Dagur - 01.04.1998, Síða 2

18-MIÐVIKUDAGUR l.APRÍL 1998
Thypr
LIFIÐ I LANDINU
Dagur • Strandgötu 31 • 600 Akureyri
og Þverholti 14 • 105 Reykjavík
Síminn hjá lesendaþjónustuimi:
S631126 netfang: ritstjori@dagur.is
Símbréf: 460 m eða SS1 6270
Röng
ákvörðun?
Sú ákvörðun
hafnastjórnar
Akureyrar að
færa rússnesk-
an togara frá
Torfunefi þeg-
ar ferðamanna-
tímabilið hefst
á landinu kann
að vera röng.
Það fer eftir
því á hvaða forsendum ákvörð-
unin byggist. Tvær forsendur
koma til greina. Að færa skipið
af því að bryggjupláss vanti, þá
er hún á faglegum grunni eins
og á sér stað allt árið þegar skip
eru færð af þeim sökum. Ef hin
forsendan er af hinum hégóm-
lega toga að skipið þyki ekki
nógu vel útlítandi til að ferða-
menn hafi það fyrir augunum þá
kann sú ákvörðun að vera röng.
Staðsetning skipsins í miðbæ
Akureyrar kemur sér vel fyrir
ferðamenn sem flestir koma í
lagður að fátt vekur sérstaka at-
hygli áhugaljósmyndara hér.
Helst er það Akureyrarkirkja
sem flestir ferðamenn taka
myndir af. Togarinn gæti verið
kærkomið mótvægi fyrir ferða-
menn í vali á myndefni.
Togarinn er mjög eðlilegur frá
sjónarmiði áhugaljósmyndara og
það sem þeim þykir eftirsóknar-
vert. Hann ber rúnir tímans á
sér í ryði og óhreinindum.
Hirðuleysið sem fylgir honum
mun höfða mjög til þeirra sem
þarna munda myndavélar sínar.
Eg stend við það sem ég segi í
þessum skrifum að ákvörðun
þessi kann að vera röng.
Hégómaskapur
Ef hégómaskapur bæjarbúa vex
uppí það að enga atvinnustaf-
semi er hægt að reka hér nema
að hún flokkist undir stofustarf-
semi þá er fátt til bjargar mann-
Iífi á svæðinu. Ef Akureyrarhöfn
Brynjóllur
Brynjólfsson
skrifar
miðbæinn, ef þeim er ekki ekið
með hraði burt úr bænum.
Vantar myndefni
Ferðamenn eru gráðugir í
myndefni því hluti af ferða-
mennskunni er að taka myndir
af því sem ber fyrir augu í um-
hverfinu og þykir athyglisvert.
Hinn hégómlegi þáttur í ákvörð-
uninni kann að skerða myndefni
ferðamanna í bænum. Bærinn
er orðinn svo strokinn og skipu-
getur ekki haft tekjur af hafnar-
mannvirkjum í miðbænum
vegna hégómaskapar íbúanna þá
er hann kominn á alvarlegt stig.
Fólkið sem svona lætur er af-
komendur foreldra sem þoldu
vel ýmiskonar atvinnustarfsemi í
umbverfi sínu og sýndu henni
fullan skilning. Af þessari at-
vinnustarfsemi lifði það og ól
upp þessa kröfuhörðu umhverf-
issinna sem í dag eira engu fyrir
hégómaskap.
Heldur fer það í taugarnar á meinhyrningi þegar hann
ÍHp kemur inn í stofnanir ýmiss konar og þarf að fara úr
skónum í anddyrinu. Dæmi um slíka stofnun er Amts-
r bókasafnið á Akureyri. Vissulega hlýtur slfk ráðstöfun
að spara nokkuð í þrifum. En meinhyrningi finnst
óþolandi að þurfa að fara úr skónum í blautu anddyrinu og verða
blautur í fætuma af bráðnum snjó sem berst inn með gestum
þegar hann á ekki annað erindi í safnið en að ganga þijá metra
inn fyrir dyrnar til að skila bókum sem hann hafði að láni.
Alltaf er jafn óþolandi þegar þáttagerðarfólk og frétta-
menn á fjölmiðlum láta gleði sína fara eftir veðrinu á
suðvesturhorninu. Þegar þar er leiðindaveður skín
/r ergelsið í gegn í öllu sem sagt er. Þá gleymir hinn
sjálfhverfi suðvesturhyrningur því að í öðrum lands-
hlutum getur verið hið besta veður ... og þar allir í góðu skapi.
En það skiptir auðvitað engu máli. Betra að vera í vondu skapi,
rausa og rausa og koma öðrum í vont skap Iíka.
„Á þessum árum var afar erfitt að steppa óskaddaður frá því að misbjóða íslenskri tungu á öldum Ijósvakans og var innanhúss-
eftirlitið sra öflugt á þessu sviði að menn gátu átt von á athugasemdum, stríðni og allt upp í argasta dónaskap ef þeim varð
fótaskortur á tungunni."
