Dagur - 06.06.1929, Síða 2

94
D&GUR
24. tbl.,
# #- • #-# #- # <
-#-#--#-# #■# # # -
gWtWIWIHWiHHWWBg
i Kolafarm I
JN höfum við fengið. H|
SS Kosta 44 kr. tonnið tm
við skipshlið.
S« Kaupfélag .Eyfirðinga, SS
SiiMMiUHHlHUlMiS
Bíla- og
hjólhestadekk
og slöngur,
hafa heims-
viðurkenningu.
i öllum slærðum.
Einnig viðgerðar-
vörur, svo sem: lím-
ábornir kappar og
smádósir (með lími
og bótum).
og
Myndastofan
Oránufélagsgðtu 21 er opin alla daga
frá kh 10-6.
Guðr. Funch-Rasmussen.
hvort sem hann er ríkisstofnun eða
einkaskóli, og vanti starf og þjálfun
heimilisins og samvinnu þess við skól-
ann, er hæpið um árangur. Og margir
smábarnakennarar gera sig seka um að
byrja of snemma með fjölda náms-
greina við börnin, í stað þess að leggja
sig aðeins eftir að kenna þeim frum-
greinar, meðan þroski barnsins er lítill.
Allir menn vita, að börnin eru lengi
að iæra að lesa, jafnvel fleiri ár. Lest-
ur er íþrótt, sem þarf mikla æfingu,
og sá stutti tími, sem barnið á að
njóta fræðslu skólans er vanbrúkaður,
ef hann er notaður til að nema það,
sem barnið getur eins lært heima. Það
er einnig ábyrgðarhluti, að bregðast
þeirri skyldu, að kenna barni nokkurn-
veginn að lesa áður en það nær skóla-
aldri. Barnið verður afturúr í skólan-
um og getur mist traust á sjálft sig.
Hér á Akureyrarskóla hefur orðið að
grípa til þess ráðs, að gjöra fyrsta og
jafnvel annan bekk að lestrarkenslu-
bekkjum. Börnin tefjast 1—2 ár frá
venjulegu námsefni skólans. Það er
þó ekki hættulegast. Hitt er óbætan-
legt, að séu börnin ekki nokkurnvegin
læs orðin, þegar þau koma í skólann
9—10 ár agömul, þá er mjög hæpið
að þau geti nokkurntíma orðið læs.
En vesalings barnið má ekki gjalda
þessarar óhirðu, skeytingarleysis eða
vanmáttar foreldranna. Hvað á þá að
gjöra? Það verður að efla frumnám
barna, og láta þar aðeins nema undir-
stöðugreinar. Það verður að samræma
lestrarkensluna og ganga strangt eftir
að þroska barna sé ekki misboðið, en
að alt sé gert sem hægt er, til þess
að þau verði læs. Það á að hafa frum-
skóla fyrir óskólaskyld börn, þar sem
aðeins er kendur lestur og skrift. Nú
á að byggja nýtt barnaskólahús fyrir
Akureyri. Þá ætti að noti gamla skóla-
húsið fyrir frumskóla, lestrarskóla, sem
stjórnað sé af bænum, og aðrar frum-
skóladeildir einstakra manna. Þar á
Montessoriskólinn að fá heimili o.s.frv.
Erlendis byrja frumskólar þessir víða
með 3ja til 4ra ára böm, og væri slíkt
æskilegt, en ekki þarf þá Ianga skóla-
setu daglega. Frumskólinn á að vera
fyrri hluta dags, og getur því ekki átt
heima í aðalbamaskólahúsi bæjarins,
nema það verði sérstaklega fyrir hann
bygt. Á þá ekki barnaskólinn að kenna
börnum lestur? mun spurt verða. Jú,
það á hann að gjöra og það af alúð,
en lestrarkensla skóians á að vera fyrst
og fremst íslenzkukensla. Kennarinn
þarf að lesa með börnunum og fyrir
þau sem mest af góðu íslenzku skemti-
legu máli, og vekja löngun þeirra í
góðar bækur. En til þess þarf að vera
kostur góðra bóka fyrir börnin. Það
þarf að efla bókasöfn slíkra bóka fyrir
skólann, og skemtilegast væri að börn-
in öfluðu því sjálf tekna. Þau ættu
einusinni á hverjum vetri að lesa upp
opinberlega, syngja og leika. Auðvitað
gjörðu það aðeins þau færustu. En það
yrði þeim ósegjanleg hvöt til að herða
sig, og dugleg börn mundu leggja
mikið á sig, til að fá að vera með.
