Dagur - 12.12.2000, Blaðsíða 6

6 - I’HIDJVDAGU K 12. DESEMBER 2000
ÞJÓÐMÁL
Dj|«twr
Útgáfufélag: dagsprent
Útgáfustjóri: eyjólfur sveinsson
RitStjÓri: ELÍAS SNÆLAND JÓNSSON
Adstoðarritstjóri: birgir guðmundsson
Skrifstofur: strandgötu 3i, akureyri,
GARÐARSBRAUT 7, HÚSAVÍK
OG ÞVERHOLTI 14, REYKJAVÍK
S/mar: 460 6ioo OG 800 7080
Netfang ritstjórnar: ritstjori@dagur.is
Áskriftargjald m. vsk.: 1.900 KR. Á mánuði
Lausasöiuverð: 150 kr. og 200 kr. helgarblað
Grænt númer: soo 7080
Netföng auglýsingadeildar: augl@dagur.is-gestur@ff.is-karen@dagur.is
Símar auglýsingadeildar: (REYKJAVíK)563-i6i5 Ámundi Ámundason
(REYKJAVÍK)563-1642 Gestur Páll Reyniss.
(AKUREYRIJ460-6192 Karen Grétarsdóttir.
Símbréf auglýsingadeildar: 460 6i6i
Simbréf ritstjórnar: 460 6171(akureyri) 551 6270 (REYKJAVÍK)
Davíð og ðssur
í fyrsta lagi
Síðustu vikur hefur komið til skarpra orðaskipta á milli Davíðs
Oddssonar, forsætisráðherra, og Össurar Skarphéðinssonar,
formanns Samfylkingarinnar. Hvöss en málefnaleg gagnrýni
Össurar á slaka frammistöðu forsætisráðherra í málum sem
undir hann heyra hefur vakið athygli. Þetta á við um hættu-
merki í efnahagsmálum og eftirlitslausar framkvæmdir við
Þjóðmenningarhús. Össur hefur réttilega lagt áherslu á að
Davíð ber ábyrgð á því að kostnaður við þessar framkvæmdir
fór gjörsamlega úr böndum.
í ððru lagi
Skýrt kemur fram í skýrslu sem ríkisendurskoðun samdi og
reynt var að halda leyndri, að forsætisráðuneytið skipaði stjórn
Þjóðmenningarhúss að senda ráðuneytinu skýrslu á hverju ári
um stöðu verksins. Ríkisendurskoðun telur einsýnt að árleg
skýrsla hefði mátt koma í veg fyrir stjórnlausa peningaeyðslu.
En engin slík skýrsla var gerð. Hvers vegna? Ríkisendurskoðun
segir: „Forsætisráðuneytið kallaði ekki eftir þessum upplýsing-
um á verktímanum, sem það sjálft hafði ákveðið að ættu að
vera fyrir hendi.“ Þess vegna kom það Ijárveitingarvaldinu í
opna skjöldu eftirá að framkvæmdirnar kostuðu tvöfalda þá
fjárhæð sem Alþingi hafði veitt til þeirra. Abyrgðin á því stjórn-
leysi hvílir á herðum Davíðs.
í þriðja lagi
Forsætisráðherra getur ekki leynt pirringi sínum yfir því að ein-
hver stjórnarandstæðinga skuli dirfast að standa uppi í hárinu
á honum. Davíð Oddsson hefur um langt árabil verið forsætis-
ráðherra og einráður í sínum flokki. Auðvitað hefur hann gert
ýmislegt vel á þessu Ianga valdaskeiði, en mistökin eru einnig
mörg. Það er skylda minnihlutans á Alþingi að gagnrýna það
sem miður fer við stjórn landsins. Mörgum hefur fundist að
stjórnarandstaðan hafi veigrað sér við að gagnrýna forsætisráð-
herra. Þess vegna ber að fagna því að formaður Samfylkingar-
innar hefur nú átt frumkvæði að því að veita þeim manni, sem
mestu völdin hefur, öflugt aðhald. Ekki veitir af.
Elías Snæland Jónsson
Nýtt fyrir hjon
Upp á síðkastið hafa verið
sagðar fréttir af sögulegum
uppákomum í flugvélum á leið
frá Islandi til útlanda. Hjón
eða pör hafa verið þar í aðal-
hlutverkum og látið öllum ill-
um látum, ýmist látið dólgs-
Iega við flugfreyjur og flug-
þjóna, eða gert sér leik að því
að reykja í farþegarými og á
klósettum - en hvort tveggja er
sem kunnugt er svo stranglega
bannað að það flokkast sem
stórglæpur. Garri hefur séð
fyrir sér að fólkið sem komið
hefur við þessar sögur sé í
raun ósköp venulegir íslend-
ingar, sem eru að lyfta sér að-
eins upp í skammdeg-
inu með því að fara í
skreppitúr til útlanda.
