Lögberg - 11.05.1933, Blaðsíða 4

Lögberg - 11.05.1933, Blaðsíða 4
Bls. 4 LÖGBERG, FIMTUDAGINN u. MAÍ, 1933 Högtjerg GeflB út hvern flmtudag af T E E C O LV M B I A P R E B 8 L 1 M I T B D 695 Sargent Avenue Wlnnipeg, Manitoba. Utanáakrift ritstjórans. EDITOR LÖGBERG, 695 SARGENT AVE. WINNIPEG, MAN. Verð $3.00 urn árið—Borgist fyrirfram The "Lögberg’’ is printed and published by The Columbia Prees, L4mited, 695 Sargent Ave., Winnipeg, Manitoba. PHONEB S8 327—86 328 Tveir af hundraði Það var eitt af síðustu verkum fylkisþings- ins í Manitoba, þess, sem nú er rétt nýslitið, að leggja 2% skatt á öll laun manna, ef þau eru yfir $80 á mánuði, ef um gifta menn er að ræða, eða $40 ef ógiftir eru. Þessi skattur á við hvað sem er, sem menn vinna fyrir, þó ekki geti heitið vinnulaun í vanalegum skiln- ingú. Þetta er hár skattur og tilfinnanlegur, ekki er því að neita, og hér verða margir að borga nokkra f járupphæð, sem þeim kemur mjög illa og mega illa við að borga. Hins vegar verður maður að líta á fjár- hag fylkisins, eins og' hann er, en ekki eins og einum eða öðrum finst, að hann ætti að vera. Það gerir ekkert til í þessu sambandi, hverj- um um er að kenna. Fjárhagurinn er slæmur og það verður að taka hann eins og hann er nú. Þeir sem nú berjast sem ákafast gegn auknum sköttum, eiga líka sinn fulla þátt í því, að hafa komið fjárhag fylkisins í það á- stand, sem hann nú er. En ástandið er slíkt, að þrátt fyrir það, að útgjöld fylkisins liafa verið lækkuð um meir en hálfa þriðju miljón síðan 1931, þá þarf samt tekjuauka á þessu fjárhagsári, sem nem- ur tveimur miljónum, eða þar um bil, til að mæta útgjöldunum, þeim útgjöldum, sem talin eru alveg nauðsynleg og sem þingið samþykti. með miklum/ meirihluta atkvæða. Ef ekki var hægt að brúa það haf, sem orðið var milli útgjalda og inntekta, með einhverj- um ráðum, þá var ekki annað fyrir hendi en sökkva enn dýpra í skuldasúpuna, en slíkt er stór hættulegt fyrir lánstraust fylkisins. Það mun hafa verið stjórn og þingi fullljóst, að það var að minsta kosti mjög erfitt, ef ekki ómögoilegt, að viðhalda lánstraustinu, nema því aðeins að tekjur fylkisins á þessu fjár- hagsári, yrðu að minsta kosti nægilegar til að mæta útgjöldunum. Tók stjórn og þing þá til þeirra ráða, að leggja á þennan nýja skatt, ofan á alla aðra skatta og tolla, sem fólk verð- ur að borga, þrátt fyrir afar mikla mótspyrnu aiídstæðingaflokka stjórnarinnar á fylkis- Jiinginu. Skattar eru aldrei vinsælir og það er ávalt tiltölulega heldur auðvelt að vekja óánægju almennings gegn þeim. I þetta sinn hefir það ekki verið sparað af andstöðuflokkunum, bæði íhaldsflokknum og verkamannaflokkn- um. Ef það var sannfæring þessara flokka, að þessi skattár væri óheppilegur og óréttmætur, þá var ekki nema réttmætt af þeim að berjast á móti honum, alt þangað til að búið var að ákveða hann með lögum. Sú mótspyrna sem nú er hafin gegn þessu nýja skattaákvæði, eftir að það er orðið að lögum, verðskuldar þar ámóti litla virðingu eða stuðning. “Með lögum skal land byggja,” er enn og alstaðar í góðu gildi, eða ætti að vera. Nú skyldi maður ætla að þessir þingflokkar, sem svo ákaflega börðust gegn þessum nýja skatti, hefðu