Alþýðublaðið - 10.10.1963, Blaðsíða 7

.. .. | ^oiMiiiiiiiiiiimiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiniiiiiiiiiiuiit r^v
Foringjar Berbauppreisnar
TVEIR MENN koma mjög við
sögu í sambandi við uppreisn
Berba í Kabýlíu-héraðinu í Alsír,
þeir Mohand Ou E1 Hadj ofursti
og Hocine Ait Ahmed.
Hocine Ait Ahmed er pólitískur
leiðtogi kabýlsku uppreisnarmann-
anna. Á sínum tíma sat hann í
fangelsi í Frakklandi ásamt Ah-
med Ben Bella forseta.
Hann er fæddur 1929 og var
kominn af efnuðu fólki í Michelet.
Á unga aldri gekk. hann í lið með
alsírska Þjóðarflokknum og seinna
tók hann þátt í stofnun sérstakra
samtaka, sem skipulögðu hvernig
ná mætti sjálfstæði.
Hann átti sæti í nefnd þeirri,
sem kom af stað uppreisninni 1954
og skaut upp kollinum í Kairo á-
samt Ben Bella og Mohamed
Khider, fyrrverandi aðalritara
Þjóðfrelsisfylkingarinnar (FLN).
Mohamed Khider er mágur Ah-
meds. Ait Ahmed var fulltrúi FLN
á vettvangi SÞ og á Bandung-ráð-
stefnunni.
í október 1956 var hann tekinn
íil fanga ásamt Ben Bella. Seinna
var þeim sleppt úr haldi samtím-
is, en Ait Ahmed hélt til Parísar
og seinna til Sviss eftir að kastazt
hafði í kekki með honum og Ben
Bella og bráðabirgðastjórn Serkja
sumarið 1962.
í septemher sama ár sneri hann
aftur sem fulltrúi á þjóðþinginu.
þar sem hann varð foringi and-
stæðinga Ben Bella. Þessi stjórn-
arandstaða varð æ öflugri og í sam
bandi við kosningu Ben Bella til
forseta var flokkurinn „Fylking
hinna sósíalísku afla” stofnaður.
Mohand Ou E1 Hadj ofursti, sem
kallaður er „Chibani” — garrili —.
í Kabýlaf jöllum, en Berbarnir þar
telja hann hersnilling, er 52 ára
að aldri. Haim er gamall maður
samanborið við ungu mennina, sem
nú fara með völdin í Alsir.
Erfið ævi og skæruhernaður um
árabil fyrir sjálfstæði Alsír hefur
gert það að verkum, að liann sýn-
ist eldri og uppgefnari en hann
■er í raun og veru.
í rauninni lítur hann frekar út
fyrir að vera þolinmóður og skap-,
góður afi en harðsnúinn skæru-
liði, sem barizt hefur í hörðum bar
dögum. Að því er bezt er vitað
hefur hann enga reynslu að baki í
Uppreisnarforing-jarnir Mohand Ou E1 Hadj ofursti og Gocine
Ait Ahmed.
venjulegum hernaði.
Fyrir 1954, þegar uppreisnin
gegn Frökkum. hófst í Alsír, rak
Ou E1 Hadj litla verzlun í, litlu
þorpi í fjöllunum um það hil 120
kílómetra frá Algeirsborg og við
útjaðar hins stóra Yakouren-skóg-
ar.
Hann seldi Berbakonum gervi-
skartgripi og karlmönnunum ódýr
úr, sem þeir höfðu oft sparað fyr-
ir árum saman.
Þegar uppreisn þjóðernissinna
gegn Frökkum hófst gegndi Ou E1
Hadj fyrst starfi sambandsmanns
og hélt áfram verzlunarstörfum
sínum. Hann hækkaði í tign og á-
hrif hans jukust og að lokum varð
hann majór í Þjóðfrelsishernum.
í marz 1959 skutu hermenn út
Útlendingahersveitinni hinn harð-
skeytta Berbaofursta Ait Hamou-
da Amirouche, yfirmann skæru-
liðasveitar nr. 3. í Kabýlíu, í orr-
ustunni við Bordj de Lagha.
i.Chibani” Ou E1 Hadj var þá
skipaður ofursti og fékk það verk-
efni að stjórna haráttu Berba gegn
Frökkum. Alsírska útlagastjórnin
skipaði hann ofursta.
í dag státar hann sig af því, að
hann er eini ofurstinn í Alsír, sem
hlaut ofurstatign sína í orrustu.
Ou E1 Hadj hélt sig ásamt her-
sveitutn sínum í fjöllunum og tók
þátt í þjáningum þeirra og harð-
rétti allt það sem eftir var upp-
reisnarinnar.
