Dagblaðið Vísir - DV - 14.02.1990, Page 9

MIÐVIKUDAGUR 14. FEBRÚAR 1990.
9
Tugir fallnir
í átökunum í
Tadzhíkistan
Á mynd þessari, sem tekin var af sjónvarpsskjá, má sjá unglinga í átökum
við hermenn i Dushanbe. Símamynd Reuter
Að minnsta kosti þrjátíu og sjö
manns hafa beðið bana og áttatíu
særst í óeirðum í sovéska Mið-Asíu-
lýðveldinu Tadzhíkistan sem staðið
hafa yfir í tvo daga. Útvarpið í
Moskvu sagði í gær að átök hefðu
átt sér stað á yfir tvö hundruð stöð-
um í höfuðborginni Dushanbe og út-
hverfum hennar. Gengi unglinga
höfðu að engu útgöngubann og
rændu verslanir og veltu bílum. Sov-
éska sjónvarpið birti í gaér myndir
af átökum unglinga og óeirðalög-
reglu.
Leiðtogi kommúnistaflokksins í
Tadzhíkistan sagði í ávarpi í útvarp-
inu í Dushanbe í gærkvöldi að yfir-
völd hefðu ekki hemil á ástandinu.
Hvatti hann íbúa borgarinnar til aö
snúast til varnar gegn óeirðaseggj-
unum. Fréttamaður í borginni tjáði
Reuterfréttastofunni að flokksleið-
toginn, Kakhar Makhkamov, hefði
sagt flokksfélögum að þeir ættu að
vígbúast meö hveiju sem væri til að
verja eigur sínar og heimili.
Óeirðirnar í Tadzhíkistan þykja nú
líklegar til að afla stuðnings við til-
löguna um aukin völd embættis for-
seta Sovétríkjanna en tillagan verður
rædd á sovéska þinginu sem kemur
aftur saman í dag.
Nokkrir íbúa Dushanbe hafa sagt
í símaviðtölum að átökin í borginni
hafi brotist út vegna orðróms um að
þúsundir Armena, sem flúöu þangað
undan ofbeldinu í Azerbajdzhan,
fengju húsnæði á undan borgarbúum
sjálfum en mikiU húsnæðisskortur
er í Dushanbe. Aðrir borgarbúar
segja að málið eigi sér miklu dýpri
rætur, mikið atvinnuleysi sé í lýð-
veldinu og svo hafi ungir öfgasinnað-
ir múhameðstrúarmenn reynt að
efna til óeirða um langan tíma. Að
sögn konu nokkurrar hafa veriö
óeirðir mánuðum saman en yfirvöld
hafi aðeins birt yfirlýsingar í blöðum
þar sem almenningur var beðinn um
að hafa ekki áhyggjur.
Um tíu þúsund manns söfnuöust
saman fyrir utan aðalstöðvar komm-
únistaflokksins á sunnudaginn til að
mótmæla meintum fyrirgreiðslum til
Armena en mótmælaaðgerðimar
snerust fljótlega gegn Rússum og
öðrum þjóðarbrotum sem eru í
meirihluta í höfuðborginni. Þrátt
fyrir fullyrðingar yfirvalda um að
aðeins þijátíu og níu Armenar hafi
komið til Dushanbe safnaðist mann-
fiöldi aftur saman á mánudaginn og
réðst á bygginguna þar sem aðal-
stöðvar kommúnistaflokksins era og
kveiktu í henni. Síðan héldu mót-
mælendur áfram fór sinni um borg-
ina, að sögn íbúa.
í gær voru skriðdrekar og hermenn
við bygginguna en átök uröu annars
staðar í höfuðborginni.
Reuter
Gasframleiðslan í Sovét-
ríkjunum enn ekki í hættu
Óeirðir í sovéskum lýðveldum í
Mið-Asíu gætu haft áhrif á gas-
framleiðslu Sovétríkjanna en ekki
er talið að útflutningur til Vestur-.
landa þurfi að minnka af þeim sök-
um, aö því er vestrænir sérfræð-
ingar sögðu í gær.
Kváðu þeir framleiðslu á hráolíu
og gasi á átakasvæðunum vera
litla. Hins vegar gæti það haft al-
varleg áhrif ef átök brytust út ann-
ars staðar í Mið-Asíulýðveldunum,
eins og til dæmis 1 Turkmenistan
og Úzbekistan.
Þar era framleiddir um 125 rúm-
metrar af þeim 770 milljöröum
rúmmetra af gasi sem ársfram-
leiðslan í Sovétríkjunum nemur.
