Ingólfur


Ingólfur - 18.08.1907, Blaðsíða 2

Ingólfur - 18.08.1907, Blaðsíða 2
130 INGÓLFUR inn við þessi orð umboðsmannsins. Þingmónnum brá allmjög við og nokkr- ir þeirra gripu fram í og kváðu þetta mestu fjarstæðu og ósannindi. Umboðsmaðurinn sagði að þetta mundi áreiðanlegt, þingmaður hefði sagt sér það, og þeir P/ytz og Kyder hefði tekið það sem skýrt og afdrátt- arlaust loforð, sem ekki yrði af brugð- ið. Eitthvað hnaut enn í sumum þing- mönnum að mótmæla þessu, og bætti Kl. J. þá við, að þetta hefði verið eftir öll veizluhöldin í Dinmörku og þingmenn þá glaðir og örir eftir gildin og mundu þvi líklega að minsta kosti ekki hafa gætt þess að mótmæla þess- ari beiðni fyrrnefndra manna, svo að þeir hefði skilið undirtektir þdrra sem óbrigðult loforð! Fleira var ekki rætt um mál þetta „eldhúsdaginn", enda var nóg komið. Málið er þá svo vaxið, að þeir „stór- danirnir" Prytz og Ryder, sem verið hafa að vasast í skógræðilu hér álandi um nokkur ár, sýna þá frekju og áleitni við þingmenn á Botníu í fyrra að láta þá skuldbinda sig með loforði til þess að stofna skógarvarðarembætti á nssta alþingi, handa út'endum óreyndum manni — Kofoed Han3en — með 5000 króna árslaunum og eftiriaunarétti. Reyndar hafa nú þingmenn þverneitað að nokkuð sé hæft í þessu, allir þeir sem „Ingólfar" hefir átt tal við, enda er það harla óliklegt og svo óþinglegt og heiinildarlaust sem rnest má verða ef þiugmenn léti hafa sig til slíkra skuldbindinga utan þings og í öðru landi. Þá væri skörin sannarlega komin upp í bekkinn, ef íslenzkir þingmenn færi að Játa erlenda kapteina hafa sig til þess í veizluvaldi suður í Danmörk að stofna íslandi til handa ný, óþörf og afardýr embætti. Slíku háttarlagi munu flestir trauðir að trúa, enda þótt stjórn- in láti sér sæma að lýsa yfir því á al- þingi og herma það sem órjúfanlegt loforð upp á þingmennina. Magur árangur. Nú skal stuttlega litið á nauðsyn þessa embættis og nytsemi þeirra afskifta sem fyrrgreindir ú lendingar hafa haft af skóggræðslu hér í landi. Það mun nú vera um 7 ára skeið, sem Ryder, Pryts og Flensborg hafa verið að vasast hér í skóggræðslu upp á landssjóðs kostnað. Þeir hafa fengið stórfé úr landssjóði til að „vo'sa" með. Alt að helmingi þess hefir gengið í ferða- vastur og aukakostnað. Og hver er á- rangurínn eftir þennau tíma? Hann er sv) hverfandi, að cnguru getur dottið slíkt í hug, sem ekki hefír sjálfur séð. Nokkrar gaddavírsgirðingar með visn- uðum og skrælnuðum smáplöntum, al' dauðuin eða hálfdauðum, né þroskalausum með öllu. Komið og skoðið „skógrækt- ina" (!) við Riuðavatn og á Þingvöllum. Þar sést ekkert nema puntur og Jyng, sem dafnar vel af því að það er ekki slegið eða bitið. En „plönturnar" bless- aðar eru hálfu aumari nú, heldur en þegar þær voru se:tar niður og flestar horfnar með öllu. — Aðkomumenn, sem heyrt hafa gumað af þessu og vita hve miklu Lefir verið til kostað, verða alveg forviða þegar þeir sjá þessar stöðvar. Eina skóggræðslustöðin, sem vel hefir hepnast og þróast vel í nýgræðingur, er 8töðin á Akureyri. Sigurður Sig- urðsson frá Draílastöðum hefir valið henni stað og sagt fyrir um hana að öllu leyti. Um þá stöð skrif- aði Flensborg ónot og niðraði henni á allar