Lögberg - 06.07.1933, Blaðsíða 5

<
LÖGBERG. FIMTUDAGINN 6. JÚU, 1933 Bls. 5
Kirkjuvígsla í Silver Bay
Sunnudaginn 2. júlí þ. á. vígSi eg kirkju Betel-safnaðar í
Silver Bay, Man., við guSsþjónustu, sem haldin var þar kl. 2 e. h.
Fjölmenni var viðstatt, svo að naumast komust fleiri inn í kirkj-
una. Kirkjan, sem söfnuðurinn keypti af þýsk-lúterskum söfnuði
þar i grend, er lítil en mjög snotur og smekkleg, og allur umgang-
ur hinn bezti. Mun söfnuðinum þykja mjög vænt um þessa kirkju
sína og njóta hennar hið bezta. Offur lagði söfnuðurinn fram við
guðsþjónustuna til heimatrúboðs kirkjufélagsins, og nam það
$18.00.
Á laugardaginn 1. júlí lagði eg af stað þangað “bílleiðis” frá
Winnipeg. Komum við að kveldi dags til Mr. og Mrs. B. Th.
Jónasson við Sifver Bay, og yfir helgina dvöldum við í gistivin-
áttu þeirra góðu hjóna. Nutum við hinnar mestu ástúðar hjón-
anna og hinna myndarlegu og mannvænlegu barna þeirra. Var
dæmalaust skemtilegt að dvelja þar og njóta íslenzkrar gestrisni
eins og hún getur bezt verið og vera auk þess við hið fagra Mani-
tobavatn á þeim fagra stað. Á heimleiðinni stönsuðum viÖ í
Ashern og nutum kærleiks og góðgjörða hjá Mr. og Mrs. Helga-
son, Mr. og Mrs. B. Methusalemsson og Mr. og Mrs. J. T.
Clemens. Hittum viö þar einnig á sunudaginn, bændaöldunginn
Sigurgeir Pétursson og konu hans, okkur til mikillar ánægju.
Munum við lengi minnast þessarar ánægjulegu ferðar.
H. Sigmar.
Af eigin reynslu
Aukakosningar til sambandsþings
fara fram í McKenzie kjördæminu
í Saskatchewan í septembermánuði.
I því kjördæmi eiga atkvæði all-
margir íslendingar.
Vegna þess áð eg þekki flesta i
þeim íslenzku bygðum langar mig
til að segja fáein orð um þessar
kosningar.
Samvinnuflokkurinn (C.C.F.),
undir forustu hins mæta manns J.
S. Woodsworths, hefir útnefnt
þingmannsefni, sem flestum öðrum
mönnum er betur kunnur hér í landi
frá hafi til hafs. Það er Stubbs,
fyrverandi dómari í Winnipeg.
Eg hefi átt tal við nokkra menn
til og frá úr kjördæminu og þeim
ber öllum saman um það, hvaða
pólitík sem þeir fylgja, að Stubbs
sé viss að ná kosningu. Er álitið
að íhaldsflokkurinn muni tæpast
vilja tefla fram nokkrum sveina
sinna út í sjáanlegan ósigur; sam-
eignaflokkurinn (commúnstar) hafa
þegar útnefnt mann, en líklegt er
talið að hann hætti við framboð sitt.
Er þá aðeins um frjálslynda flokk-
inn að ræða. Hefir því verið fleygt
að hann telji engan líklegan til þess
að vinna gegn Stubbs, nema ef það
væri Dunning, fyrverandi fjármála-
ráðherra, sem auðvitað hefði þá lika
stuðning íhaldsmanna, þar sem hann
er nú i þeirra þjónustu—hann vinn-
ur fyrir C.P.R. félagið. En síðustu
fréttir segja að hann muni ekki fást
til þess að sækja, því jafnvel hann
treysti sér ekki að vinna gegn
Stubbs, en vilji ógjarna bíða ósigur
fyrir honum.