Við slikt kapp og vinnu koma oft áð-
ur duldir hæfileikar barna skýrt í ljós.
Og þá færi börnunum fyrst að þykja
vænt um bókasafnið sitt og skólann
sinn, ef þau finna að þau hafa gert
honum eitthvert gagn. Upp af þessu
gæti lesturinn orðið aðalnámsgrein í
hugum barnanna, og svo er það í öll-
um greinum. Ef góður árangur upp-
eldis og fræðslu á að nást, þarf að
efla lifandi nám, verklegt nám í skól-
um og á heimilum. Af skriflegum
greinum ætti aðeins að læra lestur,
skrift og reikning fram að 12 ára aldri.
Önnur andleg fræðsla, fram til þess
tíma, sé veitt í hlutrænni kenslu. Þó
sé örfaður Iestraráhugi barnanna fyrir
fróðleik og fögrum listum alment.
Barnaskólum vorum ríður nú meira
á góðum vinnustofum, þar sem börn-
in Iæra gagnlega vinnu, en fjölmörg-
um bóklegum greinum. Handavinna
barna má ekki, eins og nú er alltítt,
mestmegnis lenda í að gjöra skraut-
muni útskorna eða ísaum. Vinna skól-
ans á að fá verkefni úr sjálfu daglega
lífinu. Drengirnir eiga d. t, að læra
að steypa og móta, binda bækur, sóla
skó, búa til net o. s. frv. Þeir þurfa
að læra að fara með alla algenga hluti
og áhöld hversdagslífsins, og venjast
hreinlátri umgengni og hýbýlaprýði.
En það þarf að gefa eftirlíkingarhvöt
barna göfuga fyrirmynd. Sumarkensla
verður að fara fram, sem kennir að
þekkja náttúruna. Enginn getur af bók-
um fullkomlega tileinkað sér vizku úm
líf náttúrunnar, nema hann þekki nátt-
úruna sjálfa.
I þessu sambandi er
rétt að nefna hve hörmu-
lega illa er með barns-
eðlið farið, að Iáta börn-
in rölta hér í göturyk-
inu og á fjörumölinni alt sumarið.
Verslun Pjeturs
Góður barnaleikvöllur bætir dálítið úr
skák, en ekki nóg. Það er synd að
taka frá börnunum hið íslenzka sveitaloft
sumarsins. Hvergi í heiminum er til
eins heilnæmt loft fyrir æskuna. Akur-
eyri á að eignast vel hýstan bónda-
bæ eða bæi á góðum stað í sveit,
nógu langt burtu frá kaupstaðnum.
Þangað á svö að senda börnin, fram
að 9—10 ára aldri, og láta þau dvelja
þar í sveitasælunni á sumrin, undir
handleiðslu góðs kennara. Hversdags-
störf sveitaheimilisins yrðu þeim bezti
skóli, sem sníða mætti eftir skilningi
nýrra uppeldisfræða. Þar lærðu börnin
sund og fleiri íþróttir, þar mundu þau
öðlast ást á starfinu, sem svo ætti að
flytjast heim í skólann. Því miður
virðist ekki eiga að sníða nýju barna-
skólabygginguna fyrir mikla skólavinnu,
eftir teikningunni að dæma, en upp-
eldi barna þarf heldur ekki að vera
háð húsakynnum einum.
I Eg hef nú minst á
viðhorf nýrra skólastefna
til fræðslu og uppeldis.
