Dagur - 02.12.1964, Page 4

4
5
Skrifstofur, Hafnarstræti 90, Akureyri
Símar 1166 og 1167
Ritstjóri og ábyrgðarmaður:
ERLINGUR DAVÍÐSSON
Auglýsingar og afgreiðsla:
JÓN SAMÚELSSON
Prentverk Odds Björnssonar h.f.
Samvinnuslarf
FÓLKIÐ í byggðum og bæjum við
Eyjafjörð skipaði sér snemma undir
merki samvinnustefnunnar til þess
að leysa mörg þau verkefni, sem
einstaklingum eru að jafnaði um
megn. Reynslan hefur sýnt, svo ekki
verður um deilt, að þessi samtök
voru lyftistöng hinna margþættu
framfara í héraðinu og eru það enn.
Fyrstu verkefni pöntunarfélaganna
og síðar kaupfélaganna víða m
land voru á sviði verzlunarinnar og
svo var einnig hér, enda varð þar
fljótt svo mikil breyting á, að líkja
má við byltingu. Skipulagning á
sölu innlendrar framleiðslu, bæði
landbúnaðar- og sjávarafurðum, og
síðar ýmiss konar iðnaður, hefur
um áratugi veitt hundruðum manna
hér í bæ trygga atvinnu og framleið-
endum eins góða afkomu og sann-
virði hverrar vöru getur veitt. Þátt-
ur samvinnunnar í þeim framförum,
sem við blasa og engum dylst, og
þeirri almennu hagsæld, sem náðst
hefur, er mjög mikill og alveg
óyggjandi-
Samvinnustefnan hér á landi er
nú orðin meira en áttatíu ára. Hún
leysti hinn mikla mátt samtakanna
úr læðingi, létti verzlunaráþján af
þúsundum heimila í landinu, studdi
fátæka menn til sjálfsbjargar og inn-
leiddi félagslegt jafnrétti, þar sem
snauður maður átti jafnan atkvæðis-
rétt hinum ríka. Með sameiginlegri
ábyrgð kaupfélagsmanna á sviði
verzlunan iðskipta og margvíslegra
framkvæmda fundu menn að þeir
voru allir á sama báti, urðu allir að
taka á árinni og kunna áralagið á
hinum félagslega vettvangi.
Eyfirzkir samvinnumenn áttu því
Iáni að fagna að finna mikilhæfa
menn til forystu í félagssamtökum
sínum, fyrst Hallgrím Kristinsson og
Sigurð bróður hans, Vilhjálm Þór
og þann manninn, sem nú liefur
veitt samvinnusamtökum við Eyja-
fjörð forystu í aldarfjórðung, Jakob
Frímannsson. Allir uxu þeir af verk-
efnum sínum svo til afreksmanna
má telja. I samstarfi sínu við eyfirzka
samvinnumenn, fyrst einkum í sveit-
um og sjávarþorpum og síðar einnig
í höfuðstað Norðurlands óx þeim
þrek, áræði og vizka Enginn félags-
málastefna, sem til íslands hefur
borizt, á meiri þátt x bættum lífs-
kjörum þjóðarinnar en samvinnu-
stefnan. Og engin hugsjónastefna
hefur þroskað fólk eins mikið á fé-
lagsmálasviðinu og hún.
Alþjóðasamtök hafa lýst því yfir,
að samvinnustefna í framkvæmd sé
fljótvirkust og markvissust til alhliða
fiamfara.
MAÐURINN í KASSANUM
ÁTTRÆÐUR:
Jón Sfefansson Vopní
FRÉTTIN um manninn í kass-
anum, sem flytja átti frá Róma
borg til-Kairo hefur vakið mikla
athygli. Blaðið Die Welt segir
frá þessu máli í stórum dráttum
á þessa leið:
Hinn 17. nóvember sl. rétt
fyrir klukkan 18, kom sendi-
ferðabíll á flugvöll við Róma-
borg og nam staðar við hliðina
á farþegaþotu, sem átti að fara
til Kairo. í bílnum voru tveir
svartklæddir egypskir sendiráðs
menn og báðu burðarmenn, að
bera fína skipsferðakistu úr
rauðu leðri úr sendiferðabíln-
um um borð í flugvélina.