haft einhver ráð við fjárhags örðugleikunum, sem betri væru heldur en skatturinn og að þeir hefðu bent stjórn og þingi á þau ráð. Þeir gerðu það, að nafninu til að minsta kosti. Ráðið, sem íhaldsflokkur- inn kom með var það, að kneppa útgjöldin svo mikið, að tekjurnar, án aukinna skatta, væru na’gilegar til að mæta þeim. En hvernig þetta mætti verða forðuðust íhaldsleiðtogamir eins og heitan eldinn að benda á. Yæntanlega hef- ir það verið af þeirri góðu ástæðu að þeir vissu ekki hvað hægt væri að spara fram yfir það, sem nú er gert, sízt svo að munaði tveim- ur miljónum. Hvað fyrir þeim herrum vakti í þessum efnum, var svo óljóst og óákveðið, að ekki var hægt að átta sig á því. Það eitt var ljóst, að þeir voru á móti stjórninni. Leiðtogi verkamannaflokksins, Mr. Queen talaði ósköpin öll. Hann á vanda fyrir það. Liðsmenn hans, þó fáir séu, fylgdu honum líka vel í þeim efnum. Þeir virðast allir hafa mikla trú á mætti orðsins. Mr. Queen er á alt Öðru máli heldur en íhaldsmennimir. Hann vill ekkert hafa með þessar sparnaðarkenn- ingar að gera. Hann vill' ekki draga úr út- gjöldum fvlkisins heldur auka þau. Hann \-ill láta öllum líða vel og öllum jafnvel. Nokkurn- veginn sama kenningin, sem Jón Trausti lýsir svo vel, með þessari alkunnu setningu í sög- unni “Bessi gamli: “Upp með dalina, niður með fjöllin. ” En hin fallega jafnaðarhug- mynd hefir átt nokkuð erfitt uppdráttar hing- að til og hún á vafalaust langt í land enn. Samt er því ekki að neita, að Manitoba hefir á síðari árum stigið stórt spor í jafnaðarátt- ina. Má þar til nefna ellísyrkinn, mæðra- styrkinn og margt fleira. En sú jafnaðar- stefna, sem Mr. Queen nú fylgir fram, getur vitanlega ekki komið til mála í Manitoba- fylki út af fyrir sig. Manitobafylki getur ekki eitt sér haft alt annað stjórnarfyrirkomulag, eða mannfélagsskipun, heldur en liin fylkin og Canada í heild. Með því móti yrði fylkið innilokað og einangrað, en við því má það ómögulega. Sama er að segja, ef það fylgdi þeim ráðum Mr. Queens, að hætta að greiða vexti af þeim miklu skuldum, sem á fylkinu hvíla, eða legði miklu hærri skatt á þá vexti, heldur en á nokkrar aðrar tekjur manna. Eitt af því, sem fundið er að þessum nýja skatti er það, að hann komi að mestu leyti niður á bæjarbúum, en ekki á bændum. Vér gerum ráð fyrir að svo reynist. En með því verði sem nú er á búnaðarafurðum, er þess lítil von að bændur geti borgað hærri skatta, en þeir nú gera. Það væri mjög misráðið, að þrengja að hag bændanna í Manitoba fram yíir það sem orðið er. Vafalaust er fylkistjómimii það fullljóst, að með þessum skatti hefir liún aflað sér ó- vinsælda og einnig, að blásið muni verða að þeim kolum óspart, eins og nú þegar er komið á daginn. Oss þykir ekki neitt vænt um þennan skatt og vitum ekki af neinum, sem þykir það, en vér verðum að segja, að vér frekar virðum stjómina fyrir að hafa stað- festu og þrek til að fylgja því ráði sem hún vissi bezt, út úr fjárhags ógöngunum, þrátt fyrir alla mótspyrnuna, og þrátt fyrir allar ó- vinsældirnar, sem hún vissi að þetta mundi afla sér. Hér með er ekki sagt, að stjórnin hafi hitt á bezta ráðið, en vér vitum ekki til að bent hafi verið á annað