Dagblaðið Vísir - DV - 22.07.1989, Page 17

LAUGARDAGUR 22. JÚLÍ 1989.
17
„Við erum það sem við borðum,"
er gamalkunnur frasi sem hlotið hef-
ur misjafnar undirtektir í gegnum
tíðina, því mismunandi er hve fólk
er tilbúið að samþykkja að andleg
og líkamleg líðan grundvalhst á
þeirri fæðu sem það neytir. En síð-
astliðin ár hefur almenn vakning og
áhugi á heilsufari og hreysti átt sér
stað á Vesturlöndum. Samhliða gíf-
urlegri iíkamsræktarbylgju hefur al-
menningur farið að huga nánar að
mataræði sínu sem nú er litið á sem
mikilvægan þátt í heilsusamlegu líf-
erni. Það er orðin viss tegund lífs-
stíls að huga að heilsunni; láta sér
annt um líkamlegt og andlegt heil-
brigði, jafnt með því að vanda
fæðuvalið og að stunda einhverja
tegund líkamsþjálfunar. Hugrækt,
íhuguij, nudd og ýmis andleg málefni
eiga einnig vaxandi vinsældum að
fagna. Hlutum sem losa um og slaka
á streitu er gefinn aukinn gaumur,
enda veitir vart af í því álagi sem
búið er við í þjóðfélögum Vestur-
landa.
Makróbíótík er lífsspeki sem hygg-
ir á að ákveðinn skilningur á um-
hverfinu, sjálfum sér og líkamanum
verði að vera fyrir hendi til að hægt
sé að lifa í jafnvægi. Fæðan er mikil-
vægur þáttur í því að fmna,þetta jafn-
vægi í lífmu og er hún notuð til að
ná því. Makróbíótískt fæði og sú lífs-
speki sem makróbíótíkin byggir á
hefur rutt sér til rúms á Vesturlönd-
um. Það var japani, Georges Oshawa,
sem fyrstur kynnti þessa lífsstefnu í
hinum vestræna heimi. Sem unglingi
hafði honum vart verið hugað líf en
þá sökkti hann sér í makróbíótíkina
og segir hana hafa bjargað sér; gert
það að verkum að hann lifði sextíu
árum lengur en honum hafði verið
hugað. Þegar litið er til þess matar-
æðis sem tíðkaðist til forna þá kemur
í ljós að það byggðist á makróbíótík.
Hvar sem fornmennirnir bjuggu í
heiminum lifðu þeir á því sem óx og
dafnaði í kringum þá hverju sinni
og var oftar en ekki um að ræða
hvers kyns korn og grænmeti.
hefur á logandi bálið. Eldurinn
minnkar og jafnvel kæfist. Því er
talið óheppilegt að borða sig mjög
saddan .
Heilbrigði er jafnvægi; jafnvægi á
milli innra og ytra umhverfis og
kringumstæðna, milh andlegrar og
hkamlegrar þátttöku, á mihi hrárrar
og eldaðrar fæðu, á milli grænmetis
og kjöts, á milli salts og olíu, og enda-
lausra annarra þátta. Til að finna
þetta jafnvægi er fyrst og fremst að
geta gert sér grein fyrir hvað er yang
og hvað yin, jafnt í fæðunni sem og
í öhu umhverfinu.
Ef við lítum á matinn þá er kjöt,
fiskur, fuglakjöt, harðir ostar, egg og
salt mest yang, það er, áhrif þess eru
samdragandi. Dæmi um fæðuteg-
undir sem eru lengst úti í hinum
endanum, yin, sem hefur útvíkkandi
áhrif, eru mjólkurvörur, hitabeltis-
ávextir, kartöflur, tómatar, eggaldin,
hunang, sykur, sterkt krydd, hreins-
að hveiti, kaffi og ávanalyf. Þessar
fæðutegundir ber að nota í litlum
mæli.
Fæðuvalið
endurspeglar persónu
einstaklingsins
Fæðan sem hver og einn matreiöir
er endurspeglun á persónu hans
sjálfs, viðhorfum hans til lífsinS og
hðan. Skiptir þá máli hvaða fæðuteg-
undir hann velur, hvemig fæðan er
sneidd og skorin, hve lengi elduð, hve
mikið krydduð og hvernig borin
fram.
Gert er ráð fyrir að fæðan taki mið
af einstakhngsbundnum þörfum.
Einstaklingarnir eru óhkir og því
hentar ekki sama fæðan öllum. Tvær
manneskjur sem borða makróbíót-
ískt fæði geta borðað talsvert ólíkan
mat. Þótt undirstaðan sé korn og
grænmeti hjá báðum þá borðar ann-
ar einstaklingurinn ef th vill meira
af hrísgrjónum og baunum en hinn
af fiski og ávöxtum.