Móttakandi var utanríkisráðu
neytið í Kairo og sendandi
egypska sendiráðið í Rómaborg
Italskur eftirlitsmaður kom að
venju til að skoða innsiglin á
hinum diplomatiska farangri.
Þegar hann beygði sig yfir tösk
una heyrði hann skrítið hljóð,
og sendiráðsmennirnir urðu ó-
rólegir. Sendiráðsmennirnir
gáfu þá skýringu, að í töskunni
væri hljóðfæri, en bezt væri að
vera ekki að tefja tímann en
flytja kistuna strax í vélina.
Eftirlitsmaðurinn reyndi samt
að hlusta betur, því hljóðið sem
hann áður heyrði, þótti honum
hið grunsamlegasta. Nú heyrð-
. ist honum mannshljóð koma úr
kistunni. Hann neitaði að láta
flytja kistuna um borð, og fór
til að gera yfirmanni sínum að-
vart, en bað félaga sinn að gæta
farangursins á meðan.
Annar sendiráðsmannanna
beindi athygli embættismanns-
ins frá kistunni meðan hinn
kom kistunni upp í sendiferða
bílinn. Síðan ók bíllinn burt
með ofsahraða.
En nú skarst lögreglan í leik
inn og hóf þegar eftirför á bif-
reiðum og mótorhjólum. Þeir
náðu bílnum eftir nokkurn elt
ingarleik. En kistan var þá horf
in og sendiferðabíllinn hinn sak
leysislegasti, svo og hinn dökk
klæddi sendiráðsstarfsmaður, er
honum ók. En félagi hans var
í haldi á flugvellinum.
Lögregluþjónn ógnaði öku-
manni með skammbyssu og
krafðist þess, að hann gerði
grein fyrir kisunni. Sendiráðs-
maðurinn varð hræddur og upp
lýsti, að hann hefði hent kist-
unni inn á milli runna þar
skammt frá. Var nú haldið
þangað og fannst kistan og var
farið með hana, svo og öku-
manninn á lögreglustöðina.
Þar var kistan opnuð og sjá!
Þar var lifandi maður, bundinn
og keflaður og með hjálm á
höfði. Maðurinn var aðfram-
kominn af meðferðinni í kist-
unni og ennfremur af deyfi-
lyfjum, sem honum höfðu verið
gefin.
Maðurinn í kistunni gaf fyrst
þær upplýsingar, að hann væri
njósnir hjá Egyptum og líka
hjá ísraelsmönnum og missfi
síðan meðvitund. Daginn eftir
sagði hann, að nafn sitt væri
Dahan og hann væri frá Mar-
okko, enda hafði hann vega-
bréf þaðan. Nokkrum klukku-
stundum seinna, var 'tilkynnt
frá Jerúsalem, að Dahan væri
flóttamaður. úr her ísraels og
nafn hans Louk, 28 ára gamall
og flúinn 1961 af Gasasvæðinu.
Iiann hefði aldrei unnið að
njósnum fyrir ísrael. Sjálfur
viðurkenndi hann svo, að vega
bréf hans væri falskt og að
hann hefði unnið í þjónustu
Egypta að njósnum.
Kvöldið áður hefði hann hitt
mann frá sendiráði Egypta og
farið með honum í bíl og síðan
í heimboð í villu eina (senni-
lega sendiráð Egypta í Róma-
borg). Þar hefðu þeir rifist um
greiðslu fyrir vinnu hans og svo
- SMÁTT OG STÓRT
(Framhald af blaðsíðu 8).
sá, að vöruverð og þjónusta,
sem ekki verður komizt hjá að
kaupa, hefur hækkað langtum
meira en kaupið og verður sú
staðreynd ekki umflúin, því
miður.
FAMENNT A SAURUM
Nú er orðið fámennt á Saur-
um á Skaga, þar sem undrin
gerðust sællar ininningar. Hin
öldruðu hjón, sem þar bjuggu
lengi, eru burtu flutt, en Ben
edikt sonur þeirra verður eftir
og „býr sjálfur hjá sér,“ eins og
þar stendur — að því er fregnir
að vestan herma. A Saurum hef
ur verið kyrrð að mestu, nú að
undanförnu.
