík rit3tj. Hkr. f
þetta sinn, en að endingu viljum vjer
taka pað fram, að það lítur út fyrir,
eptir síðustu greinum lians að dæma,
sð hafi nokkurn tíma verið snefill af
viti, drengskap, sanngirni kurteisi eða
þvi um líku í lepp þeim, sem situr í
vitstjóra sætinu á Leirbveravöllum, þá
er þetta allt farið. Hann hefur selt
sig með líkama og sál kaþólsku
klerkavaldi, auðvaldi og öllu öðru
tnyrkravaldi pólitikurinnar, og er
tnarg-sokkinní sjósvínapólitíkurinnar.
Lar sem áður var þó notanlegt fieytu-
grey. er nú aðeins eptir óþverralegt
flak af svfna-trogi.
Kiiguu arlögiu.
Frumvarp það, er sambands
Stjórnin lagði fyrir Ottawaþingið fyrir
nokkru síðan (sem stjórnin er að
reyna að berja í gegnum þingið í því
skyni að neyða tvískipta skólafyrir-
komvilaginu upp á Manitobamenn),
kom til annarar umræðu í neðri
deild þingsins í vikunni sem leið, og
var rætt í samfleytt meir en 3 dægur
(39 kl. st.). Á föstudagsmorgun, 20.
þ. m. var gengið til atkvæða um
hreytingaruppástungu þá, er Mr.
Laurier, leiðtogi frjálslynda flokksins,
gerði þegar í l>yrjun umræðunnar í
þá átt, að fresta umræðum um málið
f sex mánuði (samaogað hrinda frutn-
varpinu út af þingi) og var sú uppá
stunga felld með 24 atkvæða mun.
Lá var greitt atkvæði um aðal-uppá
Stunguna (að frumvarpið gengi í
gegnum aðra umræðu) og var hún
samþykkt með 18 atkvæða mun.
Frumvarpið komst þannig í gegnum
sðra umræðu. í neðri deild sam-
handsþingins eiga 215 menn sæti.
Af þeim greiddu 112 atkvæði með
frumvarpinu, en 04 á móti því, 3 voru
fjærverandi, 2 greiddu ekki atkvæði,
auk forseta (sem náttúrlega greiddi
heldur ekki atkvæði) og 3 sæti (kjör-
daemi) eru þingmannalaus sem stend-
ur. Sjö þingmenn frá Quebec fylki,
sem teljast með frjálslynda flokknum,
greiddu atkvæði með frumvarpinu og
skárust þannig úr liði Mr. Lauriers,
en aptur greiddu 18 konservativ
þingmenn frá Ontario fylki atkvæði á
móti frumvarpinu. AUir þingmenn-
irnir frá Manitoba (Daly, Ross, La
Riviere, Boyd) nemá þingmaðurinn
fyrir Winnipeg, Mr. Joseph Martin,
greiddu atkvæði með frumvaipinu
eðamót; hagsmunum síns eiginfylkis.
Sama er að segja um þÍDgmennina
álla 3 frá Norðvesturlandinu (Davin,
McDowell og Davis) og þingmennina
alla frá British Columbia, að þeir
greiddu atkvæði með frumvarpinu.
Þannig greiddu allir þingmenn úr
kjördæmunum fyrir vestan Superior
vatn atkvæði á móti hagsmunum
Manitoba, nema einn einasti maður,
nefnil. J. Martin. Hann var hinn
eini drenglundaði maður í þeim hóp.
t>að mátti búast við, að La Itiviere
greiddi atkvæði með fruui varpinu,
því hann er þingmaður fransk-ka
þólskra manna hjer í fylkinu og ka-
þólskur sjálfur, en það hefði ekki
verið til of mikils ætlast af hinum
protestautisku þingmönnum fyrir
Manitoba og Norðvesturlandið, að
þeir hefðu greitt atkvæði á móti, en
þeir reyndust allir svikarar, nema
Martin.
Eins og áður er tekið fram,
greiddu 18 konservativ þingn.enn frá
Ontario atkvæði á móti frumvarpinu
og flokk sínum, en enginn einasti
konservativ úr neinu hinna fylkjanna.