Eins og allir aðrir borgarar þessa
lands hafa íslendingar í Vatnabygð-
um fylgst með málaferlum þeim,
sem Stubbs átti i, og þeir vita fyrir
hvaða ástæður hann var sviftur em-
bætti. Þeir vita það að verði hann
fulltrúi þeirra á þingi, þá eiga þeir
þar vel skipaö sæti; þeir vita að
þeir þurfa ekki að efast um hæfi-
leika hans, einurð né einlægni. En
þeir þekkja manninn ekki enn sem
komiÖ er persónulega, og þess vegna
langar mig til þess aÖ segja frá einu
dæmi af mörgum, sem eg veit um
af eigin reynslu, er sýnir hvers kon-
ar maður þessi Stubbs er. DæmiÖ
er sem hér segir:
I Winnpieg er fjörgömul islenzk
kona; hún hefir ávalt verið meðal
íslendinga og kann því ekki vel
ensku. Hún er bláfátæk og þurfti
því aÖ fá ellistyrk. Frændi hennar
fór til ágæts lögmanns hér i bæn-
um og bað hann að útvega henni
borgarabréf, því án þess gat hún
ekki fengiÖ ellistyrkinn.
Lögmaðurinn kvaðst skyldi íhuga
málið og sagði manninum aÖ koma
aftur eftir nokkra daga.
Þegar hann kom aftur sagÖi lög-
maðurinn honum að ómögulegt væri
að fá borgarabréfið. í fyrsta lagi
kynni gamla konan ekki nógu vel
ensku en aðalþröskuldurinn væri þó
sá að hún yrði að mæta fyrir rétti,
en til þess væri hún of lasburða;
henni væri því ekki til neins að
hugsa um að fá borgarabréf—og þar
af leiÖandi gæti liún ekki fengið
ellistyrkinn.
Maðurinn sagði mér frá þessu af
tilviljun. Eg stakk upp á því að við
færum á fund Stubbs dómara. Við
hittum hann að máli, skýrðum hon-
um frá ástæðum þessarar gömlu
konu og spurðum hvort hann vissi
nokkur ráð, sem dygðu. .
“Ekkert er auðveldara!” svaraði
hann, “lögmaðurinn sagði það al-
veg satt að gamla konan verður að
mæta fyrrr réttj; en lögin ákveða
ekkert um það hvar sá réttur skuli
settur eða haldinn; hann getur al-
veg eins verið í svefnherbergi
gömlu konunnar eins og á nokkr-
um öðrum stað. Eg skal senda rétt-
arskrifarann heim til gömlu konunn-
ar; þar svarar hún öllum spurning-
um, skjalið hangir uppi ákveSinn
tíma og að honum liðnum fer eg
sjálfur heim til hennar, set réttinn
í herberginu hjá henni og veiti
henni borgaraskilyrðin.”
Við létum í ljósi undrun okkar
og þakklæti fyrir þetta: “Það er
ekkert að þakka,” sagði Stubbs,
“þetta er partur af embættisskyld-
um mínum.”
Þetta dæmi og mörg önnur lýsa
manninum eins og hann er. Það
er satt, aÖ hann hneigir sig ekki
æfinlega djúpt fyrir auði né yfir-
völdum; það er líka satt að hann
metur oft litils blindan bókstaf og
skoplega skriffinsku; það er enn-
fremur satt að hann hagar ekki ætíð
orðum sínum sem hagkvæmast fyr-
ir sjálfan sig, en af eigin reynslu
þekki eg hann aö því að hann lætur
hvorki höft né hótanir hrekja sig
af þeirri braut, er hann sjálfur tel-
ur rétta.
Á það má reiða sig að honum
verður aldrei mútað—hann er ekki
til kaups né sölu hvað sem i boði er,
og það er mikill kostur þegar mið-
að er við suma aðra.
