Suðurland


Suðurland - 12.07.1913, Blaðsíða 1

Suðurland - 12.07.1913, Blaðsíða 1
SUÐURLAND Alþýðublað og atvinnumála IV. árg. Eyrarbakka 12. júli 1913. Nr. 5. •:• : : : S ! Suðurland keraur út einu sinni i viku, á laugardögum. Argangurinn kost- ar 3 krónur, crlendis 4 kr. Ritstj. Jón Jónatans s 011 á Ásgautsstöðuni. Innheimtumenn Suðurlands eru hér á Eyrarbakka: skósmiður Guðm. Ebenczerson og vcrzlm. JónÁsbjörnsson (við verzl. Einarshöi'n). í Reykjavík Ólafur Gíslason verslm. í Liverpool. Auglýsingar sendist í prent- smiðju Suðurlands, og kosta: kr. 1.50 fyrir þuml. á fyrstu síðu, en 1,25 á hinum. •:• : : : : Alþingi. Þar eru fram komin mörg stjórn- arfrumvörp og nokkur þingmanna- frumvörp. Fjárlagafrum7arp hefir stjórnin lagt fyiir neðri deild. Eru tekjurnar áætl- aðar 3 milj. 706 þús. 470 kr., og gjöldin 3 milj. 630 þús. 883 kr. 85 aurar. Tollar og skattar er ætlast til að nemi samtals yfir íjárhagsUmabilið 1914—1915: 3,139,000 kr. Hæstu liðirnir eru: Kaffl og sykurtollur 810 þús. Vörutollur 500 — Tóbakstollur. 400 — Símatekjur 315 — Útflutningsgjald 300 — Pósttekjur ' 200 — Aukatekjur 130 — Abúðar og lausafjársk. 100 —- Vitagjatd - 100 — Aðrir liðir í 'tollum og sköttum nema 60 þús. eða minna. Pá eru tekjur af fasteignum land- sjóðs taldar 58,200 kr. Viðlagasjóðstekjur 380,070 — Ýmisl. tekjur og endurgj. 9,200 — Úr ríkissjóoi Danmerkur 120,000 — Alt er hér reiknað yfir bæði árin (1914—1915). Þá koma útgjöldin: kr. au. Greiðslur af lánum 450,284 05 Tilæðstustjórnarlandsins 106,000 00 Alþingiskostnaður 65,000 00 Dómgæsla og lögreglustj. 246,130 00 Læknaskipunin 356,129 80 Til samgöngumála 1,065,150 00 í>ar af til póstmála 260,000 00 » » » vegabóta 282,300 00 ., » » skipaferða 190,300 00 „ „ » hraðsk. og tal' sima 968,000 00 „ » • vitamála 97)]50 00 Til kirkju og kenslumála 665,780 00 Þar með eru taldir allir skólar (aðrir en verklegir) og kensla æðn og lægri. Til vísinda, bókmenta oglista 159,240 kr. £>ar í eru talin söfnin og styrkveitingar til eirstakra manna, munusumarþeirrataldartil „bitlinga". Til verklegrar kenslu og fyrirtækja 343,570 kr. Eru í þessum lið bænda- skólarnirog búnaðarfél., iðnaðarkensla, skógrækt, fiskivoiðar og margtfleira. Verður síðar vikið nánar að- þessum lið. Nokkrar fleiri fjárveitingar er farið fram á, sem síðar verður talið. Auk þeirra fjárveitinga, sem farið er fram á í stjórnarfrumv., m<á búast við ótal fjárbænum, eins og venja er til. Getið er tveggja, sem þegar eru komnar: 1. Bernburg sækir um styrk til hljóðfærasveitar, 400 kr. 2. Jakob Hagalínsson sækir um styrk og verðiaun fyrir barneignir, 400 kr. Þetta er upphaf en ekki endir að fjárbeiðnum til þingsins. Af öðrum frumvörpum, sem snerta fjármál, er fyrst að nefna fjárauka- lög fyrir 1912—1913. Þar næst 10,000 kr. (endurveiting) til að mæla innsigling á Gilsfjörð, og þar næsttil að kaupa Röntgensáhöld handa Háskól- anum, 5000 kr., og Röntgensáhöld hauda heilsuhælinu 3000 kr. Endur- greiðsla á tillagi til