Fjórum mánuðum eftir að hann
tók við stjórn skæruliðasveitarinn-
ar sendi franski hershöfðinginn
Maurice Challa 35 þúsund menn úr
varaliðinu og 22.000 menn úr Alpa
sveitunum gegn skæruliðasveitum
Ou E1 Hadjs.
Rúmlega eitt þúsund uppreisnar
menn voru felldir, en aðrir komu
í staðinn fyrir þá og földu sig í
hellum og skógarrjóðrum.
Þrátt fyrir ægilegt mannfall og
þreki-aunir héldu Katibarnir (her-
flokkarnir) í héraðinu áfram bar-
áttunni allt þar til lýst var yfir
vopnahléi.
Þegar fyrsta deilan eftir að sjálf
stæði vár náð stóð sem hæst var
Ou E1 Hadj í hópi andstæðinga
Ben Bella. í fyrstu lét liann and-
stæðingum Ben Bella hersveitir sín
ar í' té, en þegar hlóði var úthellt
Framh. á 10. síðu
Það er á allra vitorði, að víða
um heiminn gera þeir sjúkdómar
vart við sig í rikum mæli, sem
rekja má til dulinnar angistar,
kvíða og áhyggju.
Ég hefi heyrt menn Segja frá
því, að með þeim sjálfum hafi graf-
ið um sig dulinn ótti eða hræðsla
við gjöreyðingu mannkynsins, og
stöðugar áhyggjur af framtíð ver-
aldarinnar verki lamandi þegar til
Iengdar lætur. Vandamál heims-
ins á örlagastundu er þannig orð-
ið að persónulegu vandamáli, sem
orkar á hugann frá degi til dags.
Þeir, sem þannig eru settir,
hefðu gott af að lesa fjallræðuna.
Þar segir, að enginn geti með á-
hyggjum aukið við hæð sína eða
líf sitt. Sé alvarleg hætta á ferð-
um, þá er áð minnsta kosti eitt
víst, að áhyggjurnar. kvíðinn, ótt-
inn, bjarga engum. Það vita þeir
raunar bezt, sem búa við slíkt á-
stand. Spurningin er hins vegár,
hvernig hægt sé að sigra þessa
hræðslu. Meistarinn minnir á
tvennt í fjallræðunni. í fyrsta lagi,
að maðurinn standi tiltölulega vel
að vígi í lífsbaráttunni. Hann hefir
mikla möguleika, ef hann aðeins
kemur auga á þá. í öðru lagi er
óhætt að láta hverjum degi nægja
sína þjáningu alveg ástæðulaust
að óttast. Loks — í þriðja lagl
lilýtur nægilega sterk trú á gæzku
Guðs að hjálpa hinum áhyggju-
fulla, því að sjálft sköpunarverkið,
grös vallarins og fuglar himins-
íns, bera forsjóninni vitni.
Það er ekki nema í sjálfu sér
virðingarvert, að láta sér annt um
hag mannkynsins í heild, líf þess
og dauða. En enginn þolir til
lengdar, að sama vandamálið hvíli
stöðugt á honum, bæði nótt og
nýtan dag. Ég þekki stjórnmála-
menn, fleiri en einn, sem gera sér
að fastri venju, að ræða sem
minnst um verkefni stjórnmálanna,
þegar hvíldarstundir gefast. Þetta
er góð regla þeim til handa, sem
sýknt og heilagt láta „kalda stríð-
ið“ hvíla á sér. Setjum svo að
þegar ærnir möguleikar eru til
góðs?
Þegar síminn var lagður um land
ið, voru til menn, sem lýstu sig
honum andstæða. Gamall bóndi
heyrði nágranna sína segja írá
stórbruna, sem orðið hafði í fjar-
lægu héraði. Fréttin hafði borlzt
með símanum. „Og gátuð þið nokk
uð hjálpað?“, spurði karl. Honum
fannst þaS óþarft tæki, sem ekki
gerði annað en í þyngja huganum,
þegar ekkert var hægt að gerá til
hjálpar. Flestir mundu nú halda
heimurinn standi einn eða tvo
mannsaldra ennþá, — kannske
lengur. Þá verður áreiðanlega full
þörf á starfsorku þessarra manna,
meðan þeim sjálfum er lif auðið.