Jundir, þótti hún illa sett og af vanþekkingu gerð, en reynslan hefir nú sýnt, hversu inikið var að marka hans miklu „þekkingu" og vísdóm. Allir heilvita menn sjá nú, hvort nokkuit vit væri í því að fara að kosta stbrfé til skogræktar hér að svo stöddu. Kostnaðarlitlar tilraunir þarf að gera enn ekki all'fa ár áður en farið er að Ieggja í stórkostnað við skógrækt. Þá fyrst er miklu fé tilkostandi, þegar nokkur veruleg reynsla hefir fengist af minniháttar tilraunum; þær má gera umsvifalitið með fyrirsögn og umsjón innlendra manna; hér er enginn skort- ur á nógu lærðum mönnum og reynd um til slíkra starfa. Euginn neitar því, að ákjósanlegt væri. að hægt væri að leggja fram sem mest fé til þess að rækta og vernda skóg í landinu, en enn sem komið er liggja þó önnur andvirki nær garði. Þetta heflr Kofoed Hansen jafnvel við- urkent sjálfur, því að í vetur játar hann að betra mundi að leggja fyrst alúð við ræktun þess lands, sem meiri arð gefi af sér og fljótara komi til afnota. „Það tekur langan tíma að rækta skóg", seg- ir hann, „miklu fl.jótlegra, er að þurka votlendar ínýrar, plægja þær, bera á þær áburð og sá í grasfræi og smára." Er þessa ekki getið vegna þess að það sé nokkur ný uppgötvun, heldur hins, að það sýnir hve þetta er augljóst mál þegar það dylst jafnvel tkki ókunnug- um mönnum sem lítt þekka hér til. Brögð eru að þegar barnið fiunur. „Taka skal silfurdisk." Ókunnugir menn mega ætla, að þessi .fimmþúsund króna yfirskógarvörður sé einhver óviðjafnanlegur afreksmaður, úr því að stjórnin metur verk hans svona hátt, en það er víst lítil ástæða tiJ þess. Maðurinn er með öllu ókunn- ur hér og óreyndur, ferðaðist að vísu um landið í fyrrasumar með Fiensborg og ritaði svo í vetur í danskt búnaðar- rit mjög bágborna grein um landbún- að hér, fulla af villum og misíkilningi. Þessari grein svaraði P. Feilberg í sama blaði nokkru síðar og reif rækilega n'ður vitleysur hennar. Feiiberg er kunnugastur búnaðarmálum héroglands- háttum allra manna í Danmörku og má því meira byggja á skoðunum hans en bráðókunnugra manna. Hann leggur eindregið móti því, að danskir menn sé teknir til þess að hafa um- sjón os fyrirsögn um ræktun á Islandi og sýnir fram á, hversu það sé misráð- ið. Segir hann, að það sé eina skyn- samlega aðferðin frá Dina hálfu til þess að efla búnaðarframfarir á íslaudi að leiðbeina ungum Islendingum til bók- legs og verklegs náms í útlöndum og leggur mikla áherz'u á, að hér hagi svo ólíkt til móts við önnur lönd, að engar líkur sé til að aðrir en íslend- ingar sé færir um að finna rétt ráð og réttar framkvæmdir til búnaðarbóta og hafi þrek og þolgæði til að sigrast á óblíðu náttúrunnar. Segir hann svo meðal annars: „Þuð landbúnaðar-hyggjuvit, semþarf til þcss að yfirvinna erfiðleikana á Is- landi, er eliki hœr/t að fá frá öðrum löndum, hað verdur að þróast í landinu sjálfit, á sama hátt sem plönturnar, sem eiga að geta þrifd þar, og elchi er hægt að vonast eftir, að aörir en Islending- ar hafi svo mikið þrek, þolgæði og skil- ning á erfiðleikunum, að von sé um sigur." Hann minnir einnig á, að jafnmörg breiddarstig sé á milli Norður-ítalíu og Danmerkur, sem Danmerkur og Islands og segir, að ef ítalskur maður kæmi