Norðri - 20.10.1908, Blaðsíða 2

Norðri - 20.10.1908, Blaðsíða 2
162 NORÐRI. NR. 41 Einn eldsvoðinn enn. Alberti Tvö htis brunnin til kaldra kola. og ,Orður og titlar" Skaðinn nál. 50.000 kr. Síðastliðna sunnudagsnótt, rétt eftir kl. 2. kom upp eldur í húsinu Nr. 31 í Strandgötu þar sem «Verslunin Akur- ureyri« (eign Sigurðar Fanndals ogjóns ritstj. SLefánssonar) hefir „verið. Húsið var tvílyft á háum kjallara, og sitt hvoru megin við það voru tvær stórar byggingar: hús kaupm. Snorra Jónssonar að vest- an og «Hótel Oddeyri«, eitt af lagleg- ustu skrauthýsum bæjarins, að austan, og þar mjótt bil á milli. Þegar að var komið, stóð húsið í björtu báli að heita mátti. Eldurinn hefir komið upp í geymslu- kompu austast í húsinu að norðanverðu. Þar «stóð á stokkum* steinolíutunna og er líklegt að eldurinn hafi bráðlega náð til hennar, og því svo fljótt magnast. Vestast í húsinu að sunnan verðu, á skrifstofu inn af búðinni sátu 3 piltar við spil, og urðu eigi eldsins varir fyr en reykinn Iagði inn til þeirra og stóð þá kompan í báli í hinum enda hússins. Húsið brann til grunna á fáum mínút- um. Fólkið, sem á efsta loftinu bjó komst með naumindum út, berfætt og á nærklæðum. Logann af húsinu lagði á »Hótel Oddeyri» og hafði eldurinn náð tök- um á því áður en slökkvitólin komu, svo að engin tiltök voru að bjarga því og um tíma Ieit út fyrir, að verzlunar- og íbúðarhús etazráðs Havsteens mundi einnig brenna. Það skemdisi nokkuð, en með nokkrum hörku tökum af slökkvi- liðsins hendi tókst þó að slökkva eld- inn. Nálægt klukkan 5 sunnudagsmorg- uninn hafði slökkiliðið unnið svo bug á eldinum, að öll veruleg hætta var úti. Menn af björgunarskipinu »Svava» komu til aðstoðar og höfðu með sér slökkvidælu af skipinu. Hann bar upp á sama mánaðardag, þessi eldsvoði, eins og húsbruninn mikli 18. okt. 1906. Þá kviknaði eldurinn kl. 93/2 um kveldið, en í þetta skifti kl. 2 að morgni, — Það lítur út fyrir að 18. okt. sé óheilladagur fyrir Akureyri. Tilraun «1 að kveikja í htísi á Siglufirði. Hingað var símað frá Ólafsfirði síð- astliðinn laugardag, að tilraun hefði ver- ið gerð til að kveikja í hinni afarstóru timburbygging E. Roalds á Siglufirði nóttina áður. Byggingin stendur auð a'ð heita má að fólki; að eins einn útlend- ingur þar, sem sefur í húsinu. En mað- ur hafði verið vakandi í mótorbát þar á höfninni rétt fyrir framan. Hann sá strax þegar loga fór, og tókst að slökkva eldinn, áður en hann magnaðist. — Bæ- jarfógetaskrifari Jón Ouðmundsson' hefir í forföllum sýslumanns verið settur til að ransaka málið, og fór hann með «Ingólfi» til Siglufjarðar. Ný gifting. 