Vitfirring hefði það verið talin
fyrir nokkrum árum, hefði einhver
spáð því að McDonald yrði forsæt-
isráðherra á Englandi — þó hefir
þetta skeð. Álíka vitfirring mundi
það talin nú—alls ekki meiri—ef
einhver spáÖi því að Wloodsworth
yrði í náinni framtíð forsætisráð-
herra í Canada. — Þó getur þetta
auðveldlega skeð. Hvað er það, sem
ekki getur skeð nú á dögum? En
ef svo yrði, þá væri Stubbs sjálf-
sagður dómsmálaráðherra. — Það
hljóta allir að skilja.—
Eg veit að ekki þarf að brýna það
fyrir íslendingum í Vatnabygðum,
að eigin hagsmuna vegna, sé þeim
sjálfsagt að greiða Stubbs atkvæði
sitt. Eg veit að þeir muna eftir litlu
sögunni um Stubbs og gömlu kon-
una íslenzku, þegar þeir ganga aÖ
atkvæðaborðinu.
Sig. Júl. Jóhannesson.
Fyr má nú rota en
dauðrota
Bara ef lúsin íslenzk er,
er þér bitið sómi.”
Hannes Hafstein.
Hr. Sigurður Skagfield dvelur í
borginni um þessar mundir og syng-
ur; hann syngur jafnvel utanborgar
líka. Hann söng hérna í Sambands-
kirkjunni á dögunum. Ekki hlust-
aði eg á hann í þaÖ skiftiÖ; fann
heldur enga verulega hvöt hjá mér
til þess; hlustaði á hann oftar en
einu sinni veturinn sem hann kom
frá Þjóðverjalandi og skildist á hon-
um þá og hrifnustu aðdáendum
hans líka, að hann væri, frá listrænu
sjónarmiði, fulltentur, ef ekki frek-
lega það. Eg mintist Sigurðar Skag-
fields lítillega þá, og að því er eg
enn held, af fylstu sanngirni; eg fór
í enga launkofa með þá nolckru
kosti, er mér virtist hann, sem söng-
maður, hafa til brunns að bera, og
fjarri er mér það enn, að gera til
þess nokkra minstu tilraun að ræna
hann þeim fjöðrum, er hann rétti-
lega kann að geta tileinkað sér. Á
hinn bóginn virðist mér það helzti
snemt, að hann sé tekinn i dýrlinga-
tölu.
Eg hefði leitt hjá mér að minn-
ast Sigurðar Skagfields í þetta sinn,
ef ekki væri fyrir þá sök, hve fim-
lega, eins og vænta mátti, að góð-
kunningja mínum, ritstjóra Heims-
kringlu, tekst til um það, að hefja
hann til skýjanna i nýs'tárlegri rit-
stjórnargrein, með fyrirsögninni
“Söngvarinn mikli,” er í blaði hans
birtist þann 21. júní siðastliðinn.
Ætla mætti, að í jafnlangri grein
sem þeirri, er hér um ræðir, væri
að rrtinsta kosti einhver lítilsháttar
tilraun til þess ger, að benda með
rökum á kosti, eða vankosti Sig-
urðar Skagfields, sem söngvara, en
því miður er engu sliku að heilsa;
nasapúðrið ber alt annað ofurliði;
Skagfield á að verða hetjan, hvað
sem tautar, og fólkið á að segja já
og amen. Og hvað ætti svo sem að
vera því til fyrirstöðu, þar sem rit-
stjóri Heimskringlu hefir óhikað
skorið úr málinu og lýst manninn
söngvara af “guðsnáð.” “Mikið
leggur þú á þig fyrir hann Jón,
gæzkan mín, er haft eftir bónda
einum á Fróni. Mikið leggur þú á
þig fyrir hann Sigurð, og Hstræna
viðleitni meðal Islendinga í Vestur-
heimi, Stefán minn!
í gömlu Þjóðvinafélags almanaki,
skrítludálkinum, ef mig minnir rétt,
er sögn, eitthvað á þessa leið.—
Tvær rosknar, danskar konur,
ekki ósennilega i kóngsins Kaup-
mannahöfn, gengu til helgra tíða,
einn góðan sunnudagsmorgun. Á
leiðinni heim rauf önnur þeirra
þögnina með þessum orðum: “Vel
sagðist blessuðum prestinum mínum
í dag; mikil himnaríkisræða var
það; “já, þaö hefir hún sennilega
veriÖ, þó eg ekkert orðið skildi, því
hún var á þýzku.” “Var hún á
þýzku?. Ekki tók eg nú eftir því.”
