Vísir - 30.04.1965, Blaðsíða 8

VIS I R . Föstudaginn :;u. apríl 1965.
8
Otgefandi: Blaöaútgáfan VISIR
Ritstjóri: Gunnar G. Schram
Aðstoðarritstjóri: Axel Thorsteinson
Fréttastjóran Jónas Kristjánsson
t>orsteinn Ó. Thorarensen
Ritstjórnarskrifstofur Laugavegi 178
Auglýsingar og afgreiðsia Ingólfsstræti 3
Askriftargjald er 80 kr á mánuði
1 lausasölu 5 kr. eint. — Sími 11660 (5 línur)
Prentsmiðja Visis - Edda h.f
Stærsta raforkuátakið
]\ú er fullbúið frá hendi ríkisstjórnarinnar frumvarp
um landsvirkjun, stórvirkjun við Búrfell og samvinnu
Sogsvirkjunarinnar og ríkisins um rafmagnsmiðlun á
Suðurlandi frá hinni nýju virkjun. Með hinni nýju
Þjórsárvirkjun verður séð fyrir neyzlurafmagni til
allra þeirra sem á Suðurlandsundirlendi búa, en tíma-
bært hefur verið að hefjast handa vegna þess að
senn fer rafmagnsskortur að gera vart við sig. Norð-
urlandið mun ekki taka þátt í þessum áætlunum og
orkuversbyggingum, a. m. k. á þessu stigi. Gert er
ráð fyrir því að Norðlendingar byggi enn nýja
virkjun í Laxá, en hins vegar er þeim opin leið til
þátttöku í landsvirkjuninni síðar meir ef þeir kjósa.
Neyzlumarkaður rafmagns hér sunnanlands er
tryggður með þessari miklu fyrirætlan og jafn-
framt með henni lagður grundvöllur fyrir rafmagns-
framleiðslu til stóriðju, alúmínbræðslu. Með sam-
þykkt landsvirkjunarfrumvarpsins á þingi verður því
stigið mjög stórt spor í rafmagnsmálum þjóðarinnar
og má vissulega segja að frumvarpið marki þáttaskil
í þessum efnum, því áður hefur ekki stærra átak ver-
ið gert í raforkumálunum. Ríkisstjórnin hefur látið
undirbúa þetta mál, lengi og vel og fyrir forystu
hennar mun þetta mikla hagsmunamál stórs hluta
þjóðarinnar verða afgreitt á þessu þingi.
Uggvænleg þróun
J ársskýrslu Seðlabankans er að vanda mikinn fróð-
leik að finna. Þar er bent á þá staðreynd að síðustu
þrjú árin hefur þjóðarframleiðslan vaxið um 21%.
Er það meiri aukning en í flestum öðrum löndum ger-
ist. Ber það vott um atorku og dugnað þjóðarinnar,
góð aflabrögð og síðast en ekki sízt að stefnan í fjár-
málum og efnahagsmálum hefur skapað-skilyrði fyrir
þeirri hagstæðu þróun. En þótt svo vel hafi verið
eru þó ýmsar blikur á lofti, blikur sem ekki sízt er
ástæða til að gefa gaum þessar vikurnar. Hækkun
launakostnaðar á síðasta ári í útflutningsframleiðsl-
unni var 10—12%. Þessar hækkanir gátu útflutnings-
atvinnuvegirnir einungis borið vegna hagstæðra afla-
bragða og góðs verðlags á erlendum mörkuðum. En
Seðlabankinn bendir á að ýmsar greinar sjávarút-
vegsins hafa þegar tekið á sig svo þungar byrðar að
hætt er við stöðnun eða samdrætti í rekstri og upp-
byggingu. Vissulega má ekki gleyma því að vaxtar-
megin þjóðarframleiðslunnar byggist að höfuðþætti á
sjávarútveginum. Sé svo að honum kreppt hlýtur
að draga úr þeirri bót lífskjaranna sem átt hefur
sér stað á síðustu árum í landinu. Þetta raunhæfa mat
verður að hafa í huga, er gengið verður til samninga.