ALLT VAR ÞAÐ FRAM-
SÓKN AÐ KENNA
Síðan Alþýðusambandsþingi
lauk hefur Framsóknarflokkur-
inn fengið margar kveðjur frá
stjómarblöðunum, og allar hin-
ar hraklegustu. Þau furðulegu
tíðindi gerðust þar, að kommún
istar sömdu við ílialdið um að
taka íhaldsfulltrúa í stjórn ASÍ
og Iofa jafnvel Alþýðuflokknum
að njóta góðs af, því liann þarf
alltaf að fá bita með. En margir
kommúnistar (eða Alþýðu-
bandalagsmenn, ef einhver
þekkir þá sundur) neituðu þó
þessu ráðabruggi þegar sýnt
var, að Framsóknarmenn á
þinginu, yfir 70 að tölu,.myndu
bera fram sérstakan lista til
stjórnarkjörs, cinir og óháðir
öllu samningamakki til hægri
og vinstri. Fóru þá allir leyni-
samningar út um þúfur og liðs-
menn ríkisstjórnarinnar urðu
að gera sér að góðu að sitja ut-
angarðs að sinni í þessum f jölda
samtökum launþeganna. Þeir
una illa símmi lilut og em sár-
reiðastir Framsóknarmönnum
fyrir ósigur sinn.
hefði sér verið boðið te. Eftir
það myndi hann það eitt, að sér
hefðu verið gefnar sprautur.
Hinir dökkklæddu starfs-
menn sendiráðs Egypta í Róma-
borg, hafa verið sendir heim
og einn til viðbótar.
- TANGARSÓKN . ..
(Framhald af blaðsíðu 8).
semi, sem enn lifir eftir 30 ára
stríð við hina skapmiklu og
yfirþyrmandi eiginkonu —
tengdamömmuna. Guðmundi
hefur vel tekizt.
Frú Sigurveig Jónsdóttir leik
ur Emmu Horsett, hina tann-
hvössu tengdamömmu. Þar fer
sköruleg kona og raddsterk,
sem dregur hvergi af. Glatað
hefur hún kvenlegum þokka en
stjórnsemin er því meiri. Leik-
húsgestir hafa kynnzt kven-
skössum í sporum tengda-
mæðra fyrr og er raunar erf-
itt um að bæta í því ljósi, sem
tengdamömmur eru yfirleitt
sýndar í á leiksviði og oft í bók-
menntum. Frú Sigurveig bregzt
ekki í þessu erfiða hlutverki.
Ungfrú Saga Jónsdóttir leik-
ur Edit Hornett, ógæfusaman
einstakling, og gerir því hlut-
verki allgóð skil.
Frú Kristín Konráðsdóttir
leikur roskna ekkju, heldur
leiðinlega kerlingu, svo ekki sé
meira sagt, en gæðir hana lífi,
sem framast er hægt við að bú-
ast.
Frú Kolbrún Daníelsdóttir
leikur unga móður og eigin-
konu sjóliða, Shirley Hornet, á
mjög geðþekkan hátt.
Ungfrú Rósa K. Júlíusdóttir
leikur einnig unga móður og
eiginkonu annars sjóliða og
gerir það snoturlega.
Eiríkur Eiríksson leikur ann-
an sjóliðann, þann sem meira
kemur við sögu, enda tengda-
sonur Emmu húsfreyju, og
kemur manni til að álíta, að
hann eigi oftar erindi á „fjal-
irnar.“
Björn Sveinsson leikur skozk
an sjóliða og Hreinn Pálsson
fulltrúa Hennar hátignar. Eru
þeirra hlutverk fyrirferðarlítil.
Leikhúsgestir virtust skemmta
sér hið bezta. E. D.
ÞÓTTI ENGUM MIKIÐ
f næst síðasta tölublaði Dags
var minnst á lögregluna hér og
þótti engum mikið, því að hún
er alltof fámenn og er alveg til
skammar fyrir yfirvöld bæjar-
ins. Hér vantar að minnsta
kosti þrjá til fjóra lögreglu-
þjóna og tvæ'r götulögreglur á
bifhjólum til að taka þá öku-
níðinga sem fara um bæinn í
kappakstri, og til að hafa gæt-
ur á ölvuðum mönnum við akst
ur, sem manni finnst að hafi
aukizt upp á síðkastið.