Málfarsle
tuyðjuveí
Agústsdóttir
skrifar
Sennilega er
eitthvað að
mér. Hvað eft-
ir annað verð
ég vör við að
ég læt hluti
fara í taugarn-
ar í mér. Og
ég sem hef
alltaf verið svo
jafnlynd og
geðgóð! En við þessu er ekkert
að gera annað en halda dauða-
haldi í geðprýðina og vona að
hún hverfí ekki með öllu.
Öflugt innanhússeftirlit
Og hvað er það þá helst sem
ógnar henni í seinni tíð? Fyrst
skal fræga telja - fjölmiðlana
okkar. Fyrir einhveijum árum
starfaði ég á dagskrárdeild
gömlu, góðu „Gufunnar". Það
var ákaflega lærdómsríkt tíma-
bil og þar kynntist ég ýmsum
einstaklingum sem mér þóttu
bæði litríkir og athygliverðir.
Þar tók ég í nefíð í fyrsta og
sennilega eina skiptið á æv-
inni. Það var nánast þegn-
skylda að prófa að taka í nefið
hjá honum Guðmundi Jóns-
syni óperusöngvara, sem þá var
framkvæmdastjóri stofnunar-
innar. En þessi pistill átti nú
ekki að fjalla um neftóbak eða
Guðmund heldur vildi ég geta
um þann sérkennilega aga sem
starfsmenn höfðu hver á öðr-
um þegar að málfari kom. A
þessum árum var afar erfitt að
sleppa óskaddaður frá því að
misbjóða fslenskri tungu á öld-
um ljósvakans og var innan-
hússeftirlitið svo öflugt á þessu
sviði að menn gátu átt von á
athugasemdum, strfðni og allt
upp í argasta dónaskap ef þeim
varð fótaskortur á tungunni.
Eg á ekki von á að öllum hafi
þótt það til fyrirmyndar né
heldur þægilegt, en svo mikið
er víst að menn gerðu flestir
sitt ítrasta til að vanda málfar
sitt.
Gleymist í kapphlaupinu
Áhriffjölmiðla eru
með sterkustu öflun-
um í þjóðfélaginu og
því hvílirmikil ábyrgð
á herðum þeirra sem
hafa atvinnu afað
koma fram á þeim
vettvangi.
Núna -já nú kemur að því-
kveiki ég varla á útvarpi né
sjónvarpi án þess að þaðan
hellist yfir mig alls konar mál-
villur af margvíslegum toga.
Gamla, góða þágufallssýkin er
bara að verða eins og jólaguð-
spjallið við hliðina á þeirri
„kynvillu" sem geysar ásamt og
með einhverjum furðulegum
skorti á að menn viti í hvaða
tölu fornöfn og sagnir ættu að
vera. Eg læt alveg eiga sig að
tala um meðferðina á orðatil-
tækjum og málsháttum, sem
stefnir í að útrýma þeim fyrir-
bærum í eitt skipti fyrir öll -
því bráðum missa þau gersam-
lega alla merkingu.
Getur verið að fjölmiðlarnir,
í kapphlaupi sínu hver við ann-
an og óttanum við að vera ekki
nógu „smart“ og „inn“, hafi
varpað öllu málfarseftirliti fyrir
róða? Væri slíkt eftirlit e.t.v.
álitið hallærislegt og heftandi
fyrir æsitjáninguna sem oftar
en ekki er beitt? - Eg segi eins
og er að ég verð stundum laf-
móð, bara af því að hlusta á
frásagnir fréttamanna sem eru
búnir að troða sér í „stóráfalla-
haminn" (með tilheyrandi fóta-
skorti á tungunni) út af hverj-
um smáatburðinum á fætur
öðrum. - Sennilega er mál-
farseftirlit bara púkalegt og
merki um þröngsýni að láta sér
detta slíkt í bug. Málþróun
mun alltaf eiga sér stað, svo
mikið er víst. En kæruleysið -
ætti ég að segja virðingarleys-
ið?- sem virðist vaða uppi jafnt
í talmáli og ritmáli fínnst mér
jaðra við hryðjuverkastarfsemi.
Eg sé fram á að amma verði
bráðlega að fá túlk til að skilja
barnabarnið, svo ekki sé nú
minnst á Iangömmu!
Mildl áhyrgö
Er nú eitthvað skrítið að ég sé
farin að hafa áhyggjur af eigin
geðprýði? Að vilja ekki einu
sinni leyfa fólki að tala sitt eig-
ið mál! En það er einmitt það
sem ég vil: Ieyfa fólki að tala
sitt eigið mál- ekki skrumskæl-
ingu af því. Og geti menn ekki
lagt þá vinnu á sig fínnst mér
einfaldlega að það eigi ekki að
sleppa þeim fram fyrir alþjóð.
Áhrif fjölmiðla eru með sterk-
ustu öflunum í þjóðfélaginu og
því hvílir mikil ábyrgð á herð-
um þeirra sem hafa atvinnu af
að koma fram á þeim vett-
vangi. Spyrjið hvert annað, tak-
ið fram orðabækurnar (og mál-
fræðina!) ÁÐUR en þið farið í
útsendingu eða látið greinina
frá ykkur fara - og hananú!