Ef binir 7 liberölu liðhlaupar frá
Quebec fylki hefðu greitt atkvæði
með flokk slnum og móti frumvarpinu,
hefði stjórnin að eins komið því í
gegn með 4 atkvæða mun. Og hefðu
svo svikararnir frá Manitoba greitt
atkvæði á móti frumvarpicu, heíði
það ekki komist f gegn og stjórnin
fallið á þessu máli. Á þessu sjá
menn hve tæpt apturhaldsstjórnin I
Ottaiva hefur staðið. Eins og menn
vita, er kjörtfmi hinna núverandi
þingmanna í Ottawa þvínær útrunn-
inn (er úti 25. næsta mán.) og margir
þeirra búast ekki við að verða endur-
kosnir — eins og t. d. A. W. Ross,
þingm. fyrir Lisgar, hjer í fylkinu —
svo stjórnin hefur vafalaust íengið
ymsa þessa œenn til að greiða atkvæði
með frumvarpi sinu með því, að lofa
þeim embættum. Hún hefur þannig
vafalaust keypt þann meirihluta, sem
hún barði þetta mál í gegn með, og
er það þokkalegt atferli.
Stjórnin kvað ætla að reyna að
berja frumvarpið í gegnum þriðju
umræðu svo fljótt sem unnt er, en
óvíst er að henni takist það, því ekki
er vfst að allir, sem greiddu atkvæði
með að það geDgi I gegnum aðra um-
ræðu, greiði atkvæði með því við
þriðju uinræðu.
Auk þess er nú O ttawastjórnin
að leita samninga við Manitoba-stjórn-
ina um þetta skólamál, og hefur sent
þrjá fulltrúa liingað vestur til að ræða
málið við Manitobastjórnina. í þeirri
sendiför eru: Hon. Mr. Dickey og
Desjardins Og Sir Donald Smitb, sá
er var hjer vestra fyrir skömmu til að
leita samninga um þetta saina mál.
í för með þeim er kaþólski presturinn
I.acombe, sá er skrifaði Laurier hót-
unarbrjefið, og á hann sjálfsagt að
sjá um, að sendimenn stjórnarinn-
ar slaki sem minnst til. Þetta
virðist benda á, að Ottawastjórn-
in sje luædd um, að hún komi frum-
varpinu ekki f gegnum þingið og að
það verði ómögulegt að framfylgja
því þó það yrði að lögum. Hvað
Manitoba stjórnina snertir, þá eru
engar líkur til, að hún gangi inn á
neinar breylingar á skólalögunum frá
1890, sem haggi grundvallar-atriðum
þeirra. En hún vildi ekki neita að
ræða uin málið við fulltrúa Ottawa-
stjórnarinnar og heyra hvaða samn-
inga hún hefur að bjóða. í þessu
skyni var Manitoba-þinginu frestað til
16. apríl, og verða tilboð Ottawa-
stjórnarinnar sjálfsagt lögð fyrir
þingið, þegar það kemursaman aptur.
Elmreiðin.
Utgefendur „Eimreiðarinnar“ hafa
nú sent oss hið 1. hepti hins 2. ár-
gangs þessa tfmarits síns, og álítum
vjer skylt að fara um það nokkrutn
orðum. Þetta hepti ei að öllum ytra
frágtngi alveg eins og hin fyrri hepti
— mjiig vandað og líkt að svip jfms
um vönduðum tímaritum, sem gefin
eru út á enskri tungu.
Hepti þetta byrjar á fyrirlestri
eptir ritstjórann, dr. Valty Guðmunds
son, sem hann hjelt í lögfræðingafje-
laginu (Juridisk Samfund) í Khöfn 6.
nóv. -1895, með fyrirsögn: JLands
rjettincli Islands og stjórnarbarátta.
Fyrirlestur þessi er nærri fjórði part-
ur heptisins (19. bls. af 80), enda er
hann mjög fróðlegur og, að oss virðist,
eitthvað hið Ijósasta og best ritaða,
sem sjest hefur á prenti um það efni.