betra. Gyðingaofsóknirnar á Þýzkalandi Blöðin hafa hvað eftir annað flutt ýmsar fréttir af ofsóknum miklum gegn GyðingTim, sem nú ættu sér stað á Þýzkalandi, síðan Hitler og hans flokkur komst þar til valda. Sjálfsagt er eitthvað hæft í þessu, þó vér áyg'gjum að meira sé úr því gert, heldur en í raun og verú á sér stað. Það er ekki ástæða til að halda, að Hitler vilji, að nokkrar veru- legar ofsóknir eigi sér stað á Þýzkalandi gegn Gyðingnm, eða nokkrum öðrum borg- urum ríkisins, og það er ekki ástæða til að aúla að hann, eða stjórn hans, hafi gefið út nokkrar slíkar fyrirskipanir. , Þar ámóti verður því ekki neitað, að öll þau ár, sem Hitler var að ryðja sjálfum sér braut til æðstu valda á Þýzkalandi, var haím að sá því sæði, sem líklegt var að bera mundi þann ávöxt, að Gyðingar yrðu fyrir ofsóknum, ef Hitler og hans flolikur kæmist til valda. Hilter braust ekki til valda með vopnum eða yfirgangi, hedur komst hann í valdasessinn á löglegan hátt, eins og hann hafði jafnan sagt, að hann ætlaði að gera. En hann notaði stór- yrðin óspart og var áreiðanlega ekki mjög vandur að meðulum til að vinna sér fylgi. A Þýzkalandi, eins og víða annarsstaðar, eru Gyðingar ekki vinsælir utan síns eigin þjóð- flokks. Það kom sér því vel hjá mörgu fölki, að tala illa um Gyðingana. Á það lagið gekk Hitler. Þeir áttu ekki að vera góðir borgarar. Ekki þjóðræknir Þjóðverjar og þeir áttu að hafa haft of mikil mök við þjóðbræður sína í öðrum löndum. Þá var ekki erfitt að æsa ó- vild gegn þeim, með því að benda á hve auð- ugir þeir væru, þeir réðu yfir bönkunum og stórblöðunum og helstu verzlunum í landinu og þeir væru að sjúga blóðið úr hinum reglu- legu Þjóðverjum, og þeir hefðu grætt stórfé á stríðinu, sem öðrum hefði orðið til óendan- legs tjóns. Þar að auki væru alt of margir embættismenn á Þýzkalandi af Gyðingaætt- um, sérstaklega lögmenn og læknar. Alt þetta ranglæti átti að upprætast úr landinu þegar Hitler kæmist til valda. Þegar þetta og ýmislegt enn verra, hafði við ótal tækifæri verið látið dynja í eyrum Nazistanna á Þýzkalandi árum saman, þá var okki undarlegt þó hinum lakari hluta þeirra og ómentaðri, þætti nú svo sem sjálfsagt, að byrja strax á því, að ná sér niðri á Gyðingun- um. Það er alls ekki víst, og meira að segja heldur ólíklegt, að þessar Gyðinga ofsóknir á Þýzkalandi hafi verið gerðar að fyrirskipun- um Hitlers, eða hans helztu manna. Það er engu að síður satt, að þótt Nazistar léku Gyð- inga mjög grátt fyrstu dagana, eftir að Hitler náði völdum, þá verður ekki séð að sjórnin eða lögreglan hafi gert nokkuð til að varna því. Á því er enginn efi, að eignum Gyðinga var víða spilt og sumstaðar kom það fyrir að brotist var inn í hús þeirra að næturlagi og þeim mis- þyrmt. En engin sönnun er fyrir þeim sögum, að svo svo margir af þeim hafi verið drepnir. Eins og eðlilegt var, sló mikl- um ótta yfir Gyðinga á Þýzka- landi út af þessu og margir þeirra 'tóku fyrsta tækifæri til að komast burtu úr landinu. Þeir eru enn að streyma þaðan burtu, einkum til Frakklands. Má nærri geta, að sögur þær, sem þeir segja séu ýktar og það mikið. Stjórnin þýzka gerir lít- ið úr þessum ofsóknum og seg- ir að þær hafi ekki verið