til Jótlandsheiða og réði til að rækta þar vínber, þá væri það naumast stœrra- glappaskot, en viðbúið vœri að danskur maður gerði, sem færi að dæma um íg- lenzkan landbúnað eftir stutta dvöl hér.. Og hann geiir napurt skop að búnað- arbollaleggingum Kofood Hansens og tel- ur þær viðlíka gáfulegar eins og fyrir- sögu nokkra um matreiðslu, er byrji svo: nTaka skal silfurdisk.u Stjórnin og aðrir þeir, sem hafa svo óbilandi trö'latrú á útlendingum, að þeir vilja ráða þá hingað til ýmissa starfa fyrir margfalt kaup við það, sem tíðkast heflr iunanlands, ættu vel að at- huga röksemdir Feilbergs gamla, áður en þoir flana lengra í því efui. Uggvænleg stefna. Auk þess sem skógræktarfrumvarp stjómarínnar er raumtlaust viðvik]- andi stofnun yfirskógarvarðarembættis- ins og fleira, þá felst og í því tvenns konar stefua, sem mjög er viðsjárverð og skaðleg. 1 fyrsta lagi hlyti þetta hálaunaða embætti að verða til þess, að 'aun op- inberra starfsmanna í landinu hækkuðu. gífurlega, því að engin sanngirni væri að láta aðra starfsmenn, sem hafa meiri og vandasamari störf fá miklu lægri laun en skógarmanninn. A þessu brydd- ir líka þegar í fjárlagafr.v. stjórnarinn ar, þar sem árslaun eins embættismanns eru t d. ankin úr 3000 upp i 4500 og fleira í þá átt. í öðru lagi kemur fram vantraustið á íslendingum, til þess að geta hafc á hendi forustu mikilvægra starfa. Sá hugsunarháttur er þjóðinni stórskaðle^- ur, hnekkir sjálfstrausti hennar og sjálf- stæðisviðleitni og ætti stjórnin sízt að stuðla að slíku. gestunum mikið til þess koma. Á landi var skreytt með flöggum og vóiu á stöngum allmafgir íslenzkir fánar. Þar var sungið snjalt kvæði eftir Guðmund skáld Guðmundsson og ýmsar ræður haldnar. Annars hefir ógerla fiézt af því sem þar fór fram. Koimngsíöriii. Sídusta dagarnir. Á fimtudaginn 8. þ. m. hafði konungur boð til morgunverðar í latínuskólanum og bauð þangað alþingismönnum, rikisþings- mönnum og ýmsum öðrum. Vóru lar ræðuhöld nokkur og mannfagnaður. Um kveldið var dansleikur í Birna- skólanum; veitti bæjarstjórnin honum forstöðu og bauð til konungi og öðrum gestum. Var þar fjöldi borgara og alls um 400 manns. Stóð sú skemtun langt fram á rótt. Engar vóru þar ræður haldnar, en margt skeggrætt og skraf- að. Krossadrífa var þar mikil um náttmálaskeið, og kom víða niður, sem sagt mun verða annarsstaðar hér í blað- inu. Loka-veizla var á fíbtudaginn. Atti landssjóður það boð og var kallaður morgunverður. Situ þar um 200 manna. Ræðuhöld vóru allmikil. Þótti Jangmest til .koma þeirrar ræðu, er Dahl flutti þar, tíðindamaður blaðsins „Politiken". Arnaði hann frelsinu heilla í endalok tölu sinnar og var það ný- lunda. Kl. 4 síðdegis gekk konungur í bát og bélt til skip^ síns og alt förunejti hans. Var þá skotið mörgum fallbyssu skotum. Um náttmál hófst dansleikur og veizla í kouungsskipinu. Var þangað biðið mörgu fólki úr landi, körlum og kon- nm. Flugeldum var skotið á herskip- nnum og eitthvað i landi þegar skyggja tók um kveldið. Um kl. 1 e. miðnætti kom boðsfólkið í land. Skömmu síðar léttu skipin akkerum og hélda áleiðis til ísafjarðar. Alla þessa daga var veður hið feg- ursta. Ákureyri 14. ágúst 11)07 kl. S,15 síðd. Konungur kom hér á