Að vísu föllumst vjer ekki á niður-
stöðu þá, er höf. hefur komist að við-
vfkjandi stjórnarfyrirkomulagi því, er
íslandi sje hentugast. Vjer höfum
sem sje ætíð liaft þá skoðun, að ísland
verði að fá svipað stjórnarform og
ýmsar liinar eusku hjálendur hafa —
landstjóra með ráðaneyti sem bcri
ábyrgð fyrir alþingi — ef landinu á að
geta farið fram eins og mögulegt er.
I>á er áframhald af ritgerð eptir
Jón Jónsson með fyrirsögn: Hafnar-
llf. Þessi kafli er bæði fróðlegur og
skemmtilegur. Þar er háskólanum í
Khöfn og menntastefnu hans lýst, og
pólitíakum áhuga og gauragangi við
kosningar.
Þar næst er skáldsaga „Sigrún“
eptir Guðmund Friðjónsson. Hún er
skrifuð f þessum realista stíl, sem nú
er að deyja út annarsstaðar í heimin
um, en sem nú virðist vera að dafna
á íslandi. Það virðist vera eins með
þennan sögustfl og tíaku f klæða-
burði o. s. frv., sem or f mestum met-
um á ísl. þegar það er gengið úr
gildi erlendis, með öðrum orðum, að
sögutfzkan sje þar svo sem fjórðungi
aldar á eptir tímanum eins og annað.
Að öðru leyti má segja, að orðfærið
á sögunni er smellið og ýmsar lýsing
ar einkennilegar, en það vantar alger-
lega í söguna, eptir því sem vjer bezf
getum sjeð, lærdóm (mqral = point).
Þegar vjer vorum búnir að lesa mik.
inn liluta sögunnar ímynduðum vjer
oss að söguhetjau, Sigrún, myndi fyr-
irtara sjer út af vonbrigðtim í lffinu,
en höf. iætur hana verða úti og frjósa
f hel á alveg vanalegan hátt.
Þar næst er fi«mha1d af ritgerð
eptir Ht lga Pjetursson utn mó og kol,
fróðlejrt eins og fyrri kafliun.
Þá er „S Vnishorn af ljóðagerð
Norðmanna á þ>-s-ari öld“, langrr
ljóðabálkur eptir Welhaven, þýddur
af sjera Matth. Jochumssyni, og þótti
oss hann svo einkennilegur, að vjer
birtum baun f þessu blaði Lögbergs
Eins og ritstj. „Eimr.“ segir f eptir
mála við ljóð þessi, geta þau eins átt
við apturelding íslatids eins og
Noregs.
Þar á eptir er ritgerð um kvenna-
sýninguna f Khöfn 1895, eptir Boga
Th. Melsteð, með myndum, góð og
tímabær ritgerð.
Svo er ritgerð um Ludvig F. A.
Wimmer, háskólakennara í Khöfn,
einhvern frægasta málfræðing Dana,
ásamt mynd af bonum. Wimmer er
einnig frægur fyrir rannsóknir sínar
viðvíkjandi rúnum.
Þar á eptir koma „Þijár helgi-
sögur“ eptir Viggo Stuckenberg,
þýddar af ritstj. „Eimr“. og finnst oss
að annað fróðlegra hefði mátt fá í
plássið, sem þær taka upp, eti þa^ er
nú ekki nema liðugar tvær blaðsíður.
Næster ritgerð um Bjarna rektor,
eptir Pál Melsteð, athugasemdir um
æfiminningu um Bjarna rektor, sem
birtist f „Sfara“ I sept. 185)5.
Þar næst er ljós ritgerð um hina
merkilegu uppgötvan Röntgens pró-
fessors, sem getið hefur verið um í
Lögbergi.
Þá er „Skák lífsins“, eptir próf.
Ilu.xley, þýtt af ritstj. „Eimr“.