framdar með sínu leyfi og hún muni sjá um að ekkert laga- leysi, eða ofbeldi eigi sér þar stað. Má helzt ætla, að þessar of- sóknir gegn Gyðingunum á Þýzkalandi séu ekki gerðar að vilja Hitlers, eða að hans ráði, en að liann, með stóryrðum sín- um og kosningabeitu, liafi hér vakið upp þann draug, sem hann á erfitt með að ráða við eða kveða niður. Samband kirkjufélagsins við önnur lútersk kirkjufélög Eftir séra Jóhann Bjarnason í mörg ár hefir þetta málefni verið eitt af þeim umtalsefnum, er verið hafa á dagsskrá á kirkjuþing- um vorum. Oftast hefir það verið rætt talsvert, en aldrei af miklum á-’ huga, eða af verulegu kappi, þar til á kirkjuþingi í fyrra. Þá urðu um- ræðurnar býsna ákveðnar og af kappi nokkuru, sérstaklega um það atriði, hvort kirkjufélagið ætti að ganga inn í United Lutheran Church in America, eða ekki.— Nú er inngöngumálið meira í hugum manna en nokkuru sinni fyr. Skiftingin um það efni vafalaust' ákveðnari en áður var. Með inn- göngu kirkjufélagsins hefir nærri ekkert verið skrifað. Litið meira en rétt minst á það mál. Aftur hefir nú rétt nýlega verið skrifað langt mál og skilmerkilegt á móti inn- göngu þess. En með því að mál þetta, eins og önnur málefni, hefir sínar tvær hliðar, þá sýnist það ekki vera úr vegi, að frá þessu sé nokk- uru frekara skýrt.— Minst hefir verið á, að kirkjufé- lagið, tilj að byrja með, gæti gengið inn í felag það, er nefnist “The American Lutheran Conference.” Það félag er raunar ekki kirkjufé- lag, í venjulegum skilningi, heldur einungis lauslegt samband, eða ráð- stefna nokkurra kirkjufélaga, er þeim öllum getur verið haganleg. ViS þetta hefir nýlega verið kann- ast á prenti. Eitt hinna stærri mála, er ráðstefna þessi hefir með hönd- um, er samkepni sú hin óeðlilega, er víða á sér stað, í bæjum og þorpum, milli tveggja eða fleiri smárra lút- erskra safnaða (overlapping) þar sem einn söfnuður gæti hæglega komið i staðinn. Um slíka sam- kepni hjá oss, við aðra lúterska söfnuði, er naumast að ræða. Er þá ef til vill mesta tilefnislítið fyrir kirkjufélag vort, að svo komnu, að ganga inn í þetta nýlega byrjaða, lauslega samband.— I. United Lntlieran Church er amerískt kirkjufélag. Þetta þykir mér rétt að taka fram. Þó er eg ekkert hræddur við það, þó það sé af einhverjum nefnt þýzkt félag. Það er vitanlega öllum kunn- ugt, að Þjóðverjar eru með hinurn allra mestu merkisþjóðum heims- ins, sökum gáfna, víðtækrar þekk- ingar og alls konar andlegs atgerfis. Má þá og hiklaust við það kannast, að kirkjuhöfðingjar þeir, er mestu ráða í United Lutheran Church, eru flestir af þýzkum ættum. En þeir eru innfæddir Ameríkumenn. Jafn- vel feður þeirra, afar og ættfeður lengra fram, eru í mörgum tilfell- um einnig innfæddir menn. Við- horfið í því stóra kirkjufélagi, að yfirráðum til, er því amerískt. Þeir eru fyrst og síðast Ameríkumenn, hvað svo sem öllum ættfærzlum líð- ur. Og þeir sem nokkuð eru kunn- ugir í Bandaríkjum Vesturheims, vita hvað það er einkennilegt með alla útlenda þjóðflokka, er þar setj- ast að, hve fljótt þeir verða í anda og huga innlendir menn, verða Bandaríkjamenn, það, og ekkert annað. Maður þarf því naumast að undra sig á, þó menn, sem komnir