Með sjúkrabílinn ætti Rauði
krossinn að athuga 1 sem fyrst,
að það er alveg ófullnægjandi
þjónusta á honum. Það væri
betra að staðsetja hann hjá
EINN var sá konungur í Nor-
egi til forna, er var í senn mest-
ur þrekrauna-maður norrænn í
þann tíð, og mikill sigurvegari.
Sterk skapgerð og vit gerðu
honum fært að leysa þraut
hverja, hvort sem gengnir voru
rifilstígar mannheima eða tólf
rasta skógar og eyðimerkur
lands. Er hér átt við Sverri
Sigurðsson.
Saga Sverris konungs rifjast
einkennilega glöggt upp fyrir
manni, er þess er minnst, að í
dag, 28. nóvember 1964, er elzti
verkamaðurinn í bæjarvinn-
unni á Akureyri, Jón Stefáns-
son þekktur undir kenningar-
nafninu Vopni, áttræður. Hann
hefir gengið að störfum sínum
fram á þennan dag, án þess að
blikna eða blána, og unnið
mörgum ungum mönnum og
miðaldra, betur og sleitulaust
stjórnað flokkum manna af mik
illi röggsemi, á stundum hlífð-
arleysi, er við misjafna var að
eiga, en alltaf réttsýni. Þess
vegna er það nú svo, að vinnu-
félagar hans senda honum hug-
heilar kveðjur, ásamt gjöfum,
á áttræðisafmælinu, og þætti
bezt, að hann kæmi sem oftast
á vettvanginn, hér eftir sem
hingað til, ef heilsa leyfir, og
þótt hann verði allra karla elzt-
ur, svo sem Methúsalem í heil-
agri ritningu.
Veður íslands eru mörg hörð
og válynd. Eigi að líkja skapi
Jóns Vopna við veður lands
hans,‘ ér það ekki þokan og
hættusamar stórhríðar, sem þar
koma til greina. Það er miklu
fremur svalt og bjart hrein-
viðrið, undirferlislaus hrein-
skilnin, í líkingu blátærs him-
ins, með gust um dali, og sól-
skin á tindum.
Gullgerðarmenn hinna fornu
tíma suðu málm sinn úr margs
konar efnum. Nútímamenn
sigta gullið aðallega úr sandi.
Hvort sem notuð er aðferðin
að brenna sorann úr gullinu,
svo það verður eitt eftir, eða
þvottarsigtið er látið skola sand
inn, er það ein og sama líking,
og hæfir vel um sálgreining á
mannlegum einstaklingum. Bak
við gustmikið veður hreinskiln-
slökkvistöðinni, þar gæti hann
verið inni og alltaf heitur og til
taks hvenær sem væri, en nú
er hann geymdur norðan undir
lögreglustöðinni og því alltaf
kaldur. Oft þarf að byrja á því
að fá mann á bílinn ef slys ber
að höndum og getur því liðið
langur tími þar til hann kemur
á slysstaðinn. En til þess að fá
góða þjónustu á bílnum hjá
slökkviliðinu þarf að bæta þar
við mönnum svo tveir geti ver-
ið þar alltaf á vakt í einu en
mikið vantar á að það sé hægt
eins og nú er. Þetta þarf að
bæta sem allra fyrst, því einn
maður getur ekki aðhafst eins
og tveir ef bruna ber að hönd-
um. Þótt brunavörður komi
innar glitrar á gullsanda, og ef
annars þarf sandfok að verða,
líkar mönnum þá ekki vel, að
sandurinn sé úr gulli?
Oft bera menn grun um, að
handan við þau skapferlisklung
ur ýmsra manna, sem einkenn-
ast öðrum þræði af nokkurri
veðurhæð, en hinum af áherzlu
þrunginni orðfæð eða þögn,
leynist einstig til veðursælli
svæða, með breyttri útsýn og
víðari, en dagfar ástundun bend
ir til. Gróa þar aðrir þættir sál-
arlífs. Og verður mönnum þá,
að hugsa til íhugunar þeirrar
og trúrækni, er einkenndi
Sverri konung.