16. þessa mánaðar gifti Þórh. biskup frú Önnu Vigfússon (fædd Schiöth) og landritara Klemens Jónsson í Rvík. Óskar Norðri brtíðhjónunum allra heilla. Nýjar talsímastöðvar hafa verið opnaðar á Bíldudal og Patreksfirði 2. flokks stöðvar (opnar frá 9—12 árd., og 4 —7 síðd. og 3. flokksstöðvar (opn- ar frá 9—10 árd. og 4 —5 síðd.) á Rafnseyri, í Tálknafirði og í Ólafsfirði, «Socialdemokraten» skýrir frá því, að það sé komið í ljós, af bréfum Albert- is, að hann hafi selt hverjum sem hafa vildi orður og titla. Vanalegt verð fyr- ir riddarakross hafi verið 10,000 kr., annars hafi hann mikið farið eftir efnum og ástæðum. Bréf eitt fanst hjá Alberti frá manni nokkrum, sem segist fyrir löngu vera búinn að senda honum 3 þúsund krónur, og sé sig nú farið að lengja eftir riddarakrossinum, en Alberti hafði svarað því og sagt, að sér þætti 3 þús. kr. nokkuð lítið fyrir riddarakross. Ekki er þess samt getið, að hjá Al- berti hafi fundist neitt bréf frá síðasta íslendingnum, sem hann gerði að ridd- ara, Birni ritstjóra Jónssyni. Sumarið er að kveðja. Nú er sumarið að kveðja; eitt hið bezta og hagstæðasta sumar, sem elztu menn muna eftir. Vorið var gott, svo skepnuhöld urðu í betra lagi. Grasspretta mjög álitleg í júnímánuði, en eftir 26. júní. þegar hinir óvanalegu vatnavextir gengu yfii Norðurland, brá til full- mikilla þurka, sem héldust fullar 3 vik- ur og drógu heldurúr grasvexti á snögg- um mýrum, sem urðu of þurrar og á harðvelli, þó var grasspretlan í betra lagi yfirleitt, heyskapartíðin ágæt ®g nýting á heyjum hin bezta. Þá hefir hausttíðin verið óvanalega góð. Pað er sjaldgæft að svo sé farið í þrennar göngur á sama hausti að eigi verði vart við nýjan snjó eða frost í fjöllum. — Bændurnir í sveitunum horfa því vongóðir til hins komanda vetrar, enda ætlar hann ekki að sýna sig fyr en almanakið segir til. En hvernig stendur þá hagur sveita- bænda að öðru leyti? Pað kemur sjaldan fyrir hér á ís- landi,, að alt leiki í lyndi. Undanfarin ár hafa verið mjög góð verzlunarár, en þá voru það aftur vorharðindi, grasbrestur og fleira, sem stóðu í vegi fyriralmennri vellíðan bænda en nú er það aftur á móti hækkandi verð á útlendum vörum en lækkandi á þeim innlendu, sem stöðva að nokkru framsókn manna í baráttunni fyrir lífinu, en þó eru peningavandræð- in verst. A meðan menn fengu hiklaust pen- inga fyrir vörur sínar hjá kaupmönn- um, urðu öll viðskifti greiðari, og þá var líka í ýmislegar framkvæmdir ráðist, sem eigi borguðu sig þegar í 'stað. Pegar þess er gætt, að margir þeir, sem ekki höfðu úr mjög miklu fé að spila, hafa á síðustu árum fengið sér: kerrur, eldavélar eða skilvindur, komið á vatnsleiðslu í bæi sína og jafnvel pen- ingshús, eins og nokkrir bændur hafa gjört, að ógleymdum girðingunum, sem mikíð kveður að hér í Eyjafirði, þá er engin furða þó bændur skuldi nú tals- vert. Pað fé sem varið er til þessara fram- kvæmdar, eru þó ekki eyddir peningar, og þær ganga í þá átt, að halda hug- um manna betur við sveitabúskapinn, og gefa vonir um meiri arð af honum, og meiri Iífsþægindi, en menn hafa átt að búa víð á liðnum öldum. Það er einkum verkafólksskorturinn og peninga- leysið sem í bráð er skuggahliðin á landbúskapnum, en alt getur breyzt til batnaðar fyr en varir, og er því engu að kvíða, en taka því með ró sem fram á að koma, en gæta þess um fram alt að fara jafnan skynsamlega að ráði sínu. B. —*-?-.