Alþýðublaðið - 31.05.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 31.05.1921, Blaðsíða 1
Alþýðublaðið Gefið tit aí .Ælþýdiaflolclcmim. 1921 Þriðjudaginn 31. maf. 121. tölobl. Ráðgáta. Mörgum er það ráðgáta, hvern- ig verkamenn komast af með það kaup, sem þeir hafa ár frá ári, «kki síst þegar það er tekið til athugun&r, að þeir hafa ekki vinnu svipað því alla daga ársins. En yfirleitt er mönnum ekki Ijóst, við hve mikia örðugleika erfiðismanna- íjöískyidur eiga að strfða til þess að framfleyta lífinu. Kaup dag- launamanns er nú 12 kr. á dag, og sé gert ráð fyrir að vinna fengist 300 daga á ári, sem yfir- Seytt ,er alt of hátt, verður árs- kaupið 3600 krónur. Einhleypum manni mun síst veita af þessu fé til lífsviðurhalds, þegar fæði og húsnæði með hita kostar minst 2280 krénur á ári og önnur út- gjöid eftir þvf. En þó nú einhleypu mennirnir kocaist af án þess að svelta, þá <er öðru máli að gegna með fjöl- skyldurnar. Álmennust stærð fjölskyldu er 'isaíin 5 manns, kona, bóndi og 3 börn. Verður það ærið starf fyrir -konuna, að hirða um heimiiið, og vinnur hún því ekkeit inn; til við- halds því. Bóndinn er eiria fyrir- vinnan og skuíum vér segja að hann vinni inn 3600 krónur á ári. En hver eru útgjöldinr Vér höfum leitsð oss upplýsinga um vöruverð hér í bænum á þessum tíma og um það, hve 5 manna fjölskylda þarfnast minst á ári, svo hún svelti ekki eða Iíði aðra neyð iiifinnanlega og Htur reikningurinn þannig út: Hásaleiga 80 kr. á mán. kr. 960 Mjólk, ííter á V«> — 365 Dósamjólk, 150 dósir */« — 187 Brauð — 450 Ssnjörlíki 2/90 kg. — 278 Haframfö!, 100 kg. — 85 Hveiti, 120 — — 144 Hrfsgrjón 25 — — 22 Sykur 120 — — 216 Kaffi 30 — — 00 Frá Landssímamim. Frá og með deginum á morgun, 1. júbí„ verðar bæjarsímauaið- stöðin í Reykjavík opin allan sólarhringinn. Export *5 kg. kr. 39 Kartöflur og rófur, 2 tn. — 50 Kjötmeti, 150 kg. — 450 Fiskur og ýms raatvæli — 400 2 smálestir kol — 280 Uppkveykja — 60 Ljósmeti — 140 Hreinlætisvörur — 150 Fatnaður og skófatnaður —1000 Opiuber gjöld ________— 65 Samtals kr. §432,40 (Reikningsskekkjan, kr. £,40, stafar af þvf, að áurum er slept í upptainingunni.) Vitanlega er erfitt að reikna þetta nákvæmlega út, þvl fáir halda búreikninga, en hér er farið eftir því, sem margir hafa talið hæfilegt, og má vera að eitthvað megi færa tii, þannig, að minna sé af einni vöru en annari; en það muasr aldrei miklu á útkomunni. Hér eru ekki talin ýmis útgjöld sem fáar fjöiskyldur munu alveg neita sér um, enda varla hægt að telja óþarfa, svo sem læknishjálp og meðöl, bækur, blöð, félagsgjöld, tóbak og skemtanir. Þegar aú athugað er, að tekjur heimilisins fara varla fram úr 3600 krónum, en gjöldin hiosveg- ar eru þvf nær hálft 6. þúsund krónur, er ekki furða þó mena spyrji hvemig verkamenn afaeat dragi fram lífið. Þelrri spumingu verður e&fci svarað nema á einn veg: Lif ýeirra ér ekkert líý. Þeir verða að l&ta sér lynda lélegustu húsa- kyeuí, sem engum, er ráð feefði á, Icti sér detta í hug að Ista við til íbúð&t. Þeir verða að aeit& sér um, jafnvel lélegasta kjötmat. Þeir verða að gieyma því, að til sé mjólk, jafnvel smjörlíkið verða þeir að nota af skornum skatnii. Og fötin verða þeir sumir að spara svo við sig, að.þeir eiga varla annað en erfiðisfötin, og börnin verða að liggja í rúmino meðan verið er að gera við gat- slitna garmana. A þennan hátt leysir verkamaðurinn, ekki aðeins á íslandi, heldur um heim allas, ráðgátuna um það hvernig hægt er að draga fram Jífið á sama og engu. En er þetta holt fyrir þjóðfé* lagið? Vissnlega ekki. Slík bág- indi hljóta að standa þeim sem við þau búa fyrir þrifum og valda með tím&mm úrkynjun þjóðfé- lágsins. Allsstaðar er reynzlan sú, að því meiri auður, sem safnast á hendur einstöku mönnum, þvf þrengra verður í búi verkamanns- ins og jafnframt fjölgar þeim, sem verða að sækja lífsviðurhald sitt undir högg auðvaldsins — stéttirnar verða tvær: öreigar og auðmenn. Þetta hefir komið í Ijós við nákvæmar rannsóknir og hefir ljóslega verið sýnt fram á það með rökum, að um allan heim stefnir að hinu sama. En hveraig verður þá komið í veg fyrir að þessi óholia þjóðféiagsskipun tríki um aldur og æfi? Með því einu móti, að þjóð- nýta öll framleiðslutæki. Og þeir, sem berfast fyrir þessu um heim ailan eru jafnaðar- menn, alþýðan i hverju landi. Hún finnur bezt hvar skórinu kreppir, og er þvf sjálffcjörm tií þess, að byha þvá þjóðfélagsfyrir- komulagi, sem nú tíkir, og grund- valla nýtt fyrírkomulag á kersa- ingum Jafnaððrmanna. Augu alþýðunáar opnast smátt og smátt fyrir því hyldýpi, sem-

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.