Þessi smásögn flaug mér í hug,
eftir að hafa lesið hina háu krítík
Stefáns um “söngvarann mikla.”
Herra Ragnar H. Ragnar lék
undirleik með Sigurði á þessari á-
minstu samkomu. Um hann, og
starf hans í því sambandi, hefir hin
liáa krítík þetta að segja:
“Ragnar H. Ragnar lék undir á
hljóðfæri. Um meðspil hans er þaÖ
yfirleitt að segja, að það er aldrei
þetta algenga kattarmjálm, sem tízk-
an gerir svo látlausar kröfur til að
rekið sé upp viö hverja þögn söngv-
arans, og sem ekkert létt væri á
mænukerfinu, ef menn væru ekki
orÖnir eins vanir því og raun er á.”
Þeir, sem þannig rita fela ekki
ljós sitt undir mælikeri, og meðan
þeirra nýtur við, er að sjálfsögðu
ástæðulaust að óttast um listrænan
þroska okkar á meðal.
Einar P. Jónson.
Guðmundur Finnboga-
son
landsbókavörður
sextugur.
Á þriðjudaginn kemur er sextugs
afmæli Guðmundar Finnbogasonar.
Eða svo segir hann, en hann er
maður sannorður, enda munu
kirkjubækur herma slíkt hið sama.
En á manninum sjálfum verður
aldurinn ekki markaður.
Sá, sem þessar línur ritar, kyntist
Guðmundi Finnbogasyni fyrir rúm-
lega 30 árum. Á því tímabili hefir
hann ekkert breyst. Söm er hans
glaðværð, sama útlit, söm hug-
kvæmni, áhugi og starfsgleði.
Þegar eg fyrst sá Guömund, var
hann nýkominn frá útlöndum. Þá
var alþýðufræðslan málefni hans.
Hann kom með ný áhrif og nýjar
hugmyndir inn á svið fræðslumála
vorra, rakti nýjar leiðir og starfs-
aðfeéðir. 'Sjálfur hafði hann lifað
æskuár sín við smalamensku á Fjöll-
um við mentaþrá og bókasult.
Vekjandi og fræðandi skyldi hann
vera þjóð sinni, úr því honum sjálf-
um tókst að brjótast áfram, úr fá-
sinninu á Fjöllum.
Atvikin viku honum frá forystu
í alþýðufræðslunni.—Þá hvarf hann
aftur að heiman, út af troðinni
mentaslóð íslendinga m. a. til París-
ar, þess höfuðbóls heimsmenningar,
er fáir íslendingar gistu á þeim dög-
um.
Þegar hann kom úr þeirri ferð
minnist eg þess að mér fanst hann
í orði og verki liafa tekið sér til
eftirbreytni orð Jóhanns Gunnars,
þar sem hann segir:
Eg vil fljúga fugla hæstur,
fara dýpst og höfin kannji,
eg vil alla ánauð sigra,
allar lífsins gátur sanna.
Siðan ritaði Guðmundur doktors-
ritgerð sína, “Den sympatiske For-
staaelse” og hélt fyrirlestra i Bár-
unni, vikulega í langan tima fyrir
svo troðfullu húsi, að annað eins
hafði hér ekki þekst, og mun vist
aldrei fyr né siðar hafa verið hér
önnur eins aðsókn að vísindalegum
fyrirlestrum. Þvi þó Guðmundur
væri vísindamaður og doktorsefni,
var hann fyrst og fremst alþýðu-
fræðarinn, sem klæddi hverja hugs-
un, hugmynd, kenningu og sannindi
í svo alþýðlegan búning, að hver
maður gat haft gagn af.
Svo tók hann vinnuvísindin. Þ.
e. a. s. vinnuvísindin tóku hann. —
Það varð Guðmundi hjartfólgið á-
hugamál, að tengja vinnuna, hin
daglegu störf þjóðarinnar og at-
vinnu hennar, við vísindalegar
rannsóknir. Tökum vísindin í þjón-
ustu okkar, sagði hann, í smáu sem
stóru, frá morgni til kvölds, frá
vöggu til grafar.