— Kvöldskóli Iðnaðarmannafélagsins verður settur í vikunni, og verður hald- inn í vetur með svipuðu fyrirkomulagi ems og verið hefir. Pað hefir virzt svo, sem mörgum þeim, er iðnaðarnám hafa stundað hér í bænum, hafi ekki verið það svo ljóst sem skyldi, hvaða þýð- ingu skóli þessi hefir fyrir þá og fram- tíð þeirra. Pað ei eins og sumum iðn- nemum, og jafnvel Iærimeisturum líka, sé ekki svo kunn lög um iðnnám frá 16. nóv. 1893 og kröfur þær er þau gera bæði til lærimeistara og lærlinga. Pað má vera að ekki hafi verið hægt að fullnægja kröfum laga þessara fram- undir þetta, en nú er ekki lengur á- stæða til þess að gera það ekki. Kvöldskóli iðnaðarmannafélagsins hef- ir nú verið haldinn hér um 3 vetur, og er það bæði góðum fjárstyrk frá þinginu, og liðlegri greiðvikni bæjar- stjórnarinnar hér að þakka, að hann hef;r getað haldist uppi. Vér höfum líka gert okkar til að reyna að láta hann verða að því liði sem við gátum, sem höfum haft þar tilsögn á hendi. Nú um tvo vetur hefir þar farið fram góð og skipuleg kensla í trésmíðateikningu á- samt fríteikningu, og hefir félagið aflað sér góðru kensluáhalda í þeirri grein. Mun nú í vetur verða gert alt það, sem hægt er, til þess að gera kenslu þessa enn fullkomnari, og er í ráði að reyna Iíka að kenna reikning, sem standi í nánu sambandi við teikningu þessa. Mun því héðan af verða krafist fyllilega alls þess, sem heimtað er í reglugerð fyrir iðnaðarnám, til þess að smíðanem- ar nái sveinsprófi, þegar þeir vilja inna það af hendi. Pað er því ekki lítils varð- andi, bæði fyrir smíðanema, sem vilja ná sveinaprófi og líka fyrir lærimeistara þeirra, að piltar sæki skólann, og fái sér þar þá tilsögn, sem þar er fáanleg. Og kröfur tímans fara óðum vaxandi og iðnnemar verða að gæta þess, að það er varla treystandi á það til lengd- ar, að líttskrifandi, líttreiknandi og ó- teiknandi mönnum geti orðið treyst til að gera áætlanir um hús, finna hentugt fyrirkomulag í þeim, reikna út viðagild- leika, svo að hvergi sé of né van, leggja niður hvað húsið muni kosta, og gera teikningu af því samkvæmt og samhliða áætluninni um efni og kostnað. Hingað til hefir það þvi miður orðið að ganga svo, en nú má það ekki ganga svo lengur. Pað getur enginn heimtað með sanngirni hátt kaup fyrir vínnu sína, nema hann sé fær um að inna hana af hendi. Pessum misfellum vill kveldskólinn reyna að bæta úr eftir föngum. En það getur hann bezt með því, að lærimeist- arar hvetji pilta sína til að sækja skól- ann, og að iðnnemar verði þar iðnir, og komi jafnt og þétt í tíma, en láti sér ekki nægja að koma þar kvöld og kvöld í bili. /. fónasson. Þorsteinn Erlhigsson skáld varð fimtugur 27. september s. 1. í minningu þess gekk Ungmennafélag Rvíkur heim til hans í skrúðgöngu kl. 4 um daginn og í för með því var 5 manna nefnd: Ben. S. Pórarinsson kaup- maður, Björn Kristjánsson kaupm., Kl. Jónsson landritari, E, Briem skrifstofu- stjóri og B. Jónsson ritstjóri, og færði nefndin honum 1000 kr. gjöf frá ýms- um bæjarmönnum, en hún hafði geng- ist fyrir söfnun þess fjár daginn á und- an. Björn