Meðal þeirra verkefna, sem bíða
mannkynsins er að seðja hungraða,
lækna sjúka og gera sitt til að
efla frið á jörðinni. Því má sízt
gleyma, að jafnvel uppgþtvun at-
óm-orkunnar getur haft óumræði-
lega blessun í för með sér fyrir
alla jarðar-byggja. Og því á endi-
lega að ganga út. frá því versta,
því fram, að þessi gamli bóndi
hefði verið haldinn óþarflegri-
þröngsýni. Og þó er sannleiks-
kjarni í orðum hans. Kalda stríðið
og allar hinar ægilegu „'hótanir11
um eyðingu heimsins eru oft og
tíðum ekki annað en tilraunir til
að lama mennina, með því að sarga
stöðugt á þeim með vandamál, sem
þeir sjálfir ráða ekki við persóriu-
lega. Við, sem ekki erum kvaddir
til að ráða yfir. herafla störþjóð-
anna, getum rauverulega ekki ann-
að gert en að taka því sem að
höndum ber, eins og æðrulaus
lcarlmenni jafnvel þótt einhverj-
um vitfirringi heppnaðist að
kveikja það tundur, sem eyddi
jörðinni. Eigi það fyrir mann-
kyninu að liggja að deyja allt í
einu, þá er það ekki annað, en það
sem alltaf hlýtur að gerast smám
saman, meðan mannfólkið er dauð-
legt. Og þó að svona fari, yrði það
frá mínu sjónarmiði líkast því,
þegar báturinn sekkur en skips-
höfninni er bjargað íil næsta
lands.. Með þessu er ég ekki að
hvetja menn til aðgerðaleysis, held
ur til hins, að snúa sér æðrulaust
að þeim verkefnum, seni hver um
sig fær tækifæri til að inna af
hendi. Fyrir austan töluðu sjó-
mennirnir stundum um að „horfa
< í hann“, þegar illa viðraði á móti.
Það merkir að líta ekki .undan
hættunni horfa beint í rokið, en
| gera þó hvorttveggja, að trúa á
| Guð, og róa sem fastast. —
! Serri sagt, — verið ekki alltaf að
staglast á, að hætta sér á ferðum,
en gerið ykkur grein fyrir, að það
eina . sem þið getið gert, er að
hugsa um aðra, starfa fyrir aðra,
en vera ekki alltaf að liugsa um
Kennedy, Krústjov og 'aðra slíka
herramenn, sem ekki spyrja ykkur
ráða hvort sem er. — Maður verð-
ur einhverntíma að fá að vera í
friði fyrir þessum fuglum.
Jakob Jónsson.
* Bandarí'skir hef.'menjn
hafa nýlega íengið allmikla
kauphækkun, en um leið
var tekin af þeim, em dvelj-
ast utan heimalands síns.
sérstök harðbýlisuppbót..
Nokkrar undantakningar
voru þó gerðar -.. meðal
þeirra landa, þar sem ástæða
þykir enn til að greiða slíka
uppbót, er ísland.
★ Það er mikið sönglíf
l meðal Vestur-íslendinga í
| Seattle á Kyrrahafsströnd.
I .. Á norrænni tónlistarhá-
\ tíð þar í haust söng íslenzk-
| ur karlakór (16 raddir)
| undir stjórn Tana Björns-
I son, sem einnig söng ein-
| söng. .. Tani er meðal
§ fremstu barytonsöngvara
| þar í horg. .. Annar ein-
1 söngvari var dr. Edward P.
: Páimason.
★ Niðursuðuvarksmiðjan, 1
sem rísa á í Hafnarfirði, átti |
fyrst að vera á efstu hæð í |
stórhýsi Júpiters og Marz f
á Kirkjusandi, en það slitn- 1
aði upp úr samkomulagi |
milli Tryggva Ófeigssonar I
og hinna — og því verður |
reist nýtt hús.
★ Kanadamenn taka upp |
12 milna landhelgi í mai- |
mánuði 1964... Rússar |
hafa síðustu 10 ár tekið 854 |
japönsk fiskiskip með 7000 I
fiskimönnum úti fyrir Kyrra g
hafsströnd sinni. '±
★ Brezk blöð eru þegar H
farin að skrifa um ísland í
tilefni af fyrirhugaðri heim- 'ú
sókn Ásgeirs Ásgeirssonar =
•þangað í nóvember .. .For- :1
setinn mun fljúga til Eng- 5
lands, lenda nokkru frá jí
| London og fara síðasta spöl- !?
inn í sérstakri járnbrautar- if
= lest... Munu Macmillan og y
aðrir tignarmenn íaka þar |
á móti honum. -
4r íslenzku flugfélögin g
ætla sýnilega ekki að gefast L[
upp fyrir hinni auknu sam- i|
keppni frá Pan American f
Airways ... Enn þarf enginn f
að óttast neitt, því allar §
flugvélar eru fullar á milli f
íslands og Evrópu þótt kom f
ið sé fram í október. i
★ Menn spyrja hvað |
verði í nýja liúsinu Silla og S
Vaida við hiið Útvegsbank- g
ans .. . Einhverjir bankanna ; 3
eru sagðir líta húsið hýrir |
auga, en verði þar ekki verz |
lanir fer að halla undan fæti ■§'
fyrir Austurstræti sem verzl p
unargötu. jf
1 llllllllllll11111111111111111IIIllllllllllllllllllllllllllllllll
ALÞÝÐUBLAÐIfi
10. okt. 1963 7