Enginn neitar nauðsyn kjarabóta til handa þeim lægst
launuðu. En málum verður þannig fyrir að koma
að slíkar kjarabætur höggvi ekki á rætur verðmæta-
sköpunarinnar í þjóðfélaginu.
Minningarorð:
Asmundur Einarsson
framkvæmdastjóri
Er þegar öflgir
ungir falla
sem sigi f ægi
sól á dagmálum
Þannig orti Bjami skáld Thor
arensen eftir látinn vin sinn,
og þessi sömu orð vildi ég
mega gera að mlnum við svip
iegt fráfall vinar míns, Ásmund
ar Einarsonar, framkvæmda-
stjóra í Sindra.
I síðasta samtali okkar var
hann, sem jafnan, glaður og
hress í bragði, starfsfús og
áræðinn. En degi seinna er mér
borin sú harmafregn, að hann
sé dáinn — horfinn ástvinum
sínum og kunningjum í blóma
lífsins. Það var þá „sem sigi í
ægisól á dagmálum".
Fundum okkar Ásmundar bar
fyrst saman skömmu eftir að
hann lauk námi í Verzlunar-
skóla íslands. Hann var þá
strax tekinn við mikilvægu
starfi í Sindra hf. hjá föður
sínum, Einari Ásmundssyni, og
ekki leið langur tími, unz hann
var orðinn framkvæmdastjór
var orðinn framkvæmdastjóri
mér þótti það harla mikil
staða jafn ungum manni, og
hafði orð á þvf við vini hans,
sem þekktu hann betur en ég,
hvort Ásmundur fengi valdið
svo ábyrgðarmiklu starfi. En
og orð að sönnu. Hann gegndi
þessu starfi til dauðadags af
dugnaði og djörfung við vax-
andi álit og traust allra sem
til þekktu.
þeirri atorku og elju, sem eta»-
kenndu öðru fremur allt Iffs-
starf hans.
Ungur að aldri gekk hann í
Heimdall, félag ungra sjálfstæð
ismanna, í Reykjavík, enda
hneigðist hugur hans snemma
að stjómmálum. 1 því félagi
vann hann meira og betur en
flestir þeir Heimdellingar, sem
ég hef kynnzt.
En mest urðu þó störf hans
fyrir Sjálfstæðisflokkinn á
vegum Fulltrúaráðs sjálfstæðis-
félaganna í Reykjavik.
Þegar ég hóf störf hjá Full-
trúaráðinu vorið 1956 stóðu
kosningar fyrir dyrum. Átti ég
annríkt mjög og vissi varla,
hvemig ég gæti lokið því mikla
starfi, sem framundan var. í
vandræðum mínum simaði ég
þá til Ásmundar Einarssonar og
bað um aðstoð hans. Ég hafði
varla skýrt honum frá bón
minni, þegar hann tók fram í
fyrir mér og sagði „Allt í lagi,
kem eftir fimm mínútur.“ Og
það stóð heima. eftir andartak
var hann kominn og vann fram
á nótt hvern einasta dag fram
að kosningum.
Þannig var Ásmundur, ætfð
boðinn og búinn til starfa Hann
var tryggur og traustur sjálf-
stæðismaður og einlægur stuðn
ingsmaður einstaklingsfrelsis
og framtaks. Ríkisafskipti og
sósíalismi var honum mikill
þymir í augum, og för hann sfð
ur en svo dult með þær skoðan
ir sinar. Trúr þeim skoðunum
Framh. á bls. 4
En jafn duglegum og fram-
takssömum manni og Ásmundi
nægði ekki að fást við erilsöm
þeir hlógu að mér og sögðu, að %g uipfangsmjkj) vjjðskipti ein
Ásmund lítið, ef »mani
þá þekktj ég
ég væri í vafa um, að hann
hefði hæfileika til að stjórna
atvinnurekstri. Það reyndust
Hann hafði mjög mikinn
áhuga á félagsmálum og starf-
aði í fjölmörgum félögum af
í
Áttræð í dag:
Jakobína Þorvaids-
dóttir í Melabúð
'C'ædd undir jöklinum fyrir
áttatíu árum og alið þar
allan aldur sinn síðan, átt mann
og börn og bú og nú orðin ein
í litlum bæ niðri á sjávarkamb-
inum í Hellnaplássi — hún
heitir Jakobína — kölluð Bína
og kennd við Melabúð.