Gallinn er hins vegar
sá að þegar uppsafnað
stress og spenna er
orðin mikil, þá er hætt
við að hún brjótist út með ein-
hverjum hætti í miðju fluginu,
sérstaklega þegar menn byrja á
því að fá sér einn, tvo eða þrjá
gráa í fríhöfninni í Keflavík
uppúr kl. 06:00 að morgni.
Ekkinýtt
Dólgslegir Islendingar í flug-
vélum eru síður en svo nýtt
fyrirbæri og Garri minnist þess
varla að hafa flogið til eða frá
landinu án þess að í vélinni
hafi verið að minnsta kosti
nokkrir fjallhressir landar,
einkum karlmenn en líka ein
og ein kona, sem hafa hátt og
telja sig þurfa að ræða málin
við samferðamenn sfna. Alla-
jafna hafa þessir ferðamenn þó
haldið sig að mestu í sætum
sínum og látið sér nægja klípa
flugfreyjurnar í bossann eða þá
að senda þeim vísukorn, jafn-
vel með pínulítið dónalegu
ívafi. En nú er semsé öldin
önnur og það eru ekki lengur
fullir karlar sem verða sér til
V
skammar í flugvélunum heldur
virðist þetta orðið meira svona
hjónastúss og jafnvel þannig
að kunningjahjón eða fólk
tengt venslaböndum ákveður
að lyfta sér svolítið upp með
því að setja allt á annan end-
ann í flugvélum. Garri telur
miklar líkur á að þarna sér á
ferðinni ný leið til að styrkja
þreytt hjónabönd - ein af þess-
um aðferðum þar sem fólk fer
út í að gera óvenjulega hluti
saman til að öðlast sameigin-
legan reynsluheim, sem síðan
bindur þau saman með sterk-
ari hætti en áður
Benslabönd
Enn hefur h'tið frést
af því hvort þetta er
góð leið til að efla og
styrkja hjónabönd eða
þá hin ýmsu vensla-
bönd. Hitt er ljóst að
nú virðast flugfélögin vera að
íhuga að koma til Iiðs við þessa
hjónabands- og venslamanna
meðferð, með því að innleiða
svokölluð benslabönd sem
lögð verða á dólgslega farþega
í fluginu. Benslabönd munu
vera ákveðin tegund hand-
járna, úr plasti, sem sam-
kvæmt frétt Dags um helgina
eiga að auðvelda flugliðum
mjög starf þeirra um borð.
Hjónafólk eða pör sem komin
eru um borð f flugvélar til að
láta öllum illum Iátum og
lenda í sameiginlegri lífs-
reynslu til að auka sameigin-
legan reynsluheim sinn munu
þannig fá viðbótarbindingu
sem líkleg er til að styrkja enn
samband þeirra. Þarna er á
ferðinni nýr vaxtarbroddur hjá
flugfélögunum, sem eflaust
munu fljótlega bjóða upp á
verlunarferðir til Dublin eða
Glasgow með benslabandi - til
að styrkja hjónabandið. GARRl
JÓHANNES
SIGURJÓNS
SON
skrifar
Það ríkir góðæri á Islandi. Þetta
er ómótmælanleg staðreynd því
Davíð hefur sjálfur margoft lýst
þessu yfir og „annar eins maður
og Oliver Lodge/ fer ekki með
neina lygi“. Og svo sem ýmislegt
skýtur stoðum undir fullyrðingar
um ríkjandi góðærí. Þannig eyða
menn og spenna sem aldrei fyrr í
aðdraganda jóla og ekki síst í
jólaljós af margvfslegu tagi.
En kannski eru margir bara að
fjárfesta í skammlífu og hverfulu
Ijósi í myrkri hins meinta góðær-
is og það er auðvitað þekkt að
það er hægt að eyða og spenna af
litlum eða engum efnum. Og
það eru vfsast ýmsir að gera
þessa dagana og hrinda um leið
frá sér þungum þönkum um yfir-
vofandi greiðslukortagjalddag-
ann á nýju ári.
„Neikvæðar“ fréttir?
Góðærið er sem sé kannski ekki
allra, þrátt fyrir sannferðugar yf-
Gengisfelling á góðærinu?
irlýsingar Davíðs þar um. Og
ýmsar blikur á lofti. Eins og fram
kemur í fréttum á degi hverjum.
Það nægir t.d. að fletta síðustu
tveim töluhlöðum Dags til að
komast að raun
um það.
Þar birtist
m.a. nýjasti kafl-
inn í sögunni
endalausu um
kennarverkfall-
ið. Greint er frá
ástandinu á Bol-
ungarvík eftir
hrun stærsta at-
vinnurekandans
í plássinu. Fjall-
að er um neyðarástand í hús-
næðismálum lágtekjufólks. Sagt
er frá mótmælum ASI vegna
aukinna álagna á launafólk.
Fyrrverandi landlæknir segir að
aldraðir leiti nú skjóls 1' útlönd-
um vegna ástandsins heimafyrir.
