Vísir - 27.12.1960, Qupperneq 3

Þriðjudaginn 27. desember 1960
VÍSÍR
Hann fékk
einn dal.
„Margt kemur upp þá hjúin
deila,“ segir fornt máltæki og
það á við enn í dag.
Fyrir nokkru andaðist kona
vestur í Bandaríkjunum, og lét
hún eftir sig hálfa aðra milljón
dollara. Hún hafði verið gift
en samlyndið verið svona og
svona á heimilinu, svo að konan
hefndi sín, þegar hún var dáin
— þ. e. hún hefndi sín áður, en
það kom ekki fram fyrr en eftir
andlát hennar.
Hún skildi nefnilega eftir
sig erfðaskrá, þar sem svo
var á kveðið, að ekkillinn
i skyldi aðeins fá 1 — einn
— dollar, og rökstuðningur-
inn var sá, að eiginmaður-
inn liefði verið andvígur
því, — eins og hún — að
maðurinn hagnaðist á eign-
; um konunnar.
Eiginmaðurinn, Giovanni Im-
parato, violu-leikari .hjá Fil-
harmóníuhljómsveit New York,
hefur krafizt þess, að erfðaskrá-
in skuli dæmd ógild, og hann
fái helming eigna konunnar.
Bolsivikar létu taka
Dóru Kaplan af lífi.
JEn hjutjtju tH söeju utn. uú
hún heföi ttröiö eiiiduuð.
Fanya Yefimovich Kaplan
var í rauninni hennar rétta nafn
en hún var alltaf kölluð Dora
Kaplan, anarkistinn.
Hún var dæmd til. ellefu ára
erfiðisvinnu af keisaramun,
fyrir tilraun til að sálga keis-
aralegum embættismanni — og
þaðan kom hún veikluleg, en
seig eins og stál. Nú var hún
komin aftur frá Síberíu, vindl-
ingur hékk á vörum hennar og
hún hélt á Browning skamm-
byssu í hendi.
Mannkynssagan hefir þekkt
slík augnablik fyrr. í frörisku
byltingunni var Jean Paul
Marat, vinur fólksins, stúnginn
til bana í kerlaug sinni af stúlk-
unni Charlotte Corday. Hinn
mikli og. magri líkami Abra-
ham Lincolns hafi hnigið niður
hæfður af kúlu úr byssu John
Wilkes Booths.
Hann sveik byltínguna.
Markmið Doru Kaplan var
Vladimir Ilyich Ulyanov, sem
var kunnari undir nafninu Len-
in, og hafði stofnað kommún-
istaríki Rússlands. Hann stóð
Hjúkrunarkonan býr ein.
Emmanafegasta kona BandaríkjanAa.
280 börn og unglingar
gefin saman í skyndi.
Ovenjuleg afleiðlng flugufregna í Egyptaiandi
Á einni nóttu voru 140 barn- Skilnaðarlög til umræðu.
ung hjón gefin saman í þorpinu
Tall el Garad, nœrri Kairo.
Þorpsbúar höfðu heyrt, að ný
lög væru í aðsigi, sem bönnuðu
hjónabönd í 20 ár} svo að for-
eldrar giftu börn sín til þess
að verða fyrri til en lögin
gengju í gildi.
Þessi kvitur gaus upp, þegar
þingfundur í Arabiska Sam-
bandslýðveldinu fór þess á leit
að hafnar væri umræður um
lög viðvíkjandi giftingum og
hjónaskilnuðum. í raun og veru
var sambandið að hefja baráttu
fyrir því, sem það kallaði „jafn-
rétti karla og kvenna“.
Giftist Eátnum
manni sínum.
í bænarskrá um að komið
væri á nýjum lögum, beiddust
konur þess að þær hefði rétt
til að skilja við bændur sína.
Einnig að frélsi eiginmanna til
að skilja við konur sínar væri
takmarkað, og að karlmenn
mættu ekki eiga nema eina
konu hver.
*
íbúarnir í hinu litla þorpi
Tall el Garad misskildu frétt-
ir af bænarskránni algerlega.
Fréttirnar sögðu, að hjóna-
bönd myndu bönnuð um 20 ára
skeið, enginn maður mætti gift-
ast fleiri en einni konu, og eng-
inn mætti skilja við konu sina
nema með leyfi dómstólanna.