Það sýndi sig, að eigi dugði eins
manns rödd, til aÖ vekja þjóðina i
þessum efnum, þá þjóð, sem öldum
saman hafði talið sér trú um önn-
ur eins .öfugmæli og heimsku, að
bókvit “yrði ekki látið í askana.”
Það var ekki Guðmundar sök, þó
hann væri á undan sínum tíma, er
hann vildi koma vísindum að við
atvinnulif þjóðarinnar.
Alþjóð manna sér brátt hve við-
leitni hans þar var þörf og yéttmæt.
Alla stund, síðan um aldamót,
hefir Guðmundur verið sístarfandi,
ýmist samið bækur um ýmis konar
efni, eða þýtt úrvalsrit. Og því
heldur hann áfram með sama áhuga,
sömu elju og áður.
Við stjórn Landsbókasaínsins tók
svo Guðmundur eftir Jón Jacobson.
Aðal lífsstefna hans nýtur sín þar
vel: Að vekja menn til umhugsunar
um nytsöm efni og fræða um þaÖ,
sem getur komiÖ þjóð vorri að gagni
í baráttu hennar iyrir velgengni ís-
lenskrar menningar og til viðreisnar
íslenzku atvinnulífi.
Verði Guðmundur Finnbogason
sem lengst húsbóndi á þessu höfuð-
bóli íslenzkrar menningar og bók-
fræða! Þar nýtur hann sín, sem
leiðbeinandi og fræðari. Þar nýtur
þjóðin starfs hans, þekkingar hans
og áhuga á þjóðnytjamálum.
Mbl. 4. júní.
Islendingadagurinn
Hún lætur ekki neit mikið yfir sér
íslendingadagsnefndin, en hún er
að vinna það verk, engu að síður,
sem hún hefir tekiö að sér að vinna
og hefir henni nú þegar orðið mikið
ágengt og skal hér drepið á sumt
af því, sem þegar er fastráðið.
Flestir munu á einu máli um það,
að til skemtiskrárinnar hafi verið
sérstaklega vel vandað í þetta sinn.
Fjallkonan verður Mrs. W. J. Lin-
dal. Ræðumennirnir verða séra
Ragnar E. Kvaran (ísland) og Dr.
B. J. Brandson (Canada), og frum-
ort kvæði um sama efni flytja þeir
Þ. Þ. Þorsteinsson og Dr. Sig. Júl.
Jóhannesson. Söngflokkar tveir,
karlar og konur, undir stjórn Brynj-
ólfs Þorlákssonar skemta meÖ söng.
Nokkrar íslenzkar stúlkur frá Sel-
kirk, í þjóðbúningum, skemta þar
einnig með þjóðsöngvum og viki-
vakadans. Forseti nefndarinnar, Dr.
A. Blondal, veröur forseti samkom-
unnar. Ræðupallurinn verður nú
eins og í fyrra, mjög fallega og •
smekklega skreyttur, en þó með
töluvert öðrum hætti. Hátalarar
verða settir upp, svo allir geti vel
heyrt það sem fram fer á ræÖupall-
inum, hvað margt sem fólkið kann
að verða.
. Auk alls þessa fara þarna fram í-
þróttir margskonar og ýmsar fleiri
skemtanir.
Þess hefir áður verið getið hér í
blaðinu, að i þetta sinn halda Win-
nipegbúar sinn Islendingadag á
Gimli, mánudaginn hinn 7. ágúst.
Verður nú eins og í fyrra fólki séð
fyrir mjög ódýru fari milli Winni-
peg og Gimli og verður nánar skýrt
frá því siðar og mörgu öðru við-
víkjandi íslendingadeginum.