Og heill sé hverjum manni,
sem jafnan stendur eins og
drangi uppi úr slettlendi meðal
mennskunnar.
28. nóvember 1964
X.
NÝTT VARÐSKIP
ÁKVEÐIÐ er að nýtt varðskip
fyrir Landhelgisgæzluna verði
byggt eins fljótt og kostur er
á. Skipasmíðastöðin í Álaborg
hefur þegar unnið nokkur und
irbúningsstörf í samráði við
Landhelgissæzluna. Talið er, að
Landhelgisgæslan þurfi nauð-
synlega að bæta við skipaflot-
ann, svo að hún hefði þrem stór
um og góðum varðskipum á að
skipa. Þau væru að vísu til, en
eitt þeirra, Ægir, væri orðið
gamallt skip og ekki hraðskreitt
Þá er þess að geta, að varðskip
in vinna öll að björgðunarstörf-
um öðrum þræði og mun hið
nýja skip einnig verða smíðað
með það fyrir augum..
- LÖÐDÝRARÆKT
(Framhald af blaðsíðu 1).
síðuna, þar sem fiskvinnslu-
stöðvar eru starfræktar, og
minkafóður er flutt til nágranna
landa.
Til gamans má geta þess ,að
hvert dýr, sem á Reykjavíkur-
flugvelli var um daginn, var
metið á 18 þúsund krónur, ís-
lenzkar. Má segja, að ólíkt haf
azt menn að í loðdýraræktinni.
slökkvibílnum á staðinn getur
hann lítið aðhafst fyrr en
slökkviliðið kemur, en allir
vita hvað fyrstu mínúturnar
eru dýrmætar og þá oft hægt
að koma í veg fyrir stórbruna
ef mannskapur er fyrir hendi.
Þetta finnst mér að bæjaryfir-
völdin og stjórn brunamála
ættu að athuga í tíma.
Og svo er það hús Davíðs,
þjóðskáldsins okkar kæra. Auð-
vitað ætti ríkið og bærinh að
kaupa húsið með innbúi og
bókum og eiga það til minning-
ar um skáldið, efalaust yrðu
eftirkomendur okkur þakklátir
fyrir þá’ framtakssemi, þegar
tímar líða.
Bílstjóri.
Guðlaug Baldvinsdóflir
MIN NIN G
HINN 18. september s.l. var til
moldar borin merkiskonan Guð
laug Baldvinsdóttir frá Sogni á
Dalvík. Var ævi hennar orðin
nær níu tugir og hafði hún því
lifað tvennar tíðir. Hún haíði á
æskuárum séð fátækt og getu-
leysi fólksins og síðar lagt hönd
að því að skapa nýja og betri
tíma, þar sem framfarir og vel-
megun settu mark sitt á. Það
var Guðlaug áreiðanlega fagn-
aðarefni hversu þróun þessarar
aldar hefur hnigið í þá átt að
gera lífið bjartara og auðveld-
ara og ríkara af samvinnu og
bróðurþeli, því að þeir þættir
áttu svo sterk ítök í sálu henn-
ar.
Guðlaug var fædd 11. febrúar
1875 á Böggvisstöðum við Dal-
vík. Foreldrar hennar voru
hjónin Baldvin Þorvaldsson og
Þóra Sigurðardóttir. Voru þau
frændsystkin, komin af merku
fólki, og hinni merku Krossa-
ætt. Þau hjón bjuggu rausnar-
búi og var heimilið eitt hið fjöl-
mennasta og myndarlegasta í
Svarfaðardal á sinni tíð. Bú-
skapurinn var rekinn bæði til
lands og sjávar. Skildi, að sögn,
ekki á milli hjónanna um at-
orku og höfðingsskap. Var' efna-
hagur þeirra góður, enda ekki
haldið að sér höndum og hirðu-
semi mikil utan húss og innan.
Gestrisin og greiðasöm voru
þau og létu gjarnan af hendi
rakna til fátæklinga.