Að endingu er: „íslenzk hring-
sjá“, ritdómar o. s. frv. um ýmislegt
sem út hefur komið á íslenzku síðan
seinasta hepti „Eimr“. kom út. Hring-
sjá ,,Eimr“. er fróðlegt yfirlit yfir hin-
ar merkustu bækur og bæklinga, sem
út koma á íslenzku, og gagnleg fyrir
þá, sem fylgjast vilj v með 1 því.
TIL LÖGBERGS.
Með þvf að Æd/Mti/ÍM-kaflinn 1
frjettabrjefinu frá Brandon f LÖgb.
27. f- ro, mun meður geðþckkur sum-
um Brrndon-ísl. ætla jeg hjermeð að
taka ómakið af þeim, er þess vegna
kynnu framvegis að álfta sjer nauð-
synlegt að afsaka sig í Lögbergi frá
þvf að hafa ritað nofnt brjef, og með
þvl að lýsa yfir því, að jeg er höfund-
ur þess.
G. E. Gunííi.auusson.
-------------------------
Tœkifæri! Tækifæri!
NOTID TÆKIFÆRID!
Því a?t nú er óvanalega gott takifæri bæði
fvrir konur og karla (ladies ancl gentle-
raen), til að fá sjer vandaðan og ódýrau
klæðnað fyrir vorið.
Heimsækið
Mr. & Mrs. Swanson,
að 164 Kate Slreet, og
segið þeira livab yður vant.ir, og verið viss
ura, að þau gera allt, sera biegt er að gera
til að fullnægja óskum yðar. Þau sauraa
sllt, sem yður vantar, leysa það tljótt og
vel af liendi, og gera |>að mjög ódýrt.
Þar er einmitt tækifærið.
NOTID TÆKIFÆRIDI
Islendingar i Selkirk-
kjördæmi
uretöið atkoœði weð
1)
5
Þ ÍNtí MA .V.V,SE FNI FIUÁ LS-
L YNDA FLOKKSINS,
við næstu Dominion kosningar.
SIGFUS ANDERSON,
651 BANNAT/NE AVEME.
hefur fengið inn miklar
byrgðir af allskonar
VEGGJA-PAPPIR
sem hann selur með langt um lægra
verði en nokkur anuar veggja-papp-
frsali f þessum bæ. Hann hefur 125
mismunandi sortir, sem hann selur fr&
5e. til 30c strangann.
(
#1
Bnak ilp Col>! in Time
PY USIN*5
pYNY-pECTORAL
5 Tho í>»!ok Curo for COtHillS,
1 < <>i.m, citoup, iieon-
N CHITIS, HOAUSENESS, etc.
* Mws. Josf.ph Nohwick,
of 6j Sorau. cn Avc., Toroiito, wr'tes:
" 7 yny- 'cctor«l h«s n<*vcr ?'lit*d to cum
4 nty < t.iitlren of cr«>up «f or a f«w doMts. It
c.i cil myanlf of r. Lnty^fci.-.dlnsc cough aflcr
R vor.il o.hor rcn»o**fM had faih d. It ha«
.r '.so ’ >'ovi d an axucUont coujrh curo for my
laruí y. 1 jv;vf» r it t-o anr oihor luediciu*
!<>r couffha, croup or hoarsenesa. ’
fl II. O. Bnkrour,
> cf í-iitle Kocher, N.B., writes :
**An a cu*-« for onugha Prny-Pectnral i«
♦ho l< st arlBnji tvoUb ine I havo; my cua-
y twuic. s wlU have uo other."
Large Itottle, 25 Cts.
DAVIS & LAWRENCB CO., Ltd.
Proprietors, Montrkal

353
skipinu, þá myndi taka langan tíma að leita hann
Uppi. Þeim fannst þvi sjálfsagt, að úr þvf þeir
hefðu lokið erindi sínu þarna, að hefja upp akkeri
sitt og sigla tafarlaust af stað. Þeir yrðu að þola
manntapið sem bezt þeir gætu. Hvort sem lnkspot
hefði drukknað, hákarlar jetið hann eða hann komist
f land, þá var hann þeim tapaður. Þeir hefðu að
vísu verið fáliðaðir áður, en 6 menn hefðu siglt brig-
skipi áður og 6 menn myndu enn geta það. Þeir
hófu því upp akkeri sitt, undu upp segl og „Mir-
anda“ skreið út á sjó fyrir góðum norðaustan byr,
eins hratt og hið klunnalega byggingarlag hennar
leyfði. En byrinn var góður, svo að þegar ganghrað-
inn var mældur sagði kapteinninn, að skipið gengi
hraðara en það nokkurn tíma hefði gert síðan það
lagði út frá Acapulco.