Reuter
Útlönd
Libanskir bjorgunarmenn aöstoða aldraöa konu inn á sjukrahus i vestur-
hluta Beirútborgar. Simamynd Reuter
Aoun, hershöfðingin í Líbanon, hét þvi í gær aö hann og menn sínir
myndu bijóta á bak aftur andstööu þjóðvarðliða landsins nema þeir síðar-
nefndu leggðu niður vopn og gæfust upp. Kristnir hafa barist innbyrðis
um völd í Beirút, höfuðborg Líbanons, í hálfan mánuð og hafa rúmlega
fhnm hundruð iátið lífið. Bardagarnir hófust í lok janúar þegar Aoun,
sem hefur yfir að ráða firamtán þúsund manna herliði, skipaði þjóðvarö-
liðum að leggja niður vopn og afneita friðaráætlun Arababandalagsins
um frið í borgararstyijöld Líbanons. Þjóövarðliðar höfnuðu því og hafa
kristnir barist æ síöan.
Rannsaka spiliingu Ceausescus
Svo virðist sem rúmensk stjómvöld, sem hafa mátt sæta gagnrýni bæði
heima fyrir og erlendis fyrir hálfgerða einræðisstjóm, hafi tekið skref til
aukins lýöræðis í landinu. Forseti landsins, Ion Iliescu, var staðfestur í
embætti af þingi í gær en tveir vinsælir umbótasimiar voru kjörnir til
aö gegna embættum varaforseta. Nú eru fimm varaforsetar í Rúmeníu,
tveir fyrir hönd Þjóðfrelsishreyfingarinnar, sem haldið hefur um stjórnar-
taumana í landinu frá þvi að Ceausescu var steypt, tveir fyrir hönd stjórn-
arandstæðinga og einn fyrh- hönd minnihluta Ungverja og Þjóðverja sem
búa í Rúmeníu. Þjóöfreisishi’eyfingin mun sitja viö völd þar til að aflokn-
um kosningum þann 20. maí.
Þá samþykktu þingmenn að sett yrði á laggirnar nefnd sem hefði það
með höndum að rannsaka misbeitingu valds og spillingu á valdatímum
Ceausecus. Nicolae Ceausescu og eiginkona hans, Elena, voru tekin af lifi
á jóladag eftir að hafa verið einráð í landinu i áratugi.
Bráðabirgðastiórn í Grikklandi
Bráðabirgðastjórn tók við völd-
um í Grikklandií gær eftir aö þjóð-
stjóm allra sljórnmálaflokka féll
Bráðabirgðastjórnin mun leiöf
landið þar ti) aö afloknum fyrir-
huguöum kosningum, j«;hn þriðjr
á innan við ári.
Það voru deilur um stjómar-
stefnu sem urðu ríkisstjórn hægit
manna, kommúnista og jafnaðar-
manna að falli. Stjórnin liafði verif
við völd frá í nóvember þegar síð-
ustu kosningum lauk án þess að xenophon Zoloas, tyrram seðla-
nokkur flokkur lúyti meirihluta. bankastjóri Grikklands, er i tor-
Sanu forstætisraöherra og áður, sæti nýrrar bráðabirgdastjórnar.
fyrrum seðlabankastjóri, Xenop- símamvnd Reuiar
hon Zoloas, mun verða í forystu
nýju bráðabirgðastj órnarinnar. Kosningar fara fram að nýju í Grikklandi
þann 8. aprfi.
Árangur í friðarviðræðum um Kambódíu
Fulltrúar fastaþjóða öryggisráðs Sameinuðu þjóöanna, sem era alls
fimm, hafa skýrt frá því að viðræður um friö í Kambódíu hafi boriö árang-
ur og aö þeir muni koma saman til fundar á ný í mars. Viöræður fuUtrúa
Bandaríkjanna, Bretlands, Sovétríkjanna, Kína og Frakklands beindust
einkum aö friðargæslu sem og skipulagningu og uppbyggingu bráða-
birgöastjórnar i landinu.
Fundur fulltrúanna, sem lauk í gær, var áframhald viðræðna sem fram
fóra í París í síðasta mánuði en þá náðist samkoraulag um friðaráætlun
fyrir Kambódíu sem og aö Sameinuðu þjóöirnai’ skyldu eiga þátt í friðar-
samningum. í Kambódíu beijast hermenn stjómarinnar, sem komið var
til valda af Víetnömum 1979, við samtök skæruliöa.
Auglýsingar á egg
Israetekt tyrirtæki, Gullnu eggin, hetur þróað hvernig hægt er að prenta
auglýsirtgar og tilkynningar á eggjaskurn. Skilaboðin eru prentuð á
eggin þar sem þau fara eftir færibandi. Upptinningamaðurinn, Rafi 01-
El, segir að auglýsingakostnaðurinn sé fimm þúsund dollarar fyrir skita-
boð á eina milljón eggja. Símamynd Reuter