Patreksfjarðar- síma 5000 kr. Endurgreiðsla á tillagi til símalínu frá Selfossi til Eyrarbakka 3000 kr. Til viðbótarbyggingar við pósthúsið 65,000 kr. Til steinsteypu- brúar á Steinslæk í Holtum 10,000 kr. Til gagnfræðaskólans á Akureyri 8,188 kr. Margar aðrar fjárhæðir er farið fram á í þessu frumvarpi. Upphæð- irnar, sem frumvarpið fer fram á, nema allar samtals 135,801 kr. 26 aur. Mál þetta var til umræðu í n. d. 5. þ. m. og að loknum umræð- um vísað í nefnd. Þá má nefna frumvarp um tekju- skatt og annað um fasteignarskatt. Þau eru bygð á frr.mvöipum um sama efni Erá skattamálanefndinni 1907. Ætlast er til að ábúðarskattur og lausafjárskattur falli niður ef þessi frumvörp verða samþykt. Frumvarp um skatfanefndir hefir stjórnin líka lagt fram, og standa þau í nánu sambandi við tvö þau síðastnefndu. Frumvarp um breyting á lögum um laun íslenskra embættismanna er það frumvarpið sem mest er um talað. Það fer fram á launahækkun handa flestum hinna hæst launuðu embættismönnum. Auk þess er far- ið fram á launahækkun handa mörg- um öðrum embættismönnum og opin- inberum starfsmönnum, í ýmsum öðium frumvörpum. Miklu sfleiri oru þau stjórnarfrunv vörpin, og vevður þeina betur minst Biðar, Af þmgmannafiumvöipunum skal fyrst frægt tetja fruinv. um breytirg á stjórnarskránni, sem þoir flytja, Bjarni Jónsson fiá Vogi, Skúli Thor- oddsen og Bonidikt Sveinsson. Prumv. um íslenskan sérfána. Flutn- ingsmenn Lárus H. Bjarnason, Jón Jónssón og Guðm. Eggerz. Það hljóð ar svo: Hér á landi skal vera löggildur sérfáni. Sameinað alþingi ræður gerð- inni. Breytingartill. við það hafa komið frá flutningsm. stjórnarskráifrumv. Ein þeirra er sú, að hafa fánann af sömu gerð og bláhvíta fánann, sem menn kannast orðið við. Frumv. til laga um stofnum land- helgissjóðs flytur Sig. Stefánsson. í þann sjóð skulu renna 2/3 sekta fyrir ólöglegar veiðar í landhelgi. Lands- sjóður leggur sjóðnum 5000 kr. á ári. Skal sjóðnum með tímanum varið til strandgæslu. Frumv. til laga um samþyktir um eftirlit úr landi með fiskiveiðum í landi. Flutningsm. Kristinn Daníels- son og Björn Kristjánsson. Heimildarlög fyrir sýslunefndir til að gera samþykf fyiir einn hrepp eða fleiri um eftirlit með fiskiveiðum úr landheigi. Tvær þingsályktunartillögur eru komnar fram. Önnur um að skipa 5 manna nefnd til að íhuga sam- göngumál á sió. Hin er um að skipa 5 manna nefud til 1. að athuga hag Landsbankans og koma með tillögur um ráð til að efla hann, og 2. að íhuga fyrirkomulag veðdeildar Landsbankans, eða hvort tiltækilegt sé að stofna sérstakan veðbanka, Launahœkkunarfrumvarpið var til 1. umræðu í neðri deild á mánudaginn. Ráðherra mælti með frumvarpinu, taldi launahækkanir þær sanngjarnar, er þar er farið fram á. Á móti frumv. töluðu Guðm. Eggerz, Benidikt Sveinsson, Bjarni Jónsson, Sig. Sig- uiðsson, Valtýr Guðmundsson og Þorleifur Jónsson. Vildu þeir G. E., B. Sv., Sig. Sig. og Þ. J. fella frum- varpið þegar frá 1. umræðu, en þeir V. G., L. H. B., J. Ól. og