356
liann farið í land og sjálfsagt skemmt sjer vel við
whiskey í nokkra klukkutfma, og komið svo aptur án
þesa að nokkur vissi, hvar hann hefði verið. Niður-
staðan af þessum hugleiðingum Inkspots var sú, að
hann ásetti sjer að stelast f land næstu nótt til að leita
að whiskey. Hann áleit, að honum tæaist það eins
vel og Mr. Burke, ef til vill betur. Eu „Miranda“
lá ekki á víkinni næstu nótt á eptir, og veslings
Inbspot horfði með söknuði á blettinn á ströndinni
þar sem Rackbirds forðabúrið stóð.
Svo liðu dagar og nætur þangað til „Miranda“
lagðist við akkeri á Valparaiso-höfn; en þegar þetta
skeði áleit Inkspot, að það væri gott tækifæri til að
fara f land og fá sjer góðan sopa af wliiskey — hann
hafði nóga peninga til þess. Hann sá glöggt ljósin
í E1 Puerto eða gamla bænum; þau virtust benda
honum að koma, og sýndust ekki vera langt í burtu.
Ilann áleit, að sjer myndi veita ljett að synda
þangað.
Vaka lnkspots endaði á miðnætti, og hann
rcnndi sjer niður í sjóinn tæpri klukkustund seinna.
Ilann var í engu ncma dökkgrárri skyrtu ogþunnum
brókum;ogþó einhver hefði sjeð höfuð hans og
lierðar í sjónum er óliklegt, að hann hefði álitið að
þetta væri maður á sundi, nema sterka birtu hefði
borið á.
Inkspot var alvanur að vera í vatni og synti
eins vel og hundur eða hjörtur; en það var afar-
langt sund til 'jósaaua, sem skinu á laudi- Loka
349
En kapteinninn hristi höfuðið og sagði: „Það
væri hættulegt, að fara iun á höfn á ve3tur strönd
Ameriku með þennan farm, sein við höfum. Við
getum ekki látið gullið líta út eius og barlest, því
allir þessir pokar, sem það er í, gerir það svo fyrir-
ferðamikið, og ef tollþjónarnir kæmu út á skipið, þá
væri þýðingarlaust að segja þeim, að við hefðum að
eins barlest 1 skipinu, ef þeir skyldu líta niður f
farmrúnnið4.
„Það getur verið að svo sje“, sagði Burke; „en
jeg vildi að við rækjnmst á gott, braðskreitt gufu-
skip, sem væri til sals, svo við gætum sett fjársjóð-
inn í það og siglt til Frakklands með fullu gufuafli“.
„Gott og vel“, sagði kapteinninn; „við skulurn
tala um það þegar við reku-mst á skip, sem er til sals“.
Þegar vika var liðin frá þvf, að „Miranda“ sigldi
af stað úr víkinni, var kapteinninn búinn að uá sjer
talsvert. eptir efiðið og áhyggjurnar, og nú sá hann
mest af öllu eptir því, að „Miranda“ var ekki gang
gott gufuskip. Það lilaut að líða langur, langur
tfmi áður en liann kæmist til þeirra, sem liann bjóst
við og vonaði að biðu eptir sjer á Frakklandi. Það
var nú liðinn langur tími frá því þau hefðu fengið
fregnir af lionum. Hann var ekki hræddur um, að
þau liðu neina nauð, þó hann kæmi ekki; hann hafði
skilið eptir svo mikla peninga handa þeim, að það
var engin hætta á því. Hann vissi ekki, hvort þau
langaði til að fá freguir af sjer, cn hann vissi,að hon-
um sjálfum ' at umkugað uui, að koma fregnum til