Dagur - 11.10.1997, Side 4

IV- LAUGARDAGUR 24.SEPTEMBER 1997
rD^ir
SOGUR OG SAGNIR
Nýjar draugasögur og gauilar
VlÐFJARÐARUNDRIN eru hvergi nærri
um garð gengin, eins og sjá má á
frásögnum af miklum fyrirburði,
sem birtust í Degi föstudaginn 3.
október s.l. I aprílmánuði á síðasta
ári varð fjöldi manns vitni að þeim
undrum í Viðfirði, að megna steik-
arlykt lagði um bæinn, sem er í eyði
en björgunarsveit frá Neskaupstaða
var þar við æfingar. Mikið bál varð
af litlum kesti, skammt frá bænum
og bvítklædd vera dansaði þar
klukkustundum saman fyrir augun-
um á björgunarsveitinni, sem
hreyfði sig ekki úr húsi á meðan á
ósköpunum stóð. Þegar eldaði að
degi hvarf veran og bálið slökknaði.
Þegar að var gáð var kösturinn
óbrunninn, sem þó hafði skíðlogað
hálfa nóttina. Talstöð sló út meðan
elddansinn stóð yfir. Náttúrlegar
skýringar á fyrirbærinu eru engar.
Viðfjörður gengur suður úr Norð-
tjarðarflóa, og er í honum eitt sam-
nefnt býli, sem nú er í eyði, en búið
hefur verið í á sögulegum tíma. Er
það afskekkt mjög. Bærinn Iagðist í
eyði 1955, en þá hafði sama ættin
búið þar samfellt í tvær aldir.
Reimt öldiun
saman
Reimt hefur verið í Viðfirði allt
síðan á söguöld og eru margar
sagnir um slys og voðaverk, sem
rakin eru til búsetu þar og frægar
eru allar þær verur sem gengu þar
ljósum Iogum, með miklum eld-
glæringum og settu skrekk í fólk
með hrekkjum og miður
kurteislegum uppátækj-
um.
Árið 1936 fórust þrír
bræður ffá Viðfirði, sem
voru í róðri þar úti íyrir.
Mögnðust þá mjög reim-
leikar á staðnum. Þórberg-
ur Þórðarson rithöfundur
var manna trúgjamastur á
frásagnir af yfimáttúrleg-
um fyrirbærum. Komst
hann í kynni við fólk frá
Viðfirði, sem sagði honum
merkilegar sögur af öllum
þeim undrum sem hentu —
eftir það hörmulega slys.
Það eru „Viðfjarðarundrirí' sem
samnefnd bók fjallar um.
I Viðfirði eru dysjar, sem sagðar
eru til sanninda um illvirld og
manndráp. Einhvern tímann áttu
Viðfirðingar og Sandvíkingar að
hafa barist út af beitarlandi og er
dys yfir þá sem þar féllu. I skarði
milli Viðfjarðar og Reyðarfjarðar er
önnur dys og þar í eiga að vera bein
nær tuttugu Spánveija, sem gengu
á land og innfæddir unnu á. Skylt er
hveijum þeim sem um skarðið fer,
að kasta steini á dysina.
I nærliggjandi fjöllum og dölum
hafast við vættir, sem flestar sögur
sýna að eru heldur leiðinlegar og
eru kennd illvirki sem þjóðsagnarit-
arar og aðrir hafa skráð. Svo er um
fólskuverk sem framið var í Hrafn-
kelsdal um miðja átjándu öld. Hef-
ur Sigfús Sigfússon ásamt öðrum
ritað þar um. Þar segir frá Gunn-
laugi Amasyni, sem átti heima hjá
foreldrum sínum að Brú á Efra-
Viðfjörður fór í eyði 1955.
Jökudal. Hann lagði hug á heima-
sætuna á næsta bæ, Solveigu að
nafni. Gerðist hann vinnumaður
hjá föður hennar, sem Þorkell hét
og bjó á Eiríksstöðum. Atti Gunn-
laugur að gæta fjár í Hrafnkelsdal,
sem var í eyði um þær mundir. Al-
talað var að Gunnlaugur og Solveig
væru heitbundin hvort öðru.
Solveig átti á sem Glókolla var
kölluð,og hafði á henni hið mesta
dálæti. 1 dalnum þótti óhreint og
þóttust menn í byggð sjá að Gunn-
laugur yrði þar margs var, sem hann
hafði lítið orð á. Eitt sinn kom hann
til dæmis sprengmóður heim og
hafði greinilega átt í höggi við eitt-
hvað. Nokkru síðar fannst Glókolla
dauð og var skrokkurinn illa farinn,
brotinn og marin.
A aðfangadag átti að drekka
kaupöl, því þá áttu þau að trúlofast,
Solveig og Gunnlaugur. Gekk hann
í dalinn að sækja hesta og reka féð
saman. Veður var bjart og snjór á
jörðu. Ekki kom Gunn-
laugur heim um kvöldið
og næsta morgun var
hafin leit að honum.