eru af innfæddum feðrum, öfum og lengra fram í ættir, séu fyrst og fremst Ameríkumenn og raunar annað ekki. I þessu efni er fróðlegt að benda á, að þegar “nýja guð- fræðin” svo nefnda hafði mikið til lagt undir sig Þýzkaland, þá stóð hin lúterska kirkja í Bandarikjun- um, í öllum hennar deildum, mjög á móti þeirri stefnu. Samhygðin með- al lúterskra manna á Þýzkalandi og trúbræðra þeirra og ættingja vestra var ekki meiri en þeta. Viðhorfið vestra var orðið alt annað. Trú- bræðurnir þar voru ekki lengur þýzkir, nema langt fram í ættir. Þeir höfðu fengið þá þjóðlegu mentun óg það andlega uppfóstur, er var við þeirra hæfi. Það gerði þeim ó- mögulegt að fylgja þeirri anda- stefnu er réði heima fyrir á Þýska- landi; þeir höfðu annað er þeim virtist betra. Og ekki er það nú ófróðlegt að veita þvi eftirtekt, að stefnan þýzka hefir nú stórtapað á Þýzkalandi sjálfu, en antlastefna United Lutheran Church, og annara lúterskra kirkjufélaga í Vesturheimi. hefir áunnið sér meira og meira fylgi. Má heita að standa með blóma, þó margt gangi nú fremur erfiðlega.— II. Þjóölcg, lútersk, kanadisk, kirkja. Það mál sýnist eiga langt í land. Ritgerð dr. Wjilliams síðastliðið ár, er nýlega var minst á í Lögbergi, er langt frá að vera í þessu efni nokkurt sérstakt tákn tímanna. Þetta mál var til umræðu á kirkju- þingi. United Lutheran Church árið 1920. Var þá samþykt að kirkju- þingið væri með því, að lúterskir menn skiftust í deildir, eftir landa- merkjum, en að það teldi óráð að reyna að hraða því máli; það yrði að gerast samkvæmt Guðs hand- leiðslu, qg að á meðan engin knýj- andi þörf virtist benda á, að þessu þyrfti að koma í framkvæmd sem fýrst, þá teldi félagið skyldu sína að vinna af alefli að hag og heill þeirra er í félaginu nú stæðu. Þetta var fyrir þrettán árum. Málið virð- ist hafa þokast mjög lítið áfram síð- an. Er næsta sennilegt að tvenn eða þrenn þrettán ár líði áður en þessi hugmynd kemst í framkvæmd, ef O J hún þá annars kemst það nokkurn- tíma. Svo er annað: Væri svo komið, að framkvæmd í þessu máli gæti átt sér stað, þá mundi þetta kljúfa vort smáa kirkjufélag. Aðeins nokkur hluti þessi gæti gengið inn í hina nýju þjóðlegu, lútersku, kanadisku kirkju. Hinn hlutinn mætti ekki þar koma. Hann yrði að' hola sér niður einhverstaðar annarsstaðar. Af þessum ástæðum virðist hug- myndin um sérstaka lúterska, kana- diska kirkju, níjög lítið geta bjarg- að málum vorum. Eins og sakir nú standa getum vér þvi alveg slegið því frá oss. Það hefir enga þýð- ingu fyrir oss, sizt í bili, og senni- lega aldrei. III. Afsal sjálfstaðis kir,kjufélagsins. Það er ekki nærri eins mikið og margur gerir sér hugmynd um. Sýnódurnar í United Lutheran Church, þrjátíu og þrjár að tölu, hafa alger sérvöld í þessum málum: (1) Þær hafa sína embættis- menn, eins og þær áður höfðu. (2) Þær hafa sín kirkjuþing, eins og þeim bezt hentar. (3) Þær hafa öll völd, sem ekki eru sérstaklega falin aðalfélaginu. (4) Þær sjá um mentun, vígslu og embættis-innsetning presta sinna. (5) Þær hafa umsjón yfir kirkj- um sínum og öðrum eignum. (6) Þær skera sjálfar úr inn- byrðis ágreiningi í söfnuðum sínum. (7) Kirkjuagi, ef til kemur, er algerlega í sýnódunnar höndum. (8) Sýnódurnar stofna sína eig- I meir en þriBjung aldar hafa Dodd’B Kidney Pills veriB viBurkendar rétta meBaliS viB bakverk, gigt, þvagteppu og mörgum fleiri sjúkdómum. Fást hj.