Alþýðublaðið - 29.09.1965, Blaðsíða 8

i
l
I

j
I
j
i
{
í
i
>
: I
I
I
{
•t
í
í
1
f
Limamýkt
Grand Ballet Classique de
France.
Gestaleikur 24.—27. septem-
ber 1965.
Franskur ballettflokkur sótti
Þjóðleikhúsið heim um helgina og
hafði þar fjórar sýningar jafn-
marga daga í röð; heimsókninni
er lokið og flokkurinn farinn af
landi burt, áleiðis í sýningarför
til Bandaríkjanna, þegar þessar
linur koma á prent. En undanfar-
in kvöld hefur leikhúsið verið
þéttskipað unnendum og aðdáend-
um dansmenntar og öðrum áhuga-
mönnum á þessa listgrein. Klass-
iskur ballett er íslenzkum áhorf-
endum mesta nýnæmi, enda var
flokknum virktavel tekið á frum-
sýningu hans á föstudagskvöld.
Gestaleikir Þjóðleikhússins eru
með markverðustu þáttum í starfi
þess og gott að minnast margrar
heimsóknar þangað á undanförn-
um árum. Gestaleikirnir leiða
okkur einatt fyrir sjónir nýjar og
framandi listgreinir sem hér eru
ails ékki til ellegar þá á mjög
frumstæðu stigi ennþá; það er
skemmst að nefna ballettheim-
sóknir til dæmis. Þeir geta líka
orðið þakksamlegt tækifæri til
samjafnaðar við okkar eigin leik-
mennt; og eflaust eru þessar
heimsóknir lærdómsríkar leikhús-
fólki okkar. Undanfarið hafa ball-
ettflokkar verið langtíðastir gest-
ir í Þjóðleikhúsinu, — en það
er orðið æðilangt síðan erlendur
leikflokkur hefur komið í heim-
sókn. Og gestaleikir einstakra
leikara eru fátíðir nema þá í söng
leikjum; slíkar heimsóknir gætu
þó orðið þarflegar og skemmtileg-
ar ekki síður en heimsóknir er-
lendra leikstjóra. Það kann að
þykja ankannalegt að rifja þetta
upp í tilefni af komu góðra gesta;
ef til vill var einhver í leikhús-
inu við sýningar franska ballett-
flokksins sem sá opnast fyrir sér
nýja veröld á sviðinu, sem á eftir
að minnast hennar sem mótandi
atburðar í lífi sínu. En það sem
vel er gert, verður einatt til að
rifja upp það, sem mætti gera
betur.
Það getur nærri að leikmaður
með mjög takmarkaða þekkingu
og skilning á danslist er ekki fær
j um að leggja neinn „dóm” á sýn-
! ingu Grand Ballet Classique de ;
[ France. Hér verður heldur ekki i
skrifað nema fátækleg þakklætis- í
orð fyrir ánægjulega kvöld-
skemmtun. Frumsýningin hófst
með þokkafullum rómantískum
ballett, Les Sylphides eftir Fok-
S ine við tónlist Chopins; Ijóðræn
limamýkt af þessu tagi er einkar
hugnæm þó hún verði kannski
ekki til að „hrífa áhorfendur í
annan heim” eins og leikskráin
ætlast til. Sem betur fer. Ýmsir
munu hafa skemmt sér jafnvel eða
JAQUELINE DE MIN.
betur við fjörið og gáskann í Pas
de Ðeux úr Don Quichotte eftir
Petiþa og Les Forains eftir Koch-
no. Én undirritaður hafði fyrir sitt
leyt^ mesta ánægju af „hreinni
kórtíografíu” síðustu ballettanna
tveg^ja á dagskránni, Pas de
Quaire eftir Dolin og Noir et Blanc
eftir' Serge Lifar; síðari ballettinn
þótti. mér hámark kvöldsins og
þessarar fallegu, fjölbreyttu sýn-
ingar. — Á seinni sýningum sinum
mun flokkurinn hafa sýnt önnur
viðfangsefni og ber þar hæst hinn
nafnkunna ballett Giselle.
Ballettmeistari Grand Ballet
Classique de France er Beatrice
Mosena, en höfuðdansarar Liane
Dayde, Genia Melikova, Maina
Gielgud, Marianna Hilarides, Vik-
tor Rona, Felix Blaszka, Gil Ur-
bain og Michel Nunes. Af þessum
vöktu þau mesta athygli Melikova
Dayde og Rona, en þau síðar-
nefndu tvö gæddu Don Quichotte
miklum og heillandi þokka. Sin-
fóníuhljómsveit íslands lék undir
stjórn Jean Poussards. Hafi þau
öll heila þökk fyrir komuna — ÓJ.
8 290 sept. 1965 - ALÞÝÐUBLAÐIÐ
Halldór Laxness;
Upphaf mannúðarstefi
Ritgerðir.
Helgafell 1965. 258 bls.
Halldór Laxness íslenzkar
„húmanismi” í síðustu bók
í hans munni verður það ,.
úðarstefna” sem er ágætt <
það er bara ekki farið að
því saman við Rauða kr<
Fangahjálpina eða AA-san
mannúð og mannúð er sem:
hvað. En Laxness heykist
að útleggja „húmanisti” á
veg; mannúðarmaður eða
virðist ekki duga; hann
húmanistana barasta hún
sem líka er ágætt.
Raunar er það ekki húm
inn sem afmarkaður sög
fyrirburður sem einkum ve
huga Laxness í aðalgrein þt
bókar; öllu heldur notar
húmanismann til að koma
færi við nútímakirkju ei
kommúnismann. Umræða h£
húmanisma og kirkjuvald n
leiðir fram til síðustu trú
ingar hans, trúarinnar á iu
arlyndi og frjálsræði í m£
um skiptum, á mannlega
semi. Húmanisminn er engir
speki, segir hann, heldur
ræði til að stunda hvaða
heimspeki sem vera ska
hafna öllum; æðstiprestur
úðarstefnunnar er heilbrigc
semi. Og bólvirki skynse
mannúðar er reyndar sú
evrópska borgarastétt sem i
ur fyrr átti ekki alténd
pallborðið hjá þessum höfi
„í hverjum stað þar sem
ræði er vanrækt, forboð
drepið niður, verður ekki 1
komizt að ómennsk öfl nái
á menntalífinu og oeri þa
hönd. Ýmsir tala um borga
ina eins og hún væri kúki
nr. 2, sumir jafnvel eins <
væri kúklúxklan nr. 1, e?
og siður var að tala um d
miðöldum. En það er hætt
þar sem henni er útrými
miðaldirnar aftur með páf
málbann, ritbann, listbann,
málabann, rannsóknarrétt
villingabrennur; og að þar
sá kapítalismi, ríklskapítal
sem býður heim einræði <
aræði og einn er miskunnai
en liið margliöfðaða a
borgarastéttarinnar.”
Þannig tekur þessi bók
strenginn og Skáldatími
fyrra, heldur áfram reikni:
um skáldsins við kommún
og sína eigin fortíð. í ræ
mannlega samábyrgð fyrir 1
gegn hungri er afneitað
heimsformúlum til lausnar
lagsmálunum; í bezta fal
„hagkvæm blanda” kenni
stuðlað að því að léysa böl
ins. Og innstæðunni lýki
skírskotun um mannúð í v