Bóknámið telja þær ekki nema einn
þátt uppeldisins, og alls ekki þann er
mestu varðar. Uppeldið á jafnframt
henni að annast líkamlega menningu
og siðgæðisþroska. Skólahugmyndir
þessar meta hvorugan þennan þátt
minna en fræðsluna, og þó siðgæðis-
uppeldið mest. En þær kenna engu
síður hversu fullorðna fólkið getur
frætt börnin áður en þau ár hefjast,
sem vant er að nefna námsár, með
því að vekja athygli þeirra og eftirtekt
á hversdagshlutum og viðburðum, og
segja þeim nöfn hluta og óhlutkendra
hugmynda. Fá þau til að lýsa, segja
frá, telja, þekkja á klukku, læra daga-
tal og mánaða og fleira slíkt. Hvers-
dagsviðburðir vekja margar spurningar
í barnshuganum. Siðir fólksins krefjast
skýringa. Barnshugurinn spyr t. d. föt-
in: Hvað ertu? Hvaðan ertu? Hvers-
vegna ertu svona? o. s. frv. Eldhúsið
getur orðið nýtízkuskóli, þar sem móð-
irin örvar, leiðbeinir og svarar barninu.
Maturinn verður úrlausnarefni. í hug-
mynd barnsins talar eldurinn við pott-
inn, gufan við glerið og hlemmarnir
fræða um hlutföll stærðar og þunga.
Spurningar verða óþrjótandi, námfýsin
eykst, skilningurinn skerpist og börnin
verða betri og glaðari og hæfari til
skólagöngunnar.
Eg geri ráð fyrir, að ýmsum finnist
skólanýungar þessar margar fjarstæða,
H. Lárussonar.
taka að sér að gera
uppdrætti aðhúsum,
reikna út járnbenta steinsteypu og
veita leiðbeiningar um alt, er að
verkfræði lýtur.
BOLLI í SIGURÐUR THORODDSEH.
verkfræðingar, Reykjavik,
Pósthólfólf 74. Símar 2221, 1935.
svo er ætíð álit margra á því sem nýtt
er. En óhæfa virðist að kasta þeim
frá sér sem ónothæfum, þótt eitthvað
væri í þeim, sem liti út fyrir að vera
óframkvæmanlegt. Hitt er og óráð, að
gleypa við þeim að órannsökuðu máli,
því að þá er hætt við að þeim verði
misbeitt af skilningsleysi og árangur-
inn verði lítill eða enginn. En öllum,
sem hlut eiga að máli, ætti að vera
ljúft að starfa að endurbótum á upp-
eldi æskunnar og vinna í samræmi
við kröfur tímans.
-------o-------
Fréftir.
Drotning Alexandrine kom hingaö á
föstudaginn var. Með henni komu Ein-
ar Árnason fjármálaráðherra, Böðvar
Bjarkan lögmaður, Þórólfur Sigurðs-
son í Baldursheimi, Pétur Ólafsson
framkvæmdarstjóri, Jón Geirsson og
Jón Steffensen stúdentar, Árni Pálsson
verkfræðingur^ Ólafur Benjamínsson
stórkaupmaður, Sigurður Jónasson bæj-
arfulltrúi, Steindór Steindórsson cand.
phil. og margir fleiri.
Skipið fór aftur á Laugardagsmorg-
un.
Lagarfoss fór héöan austur um á
laugardagskvöldið.
Leiöarþing hélt þingmaður bæjarins
á sunnudaginn var. Skýrði hann þar
frá allmörgum þingmálum, en varð þó
vitanlega mörgu að sleppa. Stóð ræða
hans yfir á þriðja klukkutíma. Deildi
hann -hart á íhaldsflokkinn á þingi og'
skaut nokkrum örvum að einstökum
Framsóknarþingmönnum. Umræður
urðu engar. Var leiðarþing þetta frem-
ur fásótt, líklega um 100 manns í saln-
um.
Hjónabönd: Ungfrú Jónína Jóns-
dóttir símamær og Gunnar Schram
stöðvarstjóri. — Ungfrú Guðrún Han-
sen> og Steingrímur Kristjánsson bíL
stjóri.
Sumar-
heimili
barna.