\ öllum lyfsölum, fyrir 50c askjan, eBa sex öskjur fyrir $2.50, eBa beint frá The Dodd’s Medicine Co., Dtd., Toronto, ef borgun fylgtr. in skóla og sjá um þá, þar á meðal prestaskóla, nenia þar sem erlent trúboð er rekið. (9) Sýnódurnar hafa aðskilinn fjárhag, nema að þvi er snertir heimatrúboð og kristniboð meðal heiðingja. (10) Sýnódurnar nota það tungumál er þeim bezt hentar. (11) Þær geta, er þeim svo sýn- ist, leitað ráða til aðal félagsins, eða embættismanna þess, og er þá það álit sem gefið er, ekki skoðað sem valdboð, heldur aðeins-sem ráölegg- ing, er hafna megi, eða nota, eftir vild.— IV. Sérvóld Unitd Lutheran Church (1) Það ræður öllu um kristni- boð meðal heiðingja, i gegnum þar til setta nefnd. (2) Það stjórnar öllum málum aðalfélagsins, í gegnum fram- kvæmdanefnd, milli kirkjuþinga. Snerti einhver spurning áðeins eina sýnódu, er ráðið fram úr því máli með samþykki embættismanna þeirr- ar ’sömu sýnódu. (3) Það gerir áætlun um út- gjöM hverrar sýnódu í aðal sjóö fé- lagsheildarinnar, en hefir ekkert vald til að innkalla það fé, nema eftir því sem fríviljulega er gefið og sýnódurnar þannig leggja fram. Sé það fé minna, en áætlað var, er það sem á vantar, strikað út, og aldrei reiknað til skuldar. Reikningum er lokað ár hvert. Áætlanin er ekki skoðuð sem skyldugjald, heldur sem leiðarvísir í kristilegri gjafmildi. (4) United Lutheran Church hefir vald til að ganga í samband við önnur kirkjufélög, eða segja sam- bandi slitið, eftir þeim reglum sem þar um gilda. (5) Allar milliþinga nefndir ráða fram úr sínum vandamálum, hver á sínu starfssviði, en þó á þann hátt, að fult tillit sé tekið til vilja og ráða embættismanna, eða þar til settra nefnda sýnódanna, i þeim málum er snerta einstakar sýnódur. V. Sameiginleg völd United Lutheran Church og sýnódanna, sem í því félagi eru. (1) United Lutheran Church rek- ur heimatrúboð, á í jórtán tungumál- um, í Norður-Ameríku og á Vestur- Indía eyjum. Nefnd er nefnist “Board of American Missions” hef- ir aðalumsjón á því máli, ásamt þar til kjörnum nefndum eða embættis- mönnum sýnódanr.a en hver um sig hefir að nokkuru leyti umsjón í sínu eigin umdæmi. (2) Nýmyndaðir söfnuðir, eða ósjálfbjarga söfnuðir, eru undir umsjón sýnódanna, að svo miklu leyti seiu verður viðkomið. En starf á nýjum stað og öll áætlun um út- gjöld við heimatrúboðsstarfið í heild sinni, er í höndum Board of Am- erican Missions. (3) Útbreiðslusióður United Lutheran Church, til kirkjulegs starfs, er í höndum Board of Ame- rican Missions. VI. Játningagrundvöllur Unitcd Lutheran Church. Á það hefir verið minst, og það réttilega, að hann sé yfirgripsmeiri, eða víðtækari, en sá er kirkjufélag vort hvílir á. Þó er það ekki þessi stærri heild, eða fyrirferð trúarjátninganna, sem sérstaklega er fundið að, heldur er bent á viss atriði, er ógeðfeld þykja, og eru talin að vera um það bil ó- hafandi. Eru þau þrjú að tölu. Þessi ógeðfeldu atriði eru kenn-

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.