Brimaldan sogast að Garða-
sandi og Valasnös með ekka og
kveður í eyru rammaslag fólks-
ins á annesinu — það er kvæði
um manneskjur, sem aldrei
kunna að gefast upp og bera
harm sinn í hljóði eða sökkva
honum í dagsins önn. f augum
þessa fólks heldur lífið áfram
eins og skínandi jökullinn með
nýjar dásemdir.
Hún giftist 23 ára gömu!
Sigurbimi Friðrikssyni — hann
var sjósóknari. Þau eignuðusi
fimm börn, sem komust á full-
orðinslegg, Magnfriði, sem er
elzt, orðin ekkja og lagar kaffið
ofan í blaðamenn og prentara
Vísis á hverjum morgni, Hjört
(sem dó ungur), Pétur starfs-
mann í Héðni, Unu (sem hefur
verið sjúklingur) og Pál múr-
ara. J..' obína og maður hennar
bjuggu fyrst í Brekkubæ og svo
eitt ár á Malarrifi, en fluttust
svo þangað sem hún hefur
dvalizt síðan óslitið, því 52 ár
hefur hún búið í Melabúð, séð
árin liða, ástvini hverfa. Hún
missti manninn sinn fyrir rúm-
um 35 árum, og þegar Hjörtur,
elzti sonur hennar dó, vissi
hún það fyrir.
Það sumar var hann kaupa-
maður í Skjaldartröð og
Bárðarbúð, Dag einn þegar
Jakobína er að flytja mó heim,
þá verður henni litið heim að
Bárðarbúð, sem er steinsnar
suður af Melabúð. Sér hún þá
hvar líkkista kemur út úr gafl-
inum á húsinu. Fyrst hvarflar
að henni, að gamla konan hún
Ólína móðir Kristjáns í Bárð-
arbúð) sé feig, en þá er eins
og sé hvíslað að henni: „Þessa
kistu á hann sonur þinn“. Hún
sagðist hafa setzt niður og fall-
ið í einhvers konar leiðslu.
Hjörtur dó skömmu sfðar.
Þegar sá, sem þetta skrifar,
sótti hana síðast heim f fyrra-
sumar, var glampandi sól. Hún
kom með kaffið og pönnukökur
út á græna balann, breiddi rós-
óttan dúk á grasið og sagði
dulmagnaðar sögur af nesinu
Þó að hún væri ein heima, virt-
ist hún fylgjast með öllum, úr
fjarlægð, eins og hún vissi upp
á hár, hvernig þeim liði þessa
stund. Þetta var þvi fjölmenn
veizla, þar sem hún skipaði önd-
vegið eins og hún gerir f dag á
áttræðisafmæli sínu.
Það er sagt um Snæfells-
jökul, að hann hafi segul-
magn oj gefi íbúum nessins
sérstakan kraft, öllum auðæfum
meiri. Jakobfna hefur ekki far-
ið varhluta af því rikidæmi og
er óspar á að miðla. Hún hefur
aidrei eignazt veraldlegan auð
og aldrei upphafið persónu sína
á kostnað annarra. En þegar
staldrað er við í Melabúð veit
maður hvað er að vera mlkil
manneskja. Heill þér og þakkir,
Jakobfna. Stelngr Slgurðsson.