Guðlaug ólst upp í föður-
garði í fjölmennum systkina-
hópi. Vandist allri sveitavinnu
og var haldið til starfa eins og
þá var títt. Þó gafst tóm til
leikja og frístunda, og er trú-
legt að oft hafi verið glatt á
hjalla á svo mannmörgu heim-
ili með fjölda unglinga. Líklega
hefur nún notið meiri fræðslu
á uppvaxtarárunum en algengt
var, því að heimiliskennari var
tekinn æði oft. Um tvítugsaldur
fer Guðlaug til Reykjavíkur og
nemur Ijósmóðurfræði. Dvöl
sína þar notar hún einnig til að
læra karlmannafatasaum og
hannyrðir. Er hún kemur heim
gerist hún ljósmóðir í Svarfað-
ardal og er það um 7 ára skeið,
en vegna breytinga á högum
hennar lætur hún af því starfi.
Sagt er mér, að hún hafi verið
heppin Ijósmóðir og einkar vin-
sæl.
Árið 1901 verða þáttaskil í
lífi Guðlaugar. Þá giítist hún
Jóhanni Jóhannssyni frá Ytra-
Hvarfi. Hafði hann þá fyrir
skömmu lokið námi í Möðru-
vallaskóla með lofsamlégum
vitnisburði, enda bráðgáfaður.
Ungu hjónin hófu búskap á
Ytra-Hvarfi, föðurleifð Jóhanns
en árið 1905 bregða þau á það
ráð að flytja til Dalvíkur og
eiga þar heima til æviloka. Um
þessar mundir var Dalvíkur-
þorp næsta fámennt, húsakost-
ur lélegur og fátækt almenn.
Veturinn áður en þau hjónin
fluttu til Dalvíkur hafði verið
smíðað stórt og vandað timbur-
hús, sem þau fluttu í. Nefndist
það Sogn og þar var heimili
Jóhanns og Guðlaugar um
mörg ár. Síðan reistu þau ann-
að hús úr steini og seldu hitt
til verzlunarreksturs útibús
Kaupfélags Eyfirðinga á Dal-
vík og stendur það enn. En
Sogns-nafnið færðist yfir á hið
nýja hús og voru þau hjón jafn
an kennd við húsheitið.
Ekki leið á löngu þar til þau
hjón gerðust ærið athafnasöm.
Verzlun var rekin, útvegur
stundaður, brotið land og rækt-
að og búskapur hafður, þá að
ekki væri í stórum stíl. Þegar
vélbátaöldin gekk í garð varð
Jóhann með þeim fyrstu á Dal-
vík, sem eignuðust vélbát. Átti
hann og gerði út samtímis tvo
báta um nokkurt skeið. Það
voru því mörg járn höfð í eld-
inum. Má nærri geta að þessar
athafnir hafa snert verkahring
húsfreyjunnar og aukið henni
umsvif og ábyrgð. En hún var
þeim vanda vaxin leysti
hvert viðfangsefni með prýði.
Eins og að líkum lætur hlóð-
ust ýmis störf á Jóhann. Þann-
ig var hann oddviti hrepps-
nefndar hvað eftir annað, for-
maður Sparisjóðs Svarfdæla
um áratugi, útibússtjóri nokk-
urn tíma auk margra annarra
starfa. Áttú því margir erindi á
heimili þeirra hjóna. Er mér
minnisstætt hve sífelldur
straumur manna var suma daga
heim í Sogn. Ekki var það sízt
á kreppuárunum eftir 1930. Þá
áttu margir erfitt með að
standa í skilum við kaupfélagið
og þurfti að leita á fund Jó-
hanns, sem þá var deildarstjóri,
og bera upp sín vandkvæði og
fá hans úrræði. Og nær er mér
að halda, að flestir, ef elcki all-
ir, hafi farið léttari í spori af
þeim fundi. Svo vel tókst Jó-
hanni að sjá einhverjar leiðir
til hjálpar. Þessar mannaferðir
og átroðningur hlaut að þyngja
störf Guðlaugar mjög. En ávallt
tók hún á móti hverjum gesti
með gleðibragði og ljúfmennsku
og veitti af mestu rausn. Víst
er þó að oft mun hún liafa geng
ið þreytt til hvíldar eftir eril-
ssman dag.