Hvernig átti vesalings bónd-
inn að geta haft eftirlit með
landi sínu, nema hann ætti svo
sem 10 syni? Myndi það vera
svo auðvelt fyrir þorpsbúa að
láta af þeim sið að giftast fleiri
en einni konu? Og hvað áttu
bændur að taka til bragðs, ef
Frú Helen Troy Arlington
giftist í sl. viku manni sínum
heitnum í þriðja sinn frá and-
láti hans 1952.
Frú Arlington er Búddha- sonum þeirra og dætrum værl
trúar og hefur verið einbúi á bannað að glftast næstu 20 ár?
búgarði sínum, sem heitir1 °g fjoskyldumar í þorpinu
„Touch-Me-Not“ (snertu mig komu sér saman um að láta
ekki) árum saman. Hún klædd- dætui Slnar °S synt Sanga í
ist brúðarskarti þvi, sem hún h->ónabönd. Og þær gerðu það
klæddist við fyrstu giftinguna, fllott- ,td þess að logln næðu
en þessa síðustu athöfn fram- ekkl 111 Þellla-
kvæmdi . Buddhaklerkur og Fjölskyldurnar ákváðu að
hann las sjálfur svör hins fram- láta allan mismun og vand-
liðna eiginmanns. | kvæði eiga sig. Feður brúðanna
. Vestan hafs þekkja margir voru ásáttir um það að festar-
frú Arlington, því að hún er fe brúðanna skyldi borgað með
hundavinur . mikill og hefur löngum víxlum; en það hefur
skrifað margar sögur um hunda ætíð til skammar í Egyptalandi.
handa börnum. 1 Þorpsbúar fóru því næst til
andspænis henni kl. 9 að kvöldi
30. ágúst 1918, og hafði verið
að ljúka við æsingaræðu yfir
verkamannahóp í Moskvu: „Við
Bolsivíkar erum ásakaðir um
að svíkja takmark okkar um
jöfnuð og bræðralag .... við
verðum að reka óvininn aftur á
bak .... sigur eða dauði!“
Dora Kaplan var enginn
bolsiviki. Hún var félaglegur
byltingasinni, sem áleit að Len-
in hefði svikið byltinguna, þeg-
ar hann afnam hið fyrsta
þing ráðstjórnar Rússlands.,
Það sagði hún eftirá. En á því
augnablik þegar bolsivikafor-
inginn var að yfirgefa ræðusal-
inn þokaðist hún nær honum,
henti vindlingi sínum frá sér
og skaut á Lenin þrem skotum.
Aðeins særður.
Tvær kúlur lentu í hálsi
Lenins og öxl. Það munaði
minnstu að þær yrðu honum a’ð
bana, én flýttu fyrir dauða
hans sex árum síðar. En þá var
Lenin búinn að festa kommún-
ismann í sessi í Rússlandi, bú-
inn að stofnsetja Komintern,
búinn að bæla niður andspyrn-
una heima fyrir og Jósep Stalin
var ætlað að taka við völdum.
Allir álitu að Dora Kaplan
hefði verið tekin af lífi þá þeg-
ar. Þá gaus upp sá kvittur, að
Lenin sjálfur hefði fyrirskipað
að lífi hennar skyldi þyrmt, svo
að hún gæti séð hversu vel hon-
um tækist stjórnin. Árum sam-
an komu fregnirnar um það að
Dora Kaplan hefði sézt í ýmsum
ráðstjórnarfangelsumí alltaf kát
og alltaf frísk. Fyrir einu ári
jafnvel höfðu bréfaskoðunar-
menn í Ráðstjórnarríkjunum
sagt þá sögu að hún hefði látist
70 ára og hefði þá verið bóka-
vörður í dyflisu í Moskva.
Nýlega kom fram ákveðin frá*
sögn af því hvað fyrir Dóru
Kaplan kom. Pavel D. Markov
var forystumaður í verðinum
í Kreml 1918 og hann skrifar
svo í dagbók ráðstjórnarflotans:
„Ef sagan skyldi endurtaka sig
og þetta afhrak, sem réðst gegn
Lenin, stæði andspænis mér
myndi hönd mín ekki titra er
hún tæki í gikkinn, hún titraði
heldur ekki þegar eg skaut
hana.“
Aftakan fór fram í kjallaran-
um í Kreml; bætti hann við, 4
dögum eftir að Dora Kaplan
framkyæmdi „hið mesta
glappaskot í sögunni“, sem sum-
ir hafa kallað svo.
dómara. En hann tók eftir því
hversu ungar brúðirnar voru
! og neitaði að framkvæma
hjónavígslur, sem ekki væri lög-
um samkvæmar.
