Alþýðublaðið - 19.05.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 19.05.1921, Blaðsíða 1
Alþýdublaðið 1921 Fimtodaginn 19 maf. io.„ tðlabl. Landsverarlunin sigrar. Samþy kt með 18 atkvæðum gegn 0 að nalda henní áfram. 'í þinginu í gærkveldi kom þá að lokum að því að útkljáð yrði iiD landsverzlunina. Fyrir þinginu lágu 3 tillögur til þingsályktunar, -sín frá hverjum hluta viðskifta- neíndar. Þarf eigi að fara mörg- am orðum um till. hér, þvi þær hafa áður verið birtar í blððunum ásamt greinargerðunum sem þeirh fylgdu. Till. meiri hl. (J. Þorl, Ó. Pr., P. Ottesen) var þess efnis, að draga skyldi svo saman seglin að næsta þing gæti lagt landsverzl- unina niður. Till. Magn. Kr., sú sem var samþykt, var að halda skyldi áfram landsverzlun, þangað iil næsta reglulegt þing kemur saman; þó þannig, að láta eigi raeiri vörubirgðir vera fyrirliggj andi en nauðsyn krefði. En tillaga Jóns Baldvinssonar var að skora á stjóroina að auka og efla lands verzluhina sem mest og láta hana verzla með allar nauðsynjavörur. Jón Þorl. hafði framsögu fyrir meirihlutann og var í fyrstu ræðu siani fremur fáorður, en þó kom greinilega f ljós 'að tilgangurinn var sá, að verða landsverzluninni að bana, hvað sem það kostaði. Þí tók tii máls næstur atvinnu málaráðherra og kvað stjórnina vera fylgjandi till. M. Kr. Tillaga meirihlutans væri svo bindandi, að stjómin treysti sér eigi til að framfylgja henni. Næstur talaði Magnús Kristjáns- son, Mælti bann fast fram með tiUögu sinni; sýndi fram á hvílik nauðsyn væri á að hafa lands verzlun, bæði sökum örðagleik anna á aðflutnÍKgum o fl, og benti með skýrum rökum á, að greinargerð meirihlutans væri vill aadi, er hann (meirihl.) reiknaði tapið á verzl. sfðastiiðið ár nálega 350 þus. kr., on verzhntarhagnað- urinn væri í raun réttri rúmlega 600 þús, kr. Næstur honum talaði Jón Bald- vinsson. Hélt hann langa og snjalla ræðu, þar sem hann sýadi íram á hvert ómetanlegt gagn lands- niönnum hetði verið að landsverzl- usinni, heinlfnis og óbeinlfnis. Kvað hann því eðlilegar Gróu- sögur stórkaupmannaliðsins og blaða þeirra um hana og gat tyliiboðanna sem fjandmenn henn- ar hefðn ætfð haft á reiðum hönd um til að villa almenningi sýn. Hefði eitt slfkt tylliboðið um verð á hveiti komist alla leið inn í þingsal fyrir tilstilli J Þorl. Sýndi hann fram á hve f{arri það hefði verið. nokkrum sanni og í raun réttri hærra, en samskonar hveiti, er landsverzlunin fékk skömmu síðar frá Amerfku. Gat hahn þess einnig að það væri hart íyrir þá, sem hefðu kallað landsverzlunina stærsta þrotabú landsins fyrir kosningarnar f vetur, að* verða aú að viðurkenna að hún ætti nær 2 milj. kr. eignir. Við þessu brást J. Þorl. reiður, og mótmælti þvf að tilboðið um hveitið .hefði eigi verið rétt. Siðan tók hann með hinum fáránlegustu útreikningum að reyna að sýna að landsverzl. heíði í raun og veru tapað 2 mil|. og vitnaði þar f Ólaf Thors sem aðalheimild. Fór hann mörgum ókvæðisorðum um jafnaðarstefnuna, og taldi sfna hug- sjón vera alla aðra þessu landi til bjargarl! s Magnús Kristjánsson svaraði þvf næst J. Þorl. og sýndi fram á að það var rétt er Jón Baldv. hafði haldið fram um hveititilboð ið, og hrakti allar staðhæfingar og rökleysur J. Þorl. um tap á landsverzlun. Kvað hantt hér vera uppi tvær andstæðar stefnur, berð- ísfe ðnnur fyrir heildarinnar hag> en hin fyrir hagsmunum nokkurm manna, aðallega kjósenda J. ÞorL Sfðan svaraði Jón Baldv; Jóni Þorl, og sýndi Ijóslega fram á hversu staðlanst hveiti-tylliboð J. Þorl. hafði verið. J. Þorl. hatði 'sem sé reiknað með £ kr. I»gra gengi á sterl.pundinu eœ hægt var að fá það fyrir, og sörnnleiðís miðað við hveititegund seta ekldr var mannamatur. Fór Jón Þorláksson hinar raestu hrakfarir fyrir þeim Magnúsi Krist- jánssyni og Jóni Baldv., og átkir hann vart betara skilið %'rtr óhlut- vanda vörn á jafn óheilum mál- stað. Siðan voru tiíl. bornur undir atkvæði og till. meiri hlutans feld með 14 atkv. gegn 9, en lillaga Magn. Kr. samþykt meö tB atkv. gegn 5 (þeirra J. Þorl.t Jak. M„ Magn. J, E. Þorgilss. og M. P.)- Sfðan baðst Jón B&ldv. þess, að sín till. væri tekin út at dag skrá, með því að sams. árangrt mundi að mestu mega ná með till sem samþ. var. Tók forsett það til greina. Lauk svo þessu máli að flest- itta landsmönnum mun gleðiefnir að þetta þing skyldi bera gæftt til að halda áfram þvílííra þjóð- þrifafyrirtæki, sem ianésverzlun- in er. -¦> % frakbar og Jrrtir.. Kböfo, tf, maf. Dellan harðnar millf Breta og Frakka, einkum eru bað breafe blöð sem mæla digurbarkalega. Amerísk blöð verja BrlanS. Þjóðverjar ánægðir með ræð<x Lloyd George og hafa sent Brianá nýja orðsendingu um ástandið i UppSchlesíu.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.