M. Kr. mæltu með því að málið yrði sett í nefnd, án þess þó að þeir vildu að- hyllast frumvarpið eins og það lá fyrir. Varð sá endirinn, að málinu var vísað til 5 manna nefndar. í nefndina voru kosnir með hlutfalls kosningu: Bened. Sveinsson, G. Eggerz M. Kristjánsson, Ól. Briem og S. S. Þykir líklegt að frumv. þetta kom- ist ekki hóðan af lifandi gegnum neðri deild, og muinj fáir harma afdrif þess. Það er að vísu satt, að nokkrar launahækkanir, t. d. kennaralaun lægri kennara við mentaskólann, hafa við talsverða sanngirni að styðjast, en þó getur það ekki að þessu sinni komið til mála að hækka þau laun. Væri það gei t, mundu allmargir aðr- ir embættismenn geta gert jafn rétt- mætar kröfur til launahækkunar, og þeim kiöfum yrði ekki fært að sinna fjárhagsins vegna. Og rétt er a8 láta allar launahækkanir bíða þangað til búið er að greiða fram úr eftir- launamálinu. Þá en fyr ekki getur það verið réttmætt að hækka launin sum, en jafnframt þyrfti þá að taka til athugunar hvort ekki væri unt að fækka embættum eitthvað dálítið frá því sem nú^r. Þetta launahækkun- armál er því, hvað sem öðru líður, ótímabært, og auk þess ekki nægi- lega athugað. Fer því best á því aÖ það fái að hvíla sig að þessu sinni. Búnaðarþingið. Það var haldið í Reykjavík dag- ana 27. júní til 5. júlí. Sátu þaö þessir fulltrúar: Ágúst Helgason Birtingaholti Ásgeir Bjarnason Knararnesi Benedikt Blöndal Eiðum Björn Bjarnarson Grafarholti Eggert Briem- frá Viðey Gisli Högnason Búðum Fáskrúðsflrði Guðjón Guðlaugsson Hólmavík Guðm. Helgason (búnaðarfél.forseti) Jón Jónatansson Ásgautsstöðum Pétur Jónsson Gautlöndum Stefán Stefánsson Akureyri Þóihallur Bjarnarson Reykjavík. í þingbyrjun voru kosnar þessar nefndir: Reikninganefnd: B. B., G. G., P. J. Fjárlaganefnd: Á.H.,Á.B., GísliH.,G. H., St. St. Búnaðarsambandsnefnd: Á. H., Á. B., Gísli H., St. St., Þ. B. Jarðræktarnefnd: B. B.,B. Bl., E. B., G. G., J. J. Búfjárræktarnofnd: B.B.,B.B1.,E.B.,J. J..P.J. Gerðir búnaðarþingsins verða birtar í heild sinni í Búnaðarritinu. Þykir því eigi þorf á að geta þeirra nákvæm- lega að sinni, verður hér aðeins getið helstu nýmæla: Lagt til við alþingi að fenginn sé vatnsvirkjafróður maður í þjónustu landsins til þess að athuga hvar gera megi stærri áveitufyrirtæki, gera mæl- ingar og kostnaðaráætlanir fyrir slík fyrirtæki og vera bændum til leið- beiningar í þeim efnum. Óskað eftir leiðbeiningum í húsa- gerð. Félagsstjórn falið að útvega sund- ujliðaða áætlun um kostnað við raf- lýsingu, rafhitun og rafsuðu á sveita- heimili, þar sem vatnsafl væri nægi- legt fyrir hendi, og birta þessa áætl- un til leiðbeiningar almenningi. Því fyrirkomuiagi skyldi komið a sem fyrst, að ungir menn, þeir er styrk fá til búnaðarnáms erlendis, hafi næst áður verið að minsta kosti eitt ár í vist á myndarheimilum hér

x

Suðurland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Suðurland
https://timarit.is/publication/211

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.