En með einhverjum hætti
fengu þorpsbúar þó skírteini frá
læknum, sem sönnuðu að börn
þeirra væru yfir 16 ára. En í
raun og veru voru sumar brúð-
imar aðeins 9 ára.
Kona sú sem er „mest ein-
mana“ í Ameríku, býr langt
inni í auðnum Bandaríkjanna
við landamæri Minncsota og
Kanada og það er algeng sjón
fyrir hana að sjá skógarúlf-
inn standa á snjóþöktum
hæðartindi og spangóla á
móti tunglin,
Dorthy Moller er 52ja ára, er
útlærð hjúkrunarkona, útskrif-
uð úr Calumet gagnfræðaskóla
í Chicago og hjúkrunarskóla
þar. Hún varð leið á borgarlíf-
inu 1937. 4
Næsti verður 24. veturinn,
sem hún er þarna búsett, á
þrem eyjum í „eintrjáninga-
landi“ Minnesota. Þar er flug-
vélum bannað að lenda, og ferð-,
ast verður þar annað hvort á
eintrjáningi eða á þrúgum.
Hún vill láta kalla sig Dor-:
othy aðeins, er hvít fyrir hærum!
þó snemmt sé og er svo sól-
brennd af útiveru að margir j
halda að hún sé rauðskinni.
Hún er sterkari en flestir karl-
menn. Henni er illa við alla;
formfestu í framkomu og
skrautlegan klæðnað, klæðist
sjálf aðeins bláum síðbubcum
og mismunandi blússum eftir
því sem hæfir sumar- eða vetr-
arklæðnaði þarna, þar sem hit-
inn er fyrir neðán frostmark.
Hún verður að sækja allar
birgðir sínar yfir röð af vötn-
um, lækjum og eintrjáninga-
farvegum, sem liggja norður að
Fureyju við Hnífsvatn, en þar
er hennar heimili. Hún getur
ferðast til Ely (36 enskar míl-
ur) á einum degi í eintrjáningi
og komið aftur með sjö 60
punda böggla af vörum. En
slíkt ferðalag áræða fáir, nema
þá , rauðskinnar og veiðimenn
og það þegar mikið liggur við.
Það er ekki óvenjulegt að menn,
sem liggja þarna í sumarbúðum
sé þrjá daga að fara aðra leið-
ina.
Á sumrum þegar Kanada-
menn róa frá norðri og Ame-
ríkubúar koma frá EJy eða
Grand Marais eða Gunflint,
Minn,, má segja að Ðorothy
reki þarna nokkurskonar verzl-
un. Hún hefir niðursoðinn mat,
brjóstsykur, bjór, heimagerðan
bjór, eintrjáningsárar, niður-
soðið kjöt, sykur, salt, hveiti,
axir og hér um bil alla hluti,
sem þægilegir eru í skógunum.
Beztu viðskiptamenn hennar
eru þeir, sem eintrjáningurinn
hefir hvolft hjá og misst allar
birgðir sínar.
Hún álítur sig fremur vera
Florence Nghtingale skóganna
en konu, sem sé einmana. Hún
heldur hjúkrunarskírteini sínu
vel við, sem þýðdr það að hún
verður að fei'ðast á fárra ára
fresti til Chicago og vinna þar
í sjúkrahúsi í 2 mánuði.
„Það eina, sem ekki hefir
komið fyrir mig er að kona hafi
Framh. á 11. sí»u.
Það er að sjálfsögðu eins í Danmörku og á íslandi, að börn fá
frí í skólanum um jólin. Hér sjáum við þrjár systur, sem hafa
notað tækifærið til að heimsækja föður sinn á vinnustað — en
þær fá ekki að fara inn til hans, því áð faðir þeirra er forsætis-
ráðherra Dana, Viggo Kamprnann, og er á þýðingarmikilli ráð-
1 v ’ ' • ' -' i p ■ ' : Ji\.jl' . .
stefnu.