Aður en leitarmenn
lögðu upp, sagði Solveig
þeim, að sér hafi vitrast
unnusti sinn um nóttina.
Hafi hann komið alblóð-
ugur á gugga og sagt eitt-
hvað á þá leið, að illa hafi
Ný draugasaga
ilrVió'TÓi
verið farið með Glókollu, en ver hafi
verið farið með sig.
Inni í dalnum fundu leitarmenn
för Gunnlaugs og traðk mikið og
hafði verið glímt þar með átökum.
Samhliða sporum Gunnlaugs voru
önnur spor. Maðurinn hafði greini-
lega slitið sig lausan og hlaupið, en
sá sem elti náði honum oftar og var
mikið traðk þar sem þeir áttust við.
A leiru við ósa Skænadalsár lá
Gunnlaugur dauður. Var hann snú-
inn úr liði um axlir og hné, brjóst-
kassinn brotinn og hjartað numið
burtu og var horfið, eins og annar
handleggurinn. Spor lágu frá vett-
vangi og voru kringlótt eins og eftir
hófa að aftan en að framan sem eft-
ir amarklær. Lágu sporin suður á
öræfi.
Ekki lögðu allir trúnað á að
óvættur hafi drepið Gunnlaug,
heldur hafi dauða hans borið að af
mannavöldum.
Endur fyrir löngu voru tveir
menn á ferð í Viðfirði og komu þar
um kvöld og gistu í útikofa. Sagt er
að þeir hafi verið ölvaðir og hafi
sinnast. Endaði það með því að
annar drap hinn, sem heitaðist við
morðingja sinn og hótaði að hefna
glæpsins, dauður. Vilja sumir rekja
reimleika í Viðfirði til þeirra heit-
strenginga.
Bjarni sterki Sveinsson var fædd-
ur 1769. Þegar hann bjó á Jökuldal
átti hann erindi niður í fjörðu að
hausti til. Seint um kvöld kom
hann í Viðfjörð, sem þá var í eyði
vegna reimleika. Baðstofuhró var
uppistandandi. Hann fór á glugga
og sagði að þeirra tíma sið, hér sé
guð. Hér er enginn guð, var urrað í
húsinu. Bjarni guðaði oftar á glug-
ga, en fékk ávallt sama svar. Samt
skreiddist hann inn og lagðist á
rúmbálk.
Er hann var nýsofnaður vaknar
hann við að kastað er í hann katt-
arhaus. Bjarni sterki lét sér ekki
bregða en endasendi hausinn í
sömu átt og hann kom úr, og lagð-
ist aftur til hvíldar. Þá er kastað í
VA RD A
Alvöru pjóoustá
fi/r'r alvöru tólk
„Eg fékk kort frá bankarwm mmum um daginn, Gulldebetkort.
Þetta kort segir engum hvað ég á mikla peninga. Enda kemur það
engum við. Kortið segir að ég sé virkur og traustur viðskiptavinur.
Bank'mn minn er tilbúinn til að ábyrgjasr það. Þetta kann ég að meta.
Ég rreysri bankanum — bankinn trei/stir mér. “
Landsbankirm trei/stir fólki eins og Birgi og veitir
því sveigjanlega fjármálaþjónustu í Vörðunni.
Birgir ki/s öri/ggið og þægindin sem felast í því að
hafa öll sín fjármál á einum stað. GlAt|debetkorjið
er ávísun á fjölbrei/tta þjónustu Vörðunnar. Við
bjóðum þér að slást í hópinn með Birgi.
Vörðunni er margt í boði, meðal annars:
Yfirdráttarheimild, allt að 300.000 kr.
án ábi/rgðarmanns.
Vörðulán, allt að 700.000 kr. án ábi/rgðarmanns.
Gulldebetkortið, aðildarkort Vörðunnar sem veitir
aðgang að ýmsum fríðindum.
• Gullkreditkort, Visa og Viidarkort Flugleiða.
Ferðaklúbbur f jölski/ldunnar.
Bílalán, hagstæð lán til bílakaupa.
Stighækkandi vextir á E'mkareikningi.
Punktasöfnun, í hvert skipti sem þú notar
gullkortin færð þú 2 punkta, hvar sem þú verslar.
Með því að beina viðskiptum sínum á einn stað á
fjölski/ldan auðvelt með að safna i/fir 15.000 punktum
hjá bankanum áári ÍVildarkerfi Flugleiða. Vörðufélagar
geta einnig safnað punktum með viðskiptum hjá
Landsbréfum, með því að kaupa F+ fjölskyldutri/ggingu
VÍS, og nú þegar hjá i/fir 160 verslunar-og
þjónustufi/rirtækjum sem tengjast Vildarkerfi Flugleiða.
Síðan má brei/ta punktum í peninga eða nota þá sem
greiðslu vegna ferðalaga.