höfnina kl 10'/2 í gærmo'gun. Ríkisþingsmenn 'komu í land 10 mín. fyrir kl. 11 og tók bæj- arstjórn á móti þeim á bæjarbryggjunni. Þar var reistur heiðursbogi mikill og öll bryggjan flöggum skreytt. Börn voru í röð á bryígjunni og héldu þau á dönskum fánum og fálkafánum, gáfu stúlkurnar ríkisþingsmönnum blóra og sungu svo öll börnin. Konungur kom í land kl. 11, var þá gengið upp að að templarabúsi. Þar var fyrir hópur íslenzkra meyja í íslenzkum búningi bæði peisu og faJdbúningi. Var ein þeirra (Hulda Laxdal) kjörin til að gefa kon- ungi blómvönd. Þá var gengið inn í templarahínið. Aðgangur að því kost- aði 10 krónur fyrir bæjarbúa þá er þátt tóku í gleðinni, en 2 kr. kostaði aðgangur að veggsvölum fyriráhorfend- ur. í templarahúsinu var veitt kampa- vin, kransakaka og vindlar. í templarahúsinu talaði Guðl. sýslu- maður fyrir minni konungs og þakkaði konungur. Þá talaði Guðl. aftur fyrir minni annara gesta og svaraði þá for- maður þingsins danska. Var þá geng- ið inn fyrir hafnarbjyggju, þar biðu vagnar og hestar og var nú haldið inn að Kristnesi, þar var áð. Þá var ha'dið að Hrafnagili. Tjald var þar reist 32 álna langt og 14 álna breitt og borð- uðu 200 manns kaldan mat Tjajdið var mjög skreytt og mæltu það gestirn- ir, að þetta væri hinn ágætasti kaldur matur er þeir be'ðu fengið á tslandi. Þar var veitt kampavín, limonade, kafíi, likör og vindlar. A Hrafnagili töluðu þeir yfir borðum GuðJ. sýslum., konung- ur og Vigfús veitingam., en einn hinna dönsku þingmanna talaði á íJenzka tungu. Úti var reistur ræðupallur og töluðu þar konungur og Jakob Hav- steen konsúll. Svo telst, til að á Hrhfaa- gili hafl verið samankomnar um 3 þús- nndir manns. Veður var ágætt allan þann dag en kuldar höfðu gengið áður og svo er aftur kalt í dag. Nú var haldið nið- ur á Akureyri aftir. Var þá ætlast til að komið væri saman aftur í templara- húsinu, en þar sem menn urðu svo ó- hreinir af moldriki á leiðinni, varð ekk- ert af þvi og fóru gestir út á skip. Þar var haldin veizla fyrir bæjarfull- trúana og nokkra menn aðra, en skip- in fóru af stað kl 6 í morgun. Fyrir móttökunni stóðu Kriðrik Krist- jánsson, Otto Tulinius ogSig. Hjörleifs- son, en V. Knudsen var framkvæmdar- stjóri þeirra. Skip konungs kom til ísafjarðar 11. þ. m. Veður var hráslagalegt, norðan- kaldi og þoka á fjöllum. ísfiiðingar fóru á móti konungsflotan út á Djúp á 7 eimskipum og 70 vélarbátam. Þótti Seyðisíirði 14. ág. 1907 kl. 3,18. Nú er verið að undirbua konungs- komuna í mesta máta. Er kouungs von kl. 2 á morgun. Flagggöng hafa verið reist frá bæjarbryggjunni upp að skólahúsinu, þar verður tekið á móti konungi. Síðan verður gengið inn á, Langatanga; er þar reist tjald mikið. Þar verða etnir ávextir og vín drukk- ið. Konungur fer væntanlega út á skip sitt um kl. 6 síðd. Þá verður tekið til að dansa bæði í skólahúsinu og bind- indishúsinu. Engin skip fara héðan út á móti konungi, skip hans legst vænt- anlega við bæjarbryggjuna. Fáein ís- lenzk flögg verða hér uppi. Fálkinn er kominu hér, fór frá Eyjaflrði kl. 12

x

Ingólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ingólfur
https://timarit.is/publication/189

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.