Jónsson ritstjóri mælt nokk- ur orð til Þorsteins í áheyrn þeirra, sem saman voru komnir, og þakkaði honum kveðskap hans, en Þorsteinn svaraði og þakkaði fyrir heimsóknina. Lúðrafélag Rvíkur var í för með Ungmennafélaginu og lék bæði á undan og eftir. „LögrétW Hjálpræðisherinn. Bæklingur er nýlega kominn alþýðu fyrir sjónir á Englandi, er skýrir greini- lega frá gengi þessara kynlegu sáluhjálp- arvíkinga. Höf. segir, að skýrslur for- ingja hersins séu fullar af ýkjum og öfg- um. Þeir teljast hafa „umvent" meir en tveim miljónum manna, en sannleikur inn sé sá, að þótt allur þeirra ruslaralýður sé talinn nemi talan varla tíunda parti þeirrar upphæðar. Herinn þykist leggja alla áherzlu á góðgerðasemi og siðmenningarbætur, en hið sanna sé, að einungis þrettándi part- ur gjafafjárins, sem þeir safni fari í þarfir bágstaddra, hitt alt eyðist í her- kostnaðinn 0: til þess að launa fyrirlið- unum o. fl. Dátarnir séu látnirábyrgj- ast sig sjálfa að mestu, enda er engin her í heimi dýrari að tiltölu en þessi eftirmynd eða helgiskrýpi hins verald- lega hernaðar. »Generalinn» sé að vísu frábærilega hygginn karl og duglegur, en fyrir þá sök, að trúarflokkur þcssi sé bygður á kirkjulegum formkreddum, ógnun og ofsa, síðan færður í hálfgal- inn skrýpabúning hins grimmasta hern- aðar og honum svo stýrt og stjórnað með rússneskri harðstjórn og gerræði, þá hafi honum þó tekist langt fram yf- ir allar vonir. Enda fellur helmingur ábyrgðarinnar á «barbarí« gamals heið- ins fyrirkomulags mannfélagsins, sem enn heldur Iægstu stéttunum niðri í end- emi örbyrgðar og lasta — eins og Booth gamli sjálfur hefir oftlega pré- dikað: Og víst sé um það, að í foræðum stórborganna hefir hernaður þessi jafn- an komið hreyfingu á til nokkurs góðs. En í sveitum og strjálbygðum lönd- um eigi hann ekkert erindi. 'S. Brennimark Jóns Halldórssonar Felli í Svarfaðardal er J 8 L Kunnugt gjörist að undirritaður hefir tekið sér auknafn- ið Lyngstað og eru menn beðnir eft- leiðis að viðhafa það nafn. Jón Haldórsson Felli Svarfaðardal. Munntóbak, Reyktóbak, - Rjól og vindlar frá undirrituðum fæst íflestum verzlunum. C. W. Obel Aalborg. Paa Grund af Pengemangel -^ælo-es for x/j Pris finulds elegante Herre- stoffer for kun 2 Kr. 89 Ö. Al.^/ibr. Skriv efter 5 Al. til en Herreklædning, opgiv Farven, sort, enblaa eller mörke graamönstret. Adr.: Klædevæveriet í Vi- borg NB. Damekjoleklæder i alle Far- ver 89 ö. AI. dobbr. Helt eller delvis modtages i Bytte Uld 65 Öre pr, Pd. Strikkede Klude 25 Öre pr. Pd. Reynið Boxcalf-svertuna ,Sun' og notið aldrei aðra hjá kaupmönnum al- skósvertu.^ Fæst staðar á íslandi Buch.s Farvefabrik, Kaupmannahöfn. Hér með tilkynnist heiðruðum viðskiftamönnum mínum að af þeim útistandanni skuldum, sem verða við verzlun mína við nýjár næstkomandi reikna eg sex prósent vexti. Siglufirði 5. október 1908. Helgi Hafliðason.

x

Norðri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðri
https://timarit.is/publication/201

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.