Við neyslu á makróbíótískt fæði þarf að taka tillit til
einstaklingsbundins mismunar. Uppistaðan er samt
jafnan korn og grænmeti.
Makróbíótík
- leið til bættrar heilsu
Andstæðurnar
Yin og Yang
Undirstaða makróbíótíkur eru
andstæðumar yin og yang. Þær bæta
hvor aðra upp í átt til jafnvægis.
Fæðutegundir eru ýmist yin eða
yang. Svo er einnig um flest annað í
umhverfi okkar. Dæmi um yang í
umhverfi okkar er, karlkyn, harðn-
eskja, drifkraftur, þyngsli og hiti. En
kvenkyn, mýkt, hlutleysi, léttleiki og
kuldi hafa yin eiginleika. Við borðum
til að halda okkur gangandi. Fæðan
er orkulind líkamans og hefur bein
áhrif á andlega líðan okkar og hugar-
orkuna. Þegar andlegur jafnt sem
hkamlegur kraftur eykst eða minnk-
ar er yfirleitt um að ræða áhrif fæð-
unnar sem innbyrð hefur verið.
í fæðunni eru margar tegundir
orku. Eldurinn er veigamesta orkan.
Við verðum að halda á okkur hita til
að lifa. Líkamsorkan er eins og eldur
og munninum má líkja við eldstæði.
Fæðan er vökvinn sem heldur eldin-
um logandi, rétt eins og olíu er skvett
á bál tíl viðhalds loganum. Og fæð-
unni má einnig líkja við eldsneytið
sem báhð stendur af, því betri viður
þeim mun betra bál. Of mikil fæða
hefur svipuð áhrif á líkamann og of
mikill eldiviður sem bætt er á eld
Makróbíótískt fæði þarf að taka til-
ht til einstaklingsbundins mismun-
ar. Það felur í sér meðfæddan styrk
og veikleika, núverandi heilsufar,
aldur, kyn, starf, fyrrverandi neyslu-
venjur og umhverfi.
Hvað umhverfislega þætti varðar
þá eru þeir, þ.e. ytri aðstæður, mjög
breytilegir. Fæðuna ætti að aðlaga
því loftslagi sem við búum við. Þeim
sem lifir í köldu loftslagi er eðlilegra
að neyta meiri afurða úr dýraríkinu
til að halda sér heitum. í tempruðu
loftslagi næst jafnvægi með korni og
grænmeti en í heitu loftslagi kæla
ávextir og ferskt grænmeti niður lík-
amann.
Tími ársins er einnig veigamikið
atriði. Fæðan ætti að vera hringrás
árstíðanna og matreiðsla og fæðuval
að ráðast af því sem hver árstíð veit-
ir, sérstaklega hvað ávexti og græn-
meti varðar. íslendingum er því sam-
kvæmt þessu ekki eölilegt að borða
innflutta ávexti frá hitabeltislöndun-
um um hávetur. En það sem ræktan-
legt er á hverjum árstíma í því lofts-
lagi sem búið er við er ákjósanleg-
asta fæðan.
Að finna jafnvægið
Aðrir breytilegir þættir eins og
fuht tungl, nýtt tungl, dagur, nótt og
tími dags, morgunn, síðdegi, og kvöld
þarf einnig að hafa í huga. Sam-
kvæmt makróbíótíkinni eru þessir
þættir undirstaðan í matreiðslu. Eft-
ir því sem heilsa og innsæi verður
betra munum við eðlilega skynja
breytingarnar og matreiða með
þessa þætti að leiöarljósi.
Hérlendis hafa verið námskeið í
gangi í makróbíótík. Það eru þær
stöllur Helga Mogensen og Gunn-
hildur Emilsdóttir sem að undan-
förnu hafa verið leiðbeinendur á slík-
um námskeiðum. Þær reka veitinga-
staðinn Á næstu grösum við Lauga-
veginn. En það er eini staðurinn í
borginni sem sérhæfir sig í makró-
bíótísku fæði og jurtafæöi.
Það er enginn einn hehagur sann-
leikur i makróbíótíkinni, engar vís-
indalegar niðurstöður eða annað í
þeim dúr. Hún er einungis leið th að
hjálpa einstaklingunum að skhja bet-
Ur sjálfa sig, umhverfi sitt og hvaða
áhrif fæðan hefur á andlegt og líkam-
legt jafnvægi. Það er svo hvers og
eins að vinna úr þekkingu sinni og
fikra sig áfram og njóta þess.
-RóG.
NÝ ÖLKRÁ
í Skipholti 37 - sími 685670
Verið velkomin.
« Ölbarinn ~
Opið frá kl. 18.00.