Lýður - 21.11.1888, Blaðsíða 3

Lýður - 21.11.1888, Blaðsíða 3
19 Sunnuáaginn eptir var fagurt veður og lá hvortveggji flotinn í logni við hina frönsku strönd og lítið bil á milli. Gengu pá hvorratveggju fyrirmenn á ráðstefnu, enda sáu peir nií, að svo búið mátti eigi duga; bjuggust nú allir við stóror- ustu. Enn var hinn mikli óvinafloti ógurlegur og enda ó- sigrandi til að sjá, pótt 3 eða 4 stótskip og nokkur minni rœri úr sögunni; sýndust galeiðurnnr og náfega óvitinandi skip á sjó með peim skipum, sem enskir menn pá áttu. Allt ura pað ásettu peir sér að freista hins itrasta, en gjarna vildu peir að nokkurt los kæmizt á óvinaflotann áður en at- lagan tækist. Nóttina eptir vöknuðu Spánverjar við vondan draum. TJrðu varðmenn peirra pess skyndilega varir að skip nokkur frá enska flotanum komu nær og nær og glórði frá peim Ijósagangur mikill gegnum næturmyrkriðog poku pá, sem á yar. Varð pá óp og háreysti á öllum fiotanum, pví hin aðkomandi skip stóðu öll 1 ljósum loga og rákust mannlaus á miðjan flolann. Hlupu Spánverjar til og hjuggu festar sínar í ofboði miklu og æpti hver sem betur gat; „Eldskip- in* frá Antverpen"! Flýði svo hver sá er fyrstur var búinn út á rúmsjó, og allur hinn mikli floti var á svipstundu kom- inn á tvístring, en hinar ensku skútur runnu að ströndum upp og brunnu par. 4. Orustan við Gravelines. Áður en Spánverjar höfðu náð að fylkja öllum flotanum, Iðgðu Englendingar að peira morguninn eptir eld<ranginn.* Tókst par einhver hin mesta sjóorusa í sögunni. Var barist allan dag til kvölds, en megin orustan var pó unnin að mestu eptir 6 kl. stundir. Kéðu Eugl. atlögunni, lögðu eigi skip við skip í samfellu, pví pað var ófæra, heldur léku lausu við sem fyrri, svifu til og frá fyrir seglum og kusu svo skot- mark hvar peir vildu, eða forðuðu sér. Sumstaðar sóttu peir eitt og eiit.skip eða pá lðgðu sibyrt við og greiddu upp- göngur. Frans dreki og hinir fyrnefndu stórgarpar unnu sér pann dag nieiri frægð en nokkru sinni áður, enda purfti þeirra þá við. Varð par mannfaliið ógurlegast, er pessir vík- ingar komust upp á stórskipin. Er par skjótast af að segja, að pegar orustunni létti, áttu enskir menn hvorki púður né kúlur eptir, en vart 100 manns höfðu þeir misst og ekkert skip, en unnið höfðu peir 16 stórskip og fellt nál. 5000 Spánverja. Eptir pessar miklu ófarir, sáu Spánverjar að protin mundi öll von sigurs; hafði hin umliðna vika gjörsamlega drepið allan kjark úr peim. J>orðu peir pó eigi að snúa heimleiðis sömu leið, heldur stefudu peir flotanutn austar inn i Eng- landshaf og ætluðu norður fyrir Skotland og síðan suður fyrir vestan hinar bretsku eyjar. Eáar eru pær frásagnir lið- inna tíma, sem eins og pessi flóttasaga Spánverja neyðir menn til að trúa á hefnd og reÍ3Ídóma eptir illvirki og of- metnað mannanna. Óðar en þessi herfloti var sloppinn úr greipum hinnar harðsnúnu víkingaþjóðar, tóku við nýir óvinir enn pá voðalegri. f>eir hétu Ægir og Kári. Hinn 4. á- gústmáu. byrjaði hið minnisstæða oí'viðri, er lengi var í manna minni og varaði nær allan mánuðinn út. Ruddu Spánverjar pegar hinn fyrsta dag hinu mesta af farangri sín- um til pessað hægja skipunum. Áhöld þeirra, vígvélar, hestar og múlar, rak allt hrönnum saman upp á næstu strendur. Og nú hófust skipströndin. Við Orkneyjar, Suðureyjar og norðurhluta írlands, fórust heilar deildir af fiotanum. Sum- staðar varð nokkur mannbjörg, sumstaðar litil, sumstaðar komst enginn maður af. Til eru enn ótal sögur, sagnir og munnmæli frá pessum viðburði. A eyjunum upp óx dökk- eygt