Alþýðublaðið - 09.07.1966, Qupperneq 7

AHWWWWWWWiWHWWiiHHiHWWWiVWHViWIHHHWWWIWWWWHWWHHW !WHWHWWWHIHHWHHHWHW4%HH^W^
Fall Rankovics bobar
frjálslyndari stefnu
SAMKVÆMT upplýsingum,
sem nú liggja fyrir, virðast
reikningsskil í júgóslavneska
kommúnistaflokknum, er lauk
meS því að nánasta starfs-
manni Titos forseta í flokkn
um og ríkisstjórninni, Alexand
er Rankovic, var vikið úr valda
sessi, hafa átt sér stað á fundi
í framkvæmdastjórn flokksins
um miðjan síðasta mánuð. Opin
berlega var skýrt frá uppljóstr
unum þeim, sem þar komu
fram, á öðrum fundi, að þessu
sinni í miðstjórn flokksins, sem
skipuð er 155 mönnum, og var
hann haldinn á eynni Briini
1. júlí.
Árásir þær, sem gerðar voru
á fundinum á yfirmann leyni-
lögreglunnar, Svetislav Stefano
vic, og fyrirrennara hans og
raunverulegan yfirboðara,
Rankovie varaforseta, voru
þannig orðaðar, að júgóslavn
esku þjóðinni hlýtur að létta
mikið við þær hreinsanir, sem
nú eru hafnar.
Tito forseti, sem einnig er að
alritari flokksins, gekk svo
langt að saka þá tvímenning
ana óbeinlínis um að tilheyra
„klofningsklíku", sem stefndi
að því að hrifsa völdin í sínar
hendur. Hann gaf í skyn til
hvers þeir liyggðust nota völd
sín með því að segja, að þeir
beittu aðfcrðum, sem vektu
minningar um harðstjórn Stal
íns, og reyndu að koma í veg
fyrir að framfylgt væri ákvörð
unum flokksins og æðstu stofn
ana ríkisins.
Fundurinn í miðstjórninni
krafðist þess að stjórnin J'ndi
bráðan bug að því að endur
skipuleggja frá rótum allar
deildir öryggis- og leyniþj/n-
ustunnar. Margir starfsmenn
öryggisþjónustunnar og leyni
þjónustunnar verða ugglaust
hreinsaðir á næstu mánuðum.
+ N.IÓSNAÐ UM
LEIÐTOGA.
Hinar beinu ákærur á hend
ur Rankovic og Stefanovic voru
bornar fram á fundinum af
Grvenkovski, sem talaði fyrir
hönd rannsóknarnefndar þeirr
ICASTLJÓS^
ar, sem framkvæmdastjórnin
skipaði tveimur vikum áður.
Hann hélt því fram, ,,að Ranko
vic hefði haldið áfram að fara
með öll völd í lögreglunni eft
ir að forysta hennar var form
lega falin Stefanovic, nánum
samstarfsmanni hans um 30
ára skeið, fyrir 13 árum. Þeir
tvímenningarnir hefðu stjórn-
að ráðningum lögreglustarfs-
manna í tvo áratugi.
Þannig skapaðist hollusta
milli þeirra og hinna nýráðnu
manna og þetta hollustusam-
band var eflt á alla lund á ár
um þeim, sem liðin eru síðan
og ekki í þeim tilgangi að stuðla
að framgangi sósíalismans. og
markmiða kommúnistaflokksins
sagði formaður rannsóknar-
nefndarinnar.
Stefanovic , en titill hans sem
yfirmaður lögreglunnar var
„formaður iananlandsöi-ygjgis
nefndar ríkisstjórnarinnar",
var sakaður um að hafa tekið
„mjög óhreinlynda afstöðu
gagnvart rannsóknarnefndinni“
að hafa virt að vettugi þá
skyldu sína í mörgum málum að
hafa samráð við innanríkis-
eða utanríkisráðherrana og að
hafa beitt óleyfilegum aðferð
um. Símtöl háttsettra manna í
þjónustu ríkisins og flokksins
hafa verið hleruð og njósnað
hefur verið um þá með föld
um hljóðnemum og segulbönd
um í ráðuneytisskrifstofum og
„öðrum stofnunum.“
MINNIR Á STALÍN.
í ræðu sinni á fundi mið
stjórnarinnar mun Tito sjálfur
hafa forðast að nefna Ranko
vie með nafni, enda hafa þeir
verið nánir samstarfsmenn nú
um margra ára skeið. En að
öðru leyti var ræða Titos ótví
ræð. Hann sagði, að klofnings
klikan hefði reynt að seilast
til valda. Öryggislögreglan í
heild væri ekki viðriðin þessar
tilraunir, en nokkrir valdaþ.vrst
ir menn sem teldu sig hafna
yfir samfélagið, hefðu reynt
að koma í veg fyrir að sam
þykktir rikisins og flokksins
væru framkvæmdar.
Tito mun hafa gefið í skyn
að starfsemi klíkunnar ætti rót
sína að rekja til serbneskrar
þjóðernishyggju. Rankovic og
Stefanovie eru báðir Serbar
U Thant Og Tito Júgóslavíu förseti.
en Serbar eru stærsta þjóð
júgóslavneska (þ.e. suður-slav
neska) sambandslýðveldsins.
Tito staðhæfði að stjórnin
mundi bæla niður allar þjóð-
ernislegar tillineigingar með
harðri hendi. Belgrad, sem er
höfuðborg bæði fylkisins Serb-
íu og Júgóslavíu, er höfuð-
borg allra Suður-Slava og við
berum allir ábyrgð á því, sem
gérist í borginni sagði Tito.