Fram kemur að sjómenn séu
farnir að vígbúast og afla sér
verkfallsheimilda. Meirihluti
þjóðarinnar er svartsýnn á verð-
mæti íslenskrar erfðagreiningar.
Grundvöllur kjarasamninga sem
undiritaðir voru
s.l. vor er brost-
inn og spáð er
logandi vinnu-
markaði í febrú-
ar. Pörupiltar
stela perum.
Og svo mætti
Iengi telja á
sömu nótum.
Dagur eða
Davíð?
Dagblaðið Dagur ber sem sé
góðærinu ekki fagurt vitni þessa
dagana og gengur heldur slælega
fram í því að staðfesta yfirlýsing-
ar Davíðs þar um. Spurningin er
því bara hvort meira sé að marka
Dag eða Davíð? Er Dagur, eins
og svo margir fjölmiðlar, fýrst og
fremst í neikvæðu fréttunum og
horfir fram hjá öllum jákvæðum
og uppbyggilegum fréttum sem
blása mönnum bjartsýni í brjóst
og auka trú þeirra á yfirlýstu
góðæri? Eru Dagur og aðrir fjöl-
miðlar í því alla daga, vísvitandi
eða óafvitandi, að reyna að geng-
isfella góðærið? Eða endurspegl-
ar sú mynd sem Dagur dregur
upp raunverulegt ástand í þjóð-
félaginu?
Er góðæriskeisarinn ef til
vill ekki í neiitu?
Því verður auðvitað hver og einn
að svara fyrir sig. Hagtölur mán-
aðarins mæla nefnilega ekki
stöðu og líðan þolenda í góðæri
eða hallæri, sem stundum virðist
reyndar vera sama fyrirbærið. Ef
marka má annars vegar yfirlýs-
ingar ráðamanna og hins vegar
raunveruleikann eins og hann
birtist lýðnum.

Er rétt að selja Lands-
símann í heilu lagi?
Eyþúr Amalds
forstjóri íslandssfmi.
„Því fylgir áhætta
að einkavæða
einokun, en Sím-
inn er eina fyrir-
tækið með gagna-
flutning milli
margra byggðar-
laga. Samkeppni
er í raun eina raunhæfa Ieiðin til
þess að lækka símakostnað á Is-
landi til frambúðar, eins og
sannast hefur með tilkomu nýrra
símafyrirtækja. En áður en að
einkavæðingu kemur er mikil-
vægt að tryggja eftirlit Fjar-
skiptastofnunar og Samkeppnis-
stofnunar, svo jafnræðis sé
gætt.“
Einar Már Sigurðsson
þingniaðmSamJylkingar.
„Það er kolröng
stefna. Grunn-
netið er hluti af
samfélagsþjón-
ustu og h'king á
þjóðvegi á vel við.
I lagi er að selja
samkeppnisrekst-
urinn og ef við höldum okkur
áfram við líkingamál eru sfma-
fyrirtæki í dag líkust bílaumboð-
um - og símnotendur bíleigend-
um. Allt bendir til að ríkisstjórn-
in sé að klúðra málinu, líklegt er
að við fáum minna fyrir Símann
í heild nú við hefðum fengið fyr-
ir samkeppnishluta hans fýrir ári
- því nú er verðfall á fjarskipta-
fyrirtækum um allan heirn."
Þórólfur Ámason
forstj'óri Tals hf.
“Á málinu eru
tvær hliðar. Verði
fyrirtækið selt í
heilu lagi verður
það væntanlega
mjög markaðs-
drifið og dreifi-
kerfið byggt upp
með nýjustu þarfir og tækni í
huga. Ef kerfið er skilið undan er
hætta á að til yrði fýrirtæki sem
hefði ekki mikla markaðsteng-
ingu og erfitt yrði að fá starfsfólk
til þess. Því þarf verðlagning
grunnþjónustu verði undir eftir-
liti sterkrar Póst og fjarskipta-
stofnunar, þannig að þeim sem
eru í samkeppni við Símann sé
tryggð eðlilcg aðkoma að grunn-
netinu. Það er erfitt tæknilega
að skilja að grunnnet og sam-
keppnisrekstur, burðarnet t.d.
farsímakerfisins er samofið því.“
Kristiiui H. Gunnarsson
þingmaðurFramsólmarflokks.
„Það er í athugun
og ákvörðun þar
um ræðst af því
hvernig tekst að
tryggja verðlagn-
ingu, þjónustustig
um land allt og
notkun kerfisins,
en dreifikerfið er svo afkastamik-
ið að önnur fyrirtæki þurfa í raun
ekki að byggja upp eigin Ijósleið-
arakerfi. Fjárfestingar þeirra
þarna, sem nema milljörðum kr,
eru að miklu leyti óþarfar. Því er
nauðsyn að skapa það traust að
önnur fyrirtæki nýti sér það kerfi
sem Síminn hefur byggt upp.“