fólk og svarthært, er kallað var ættlið hinna spönku skipbrotsmanna; einnig er sagt að eyjarskeggjar hefðu afþeim lært ullarvinnubrögð, er peir æ síðan hafa pótt kunna vel. Víða voru heilar skipshafnir myrtar til fjár, eða höggnir nið- ur sem hrævargar, og fengu írar einkum illt orð af peirri sök. Stundum voru- þessir flóttamenn sendir Elísabetu drottn- *) Ems og auðvitað er höfðu Engleudingar farið að dæmi Holleudinga og sent óviuum sínum skip þessi til þess að tvístra peim. ingu, tjóðraðir saman tveir ög tveir. Lét hún senda pá heim. Medina Sidonia kömst sjálfur heim til að segja frá tíðindum. Fáein skipfylgdu honum, en sum komu á stangli smásaman. Allur Spánn bergmálaði af óprotlegu hryggðar- veini, enda hefir sú pjóð eldrei síðan borið sitt bar. Hjá fáséðu biómi á fjallatindi 1888. Á fjöllunum er svo ljúft og létt að lofa vorn Guð og yrkja; á fjallatindunum finnst mér rett sem fögur væri kirkja, ' svo indæl og pó svo ægileg og æðst Guðs jarðarvirkja. I öðrum heimi ver erum pá, sem opt er Gruði nærri, pví fágæt blómin ver fáum sjá, . oss finnst og jörðin stærri, pað bendir oss fágæta fegurð á og framfarir andans liærri Hver veit hvað í biömum kann að búa? í Bægisárgili í júlí 1S Já, hver veit hvað í blómutn kann að búa og blómin gjöra svona yndisleg ? par eru má ske — eg vil gjarnan trúa — Guðs engil börn af leik að hvíla sig. I blómum er pví einhver helgidómur, með ást og lotning nálgast vil eg hann. pið blóina englar! andi minn og rómur með ykkur lofar góða skaparann. G. Hjaltason. Stjórnarafinæli konungs vors. 15. p. m. voru liðin 25 ár frá peim degi. er vor ástsæli, nú sjótugi, konungur settist í hásæti Aldinborgarættarinnar í Danmörku. Hann var áður, eins og kunnugt er, [hertogason frá Suðurborg- Lukkuborg, og byrjar pví nýja konungsætt, kjörinn en ekki arfborinn. Margir Danakonungar hafa á sín- um tíma haldið eða mátt hafa haldið samskonar afmæli, en aldrei mun sá viðburður hafa vakið jafnmikla og víðtæka eptirtekt sem nú, og pví síður jafnmikla gleði eða vonir. fví fyrst er pað, að hann hefir verið einhver hinn bezti konung- ur, og stjórn hans heima fyrir mjög viðburðarík, og svo koma til hinar miklu og stóru mægðir eðá tengdir hans við stór- veldin og fleiri ríki Evrópu. Hefir allsenginn Danakonungur orðið jafnkynsæll sem pessi, eða frægur og vinsæll utanríkis fyrir pá sök. það er pví eigi kyn pótt mikið hafi verið um dýrðir áðurnefndan dag, ekki einungis um allt Danaveldi, heldur út um víða veröld. Og pá væri sízt að undra, pótt og pvíliks konungs væri eiunig minnst hér á voru landi. Kristi- án níundi, sá er gaf oss stjórnarskrá vora, og einn allra Dana- konunga heimsótti oss með fullri konunglegri rausn mildi, — hans mun minnst, eigi einungis á stjórnarafmæli hans, heldur meðan ísland er byggt Eptir undangenginniáskorun írá helztu mönnumbæjarins, héldu Akureyrar búar sér samsæti áður neíhdan dag pann 15. Fyrir miuni konungsins var íyrst sungið kvæðið, sem stendur fremst i blaðinu eptir séra Mátthl Joehumssou. í ræðu sinni fyrir konungs minninu tók amtmaður JúlíusHavsteenframhinmerkiIegustn atriði úr stjórnar- og æflsögu konungsins. Hanu minntist á hversu vísindum, al- pýðumenntun, ípróttum og verknaði hefir stórum miðað á- fram síðan hann kom til ríkis, svo sem bezt sannar hin heims- fræga sýning í Kaupmh. á síðastliðnu sumri og vitnisburður annara pjóða um hana. og þessu

x

Lýður

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lýður
https://timarit.is/publication/133

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.