<Geta má þess að Tito er Kró
ati.)
Tito sagði, að hreinsa yrði
til í flokknum og koma í veg
fyrir að öryggisþjónustan yrði
allsráðandi á nýjan leik. Hann
sagði, að hin „neikvæðu fyrir
brigði“ í lögreglunni hefðu
smitað út frá sér og grafið um
sig í fyrirtækjum, verksmiðj
um og félagssamtökum. Tor
tryggnin hefur breiðzt til allra
stétta þjóðfélagsins. Fólk er
farið að tala í hálfum hljóð
um. Minnir þetta ekki á það
sem gerðisf á valdadögum Slal
íns? spurði Tito.
EKKERT VAR AÐHAFZT.
Tito sagði, að svo snemma
sem á árinu 1962 hefði vakn
að grunur um, að allt væri
ckki með felldu í öryggisþjón
ustunni, en ,við gerðum þá
skyssu að rannsaka ekki mál
ið frá grunni þá þegar. Við
óttuðumst að þetta mundi hafa
slæm áhrif á eininguna í for
ystu okkar, sem þá þegar var
farin að bre°ta, og þess vegna
hættum við í miðju kafi.“ sagði
Tito. Hann bætti því við, að
rekja mætti þróun þessa ó-
fremdarástando næstum því 10
ár aftur í tfmann.
Þessi athyglisverða sjálfs-
gagnrvni Titos táknar vafalaust,
að haldið hefur verið upoi harð
ri andst. gegn tilraunum þeim
sem gerðar hafa verið um ára
bil að færa hagkerfi landsins
í frjáMyndara horf. en bocsir
tijraunir eru mjög merkileear
fvrir bá sök að bær eru kreddu
lausar. Andstæðingar þessara
tilrauna hafa smám saman fvlkt
sér um Rankovic os örvt»c<is1ög
realuna. Nú hafa verið boðaðar
nviar róttækar umbætur. sem
takmarka munu vald siálfs
kommúni'taflokksins. en áður
en hrinda mát.ti þeím í fram
kvæmd varð að brjóta niðitr
va'd löareglunnar.
í ræðu sinni saffði Tito að
traust iúp'Al avnesVu bióðnr
innar tU leíðtoaa sinna liefðí
heðið ..töluverða hnekki“ off að
brvnasta verkefnið nú væri bað
að skana á nv heilbriet and
rúmsloft í flokknum, aðskitia
örvffffisbiónustuna off flokkinn
og <í.iá vtm að hún komist und
ir örvffffiseftirlit:. Þet.ta er sögu
leg stund, sagði Tito.
4- VANRÆKSI.A .TÁTTJH.
Samkvæmt útdráttum úr ræð
um þeim, sem haldnar voru á
fundi stjórnarinnar og dreift
hefur vcrið, játaði Rankovic
í ræðu sém honum var leyft
að hakla sjálfum sér til varn
Alexander Rankovic
ar, að hann bæri „siðferðilega j
ábyrgð“ á valdamisbeitingu lög ;
reglunnar þar sem hann hafði t
ekki stundað það starf sitt að
hafa yfirumsjón með öryggislög
reglunni af nóg umikilli ár-
vekni.
Rankovie fordæmdi til dæm
is notkun faldra hljóðnema
og segulbanda við njósnir um
„æðstu leiðtoga landsins" og
sagði að hann teldi að
dæði“ hefðu verið
flokksfjandsamlegri klíku í
flokknum og hefðu lágar og
persónulegar hvatir
gerðum hennar.
En Rankovic neitaði því að
hann hefði sjálfur mísbeitt
valdi sínu og reyrrt að
andstöðu í flokknum. Hann neit
aði einnig ákæru sem fram
var borin gegn honum á fund
inum þess efnis, að hann hefði
litið á sig sem sjálfkjörinn eft
irmann Titos forseta, sem er
tæplega 75 ára að aldri,
reynt að fá aðra til að
lausafregnir um, að
væri þessu háttað, trúanlegar,
UNNU SAMAN í 35 ÁR.
Rankovic hefur verið nevdd
ur til að láta af embætti vara
for'eta Júgóslavíu, en hefur
enn ekki verlð> jteystur frá
störfum, enda er bað í verka
hring sambandsbingsins. En
honum hefur verið vikið tir
framkvæmdastjórn eða stjórn
málanefnd flokksins off tekur
Milentye Popovic við sæti hans
þar. Þá hefur hann verið svint
ur embætti flokksritara, en þeir
eru þrír og eru hinir tveir þeir
Edvard Kardelj og Veijko Vla
liovic. Eftirmaður Rankovic í
þessu starfi er Mijalko Todoro
vic, sem einnig hefur verið skip
aður formaður flokk'-nefndar 40
manna, sem gera á tillögur um
framtíðarhlutverk flokksins.
Tillögur nefndarinnar verða
væntanlega ræddar á sérstöku
aukaflokksþingi.
Rankovic verður ekki rekinn
úr flokknum eins og Stefanovic,
en ei er vitað hvort hann fær
að halda sæti sínu í miðstjórn
inni. Hins vegar hverfur hann
ekki algerlega af vettvangi
stjórnmálanna ef rétt er, eins
og A.P. hermir, að hann hefur
Framhald á 10. síðu.
K
MWWWUWWtUWiWMMMWMMtWWW*** MMWttVMMMMMWWMUWUMMVWWWWVMWWMMWUVW«MMV\«iVMMVV\U«AWÍVUWV«MVH
ALþÝÐUBLAÐIÐ — 9. júlí 1%6‘ J