INNKÖLLUNAR-MENN LÖGBERGS
Amaranth, Man.................... B. G. Kjartanson
Akra, N. Dakota.................B. S. Thorvardson
Árborg, Man....................Tryggvi Ingjaldson
Árnes, Man........................... G. Sölvason
Baldur, Man. ........................O. Anderson
Bantry, N. Dakota........;.....Einar J. Breiðfjörð
Bellingham, Wash..............Thorgeir Símonarson
Belmont, Man.........................O. Anderson
Blaine, Wash..................Thorgeir Símonarson
Bredenbury, Sask......................S. Loptson
Brown, Man.............................J. S. Gillis
Cavalier, N. Dak®ta.............B. S- Thorvardson
Churchbridge, Sask....................S. Loptson
Cypress River, Man..............F. S. Frederickson
Dafoe, Sask ........................J. Stefánsson
Edinburg, N. Dakota............Jónas S- Bergmann
Elfros, Sask..............Goodmundson, Mrs. J. H.
Foam Lake, Sask...............Guðmundur Johnson
Garöar, N. Dakota..............Jónas S. Bergmann
Gerald, Sask..........................C. Paulson
Geysir, Man....................Tryggvi Ingjaldsson
Gimli, Man..........................F. O. Lyngdal
Glenboro, Man...................F. S. Fredrickson
Hallson, N. Dakota....................J. J. Myres
Hecla, Man......................Gunnar Tómasson
Hensel, N. Dakota............................John Norman
Hnausa, Man..................................... G. Sölvason
Hbve, Man...........................A. J. SSkagfeld
Húsavík, Man...................................G. Sölvason
Ivanhoe, Minn............................B. Jones
Kandahar, Sask......................J. Stefánsson
Langruth, Man...................John Valdimarson
Leslie, Sask.........................Jón Ólafson
Lundar, Man..........................S. Einarson
Markerville, Alta....................O. Sigurdson
Minneota, Minn............................B. Tones
Mountain, N. Dakota.....................J. J. Myres
Mozart, S&sk...................................jens Eliason
Narrows, Man........................Kr. Pjetursson
Oak Point, Man......................A. J. Skagfeld
Oakview, Man........................Búi Thorlacius
Otto, Man..............................S. Einarson
Pembina, N. Dakota...................G. V. Leifur
Point Roberts, Wash....................S. J. Mýrdal
Red Deer, Alta.......................O. Sigurdson
Reykjavík, Man......................Árni Paulson
Riverton, Man..................................G. Sölvason
Seattle, Wash..........................J. J. Middal
Selkirk, Man............................G. Nordal
Siglunes, Man..................... Kr. Pjetursson
Silver Bay, Man....................Búi Thorlacius
Svold, N. Dakota................B. S. Thorvardson
Swan River, Man........................A. J. Vopni
Tantallon, Sask................... J. Kr. Johnson
Upham, N. Dakota..............Einar J. Breiöfjörð
Vancouver, B.C.....................Mrs. A. Harvey
Víðir, Man......................Tryggvi Ingjaldsson
Vogar, Man....................Guðmundur Jónsson
Westbourne, Man...............................Jón Valdimarsson
Winnipeg Beach, Man............................G. Sölvason
Winnipegosis, Man...........Finnbogi Hjálmarsson
Wynyard, Sask................................Gunnar Johannsson
FOR THE ANGLER !
Rods—Reels — Bait—That Make Sure
of the Fisherman’s Luck
RODS
Vim Steel Rod, 4 ft. and 5 ft., 95c
Cork-handled Steel Rod, $1.95
Telescope Rod, 6 ft., Agatine guides, cork handle
$2.25
Solid Steel 2-Piece Rod, offset handle, cork grip,
$5.00
“Stubby” Rod and Reel, $3.95
REELS
Trolling Lines—84 ft. long, 20c and 25c
Flax Line—50-yard spool—45c, 65, 75c
Silk Lines—$1.00 and $1.95
BAITS
Royal Brand Lures, 20c to $1.25
Pfleuger and Heddon Baits, 95c to $1.50
Spoon Baits, copper, nickel and brass finish
20c to 95c
Preserved Baits, full assortment, 20c bottle
Gut Hooks, 6 011 card, 20c and 25c.
Sporting Goods Section, Thir-1 Floor, Hargrave.
T. EATON C°