Kvennablaðið - 01.07.1898, Blaðsíða 3

51
brautir, finna nyjar atvinnngreinir, og búa
sér þannig til veg, þar sem hann var ekki til
áður.
Kg veit að bæði mér og tnörgum öðrum
finst fleira en gott eitt hafi leitt af menta-
fvsi fólksins. Okkur finst skólagengna fólk-
ið ónytt til vinnu og að frá þvt' stafi sú óbeit
og fyrirlitning fyrir allri líkamlegri áreynslu,
sem nú á sér stað. Okkur finst, að ])essi
mikla menta fysn, sem við viljum kalla oft
leti eða breytingagirni, sem dregur fólkið,
einkum stúlkurnar, í kaupstaðina, spretti bein-
línis og óbeinlítiis af þessttm auknu mentnn-
ar og lærdómslindum skólunum.
Mér finst eðlilegt, þótt ttnglingana langi
til að nema eitthvað, sem gæti létt þeim að
komast vel áfram og greitt götu þeirra í líf-
inu til heilla fyrir sjálfa þá og aðra. Og
þótt nú um tíma só svo að sjá, sem allflest'
ir haldi að þeir séu mestir mennirnir, sem
aldrei vinna með líkamanum, þá vona eg og
held, að það verði að eins stundar veiki, nokk'
urskonar barnasjúkdómur 19 aldarinnar, sem
kotni af þröngsyni og grunnhygni manna, sem
eru að byrja að skygnast inn í mentun og
mannréttindi, og halda að til þess að njóta
þess hvorstveggja hevri iðjuleysi og ódugnað-
ur. En þegar fólk lærir meira, eða það hefir
rekið sig nógtt lengi á, þá mun það sanna,
að dugnaður og ráðvendni eru og verða fyrstu
skilyrðin til velmegunar. Þegar vinnufólkið
hefir dvalið nokkur harðindaár atvinnulaust
í kauptúnum og heima í sveitum í lattsa-
mensku, og bændur hafa fengið sér vélar til
að vinna vms nauðsynlegustu verkin, þá fer
það að sanna, að það er ekki einungis þægð
húsbændantia, að fá verkafólk, heldur er
verkafólkinu líka þága í að fá vinnu, því á
henni verða þó allir þeir að lifa, sem lítið eða
ekkert eiga nema tvær hendur tómar og
hraustar.
Mér finst ég sjá í anda (en það eru nú ef
til vill kerlingar ofsjónir), að 20. öldin muni
eiga skynsamara fólki á að skipa hér hjá okk-
ur enn sú 19. hefir haft nú að undanförnu, og
að þá verði betra samkonutlag milli hjúa og
húsbænda eun nú hefir verið síðustu árin: þá
hafi hvortveggju lært af reynshtnni, að þeir
geti hvorugir án annars verið, þá verði gerð-
ur meiri og sanngjaruari munur á góðu og
ónytu hjúi, hvað laun snertir og annað, og
að þá sjái hjúin, að þau nota einmitt réttindi
stn þegar þau semja um vinnu við aðra, og
að það sé aðeins barnaskaptir, að halda að
þau hafi mist nokknð af mannréttindum sín-
um, ])ótt þau verði að hlyða húsbændunum
þann umsamda tíma, sem þau hafa ráðist hjá
þeirn. Þá vona ég, að allir reyni í sameiningu
að finna einhver ráð til að bæta margt setn
nú fer aflaga. Og einkum hygg ég að þá
sjái menn, að þeir þurfi ekki að hrekjast vest-
ur um höf til þess að geta haft ofan af fyrir
sér. Hér eru nógir möguleikar fyrir duglegt
velvittnandi fólk. Vilji það taka alla vittnu
að sér, eins og það hefir gert sem farið hefir
til Ameríku, þá mun það geta komist af hér
heima og verða líka langtum sælla, því það
er þó satt, sem skáldið segir:
»Svo transt við Island mig tengja bönd,
Ei trúrri binda son við móðnr,
Og þótt ég færi nm fjarlæg lönd,
Og fagnað væri mér setn bróðnr,
Mér yrði gleðin að eins veitt til bálfs.
A ættjörð minni nýt ég fyrst min sjálfs.
Þar elsk’a eg flest,
Þar un’i eg bezt
Við land og fólk og feðra tungn.
Vinnufólkseklan
Stutt athugasemd við bréf »kerlingar i Crarðs-
horni«.
Kvennablaðið er mjög þakklátt gömlu sóma-
konunni úr Garðshorni fyrir bréf hennar, og