Jóhann og Guðlaug eignuð-
ust fjögur börn. Eitt þeirra,
stúlku, misstu þau kornunga.
Hin eru: Baldvin útibússtjóri á
Dalvík, kvæntur Stefaníu Jóns-
dóttur, Jórunn, gift Tryggva
Jónssyni frystiKússtjóra-á Ðab
vík og Aðalbjcýrg; ógifþ. hefur
búið með móður sinni ;fr.á þvi
að hún varð é'kkjá. Þá olu þsu
upp systurdóttur Jóhanns,
Rannveigu Stefánsdótttir, sem
gift er Stefáni Hallgrímssyni
skrifstofustjóra á Dalvík. Yms-
ir unglingar dvöldu á heimiH
-þeirra hjóna í lengri eða
skemmri tíma og þótti öllum
þar gott a& vera. Guðlaug
missti mann sinn 1945. Hún dó
á Fjórðungssjúkrahúsinu á Ak-
ureyri 13. september s.l. eftir
mánaðarlegu. ' Síðustu árin
hafði hún kennt nokkurrar van-
heilsu, en þó haft- ferilvist- og
nokkurt starfsþrek. Sat hún
heldur ekki auðum höndum en„
vann að matseld,-prjónaði, hekl
aði ásamt ýmsu fleiru, því að
hún var mjög 'v.innugefin , og
verklagin, enda- var ; snotúrt
handbragð á öllu, sem hún
gerði. Um eitt skeið ævinnar ■
hafði heilsa hennar staðið völt-
um fótum, en úr rættist, svo að
kalla mátti hana allvel hrausia.
Á langri ævi skiptast pftast, á..
skin og skúrir. Þannig var’það
um líf Guðlaúgar. Húh- hafðl--
notið gæða og hamingju lifsins,.
en einnig orðið -að reyna-mót- -
læti og ástvinámissi. En:hún--
var ekki vílsöm og léfc. andr.
streymið ekki smækka ;sig. .Til .
þess var hún of-. niikil tápkona; - ■
Guðlaug var' tfgnlég kona og
vakti eftirtekt. Húrr va|- jdjarf.-:.
leg og fumlaus í framkómu-og"
háttvís. Skaphöfn Hennar ■ -var ■
mótuð af festu og þjálfpn. Lík-
lega var hún geðrík að eðlis- ■
fari, en svo vel var á'spilum:
haldið, að sjaldan eða aldrei bar
útaf með jafnvægf óg stillfngú.
Hún var hreinskilín og lét í
ljósi, ef henni mislíkaðj, en'á '
þá lund að hvorki særði -éða *
vakti reiði. Hún myndáði" séi''‘
ákveðnar skoðanir og varð'ekki ‘
hnikað á meðan hún áleit-sihh
málstað betri. Hún vár' -úfn-"
hyggjusöm og hjálpfús.' Þeir ■
voru líka margir, sem leitúðu
til Guðlaugar. Sumir báðú áð'
sauma spjör eðá sníða: klæði,
aðrir báru frani Vandkvæði sín
og sorgir og öllum var sinnt
eins og tök voru á óg bezt
gegndi. Einkum áttu smælingj'-
arnir athvarf hjá henni. Var
það hvorki vegið eða mælt, sem
hún lét af höndum til þuifandi
fólks. En hún hafði það ekki í
hámælum. Gestrisni var Guð-
laugu í blóð borin. Hún blátt
áfram laðaði gesti að sér með
vinsamlegum móttökum og góð
um beina. Oft var það líka að
sveitungar hennar og aðkomu-
fólk leituðu húsaskjóls í Sogni.
Mun margur minnast hversu
varmar viðtökur húsfreyjunnar
voru. Henni var það gleðigjafi
að geta orðið öðrum oð liði,
ekki sízt, þegar bágindi og s'árs-
auki grúfði yfir. Þessi brjóst-
gæði hennar nutu sín vel í sam-
búðinni við börnin. Hún var
ekki aðeins elskuleg móðir og
amma heldur hafið hún yndi af
að gleðja annarra börn. Ég sá
það stundum, þegar smákrakk-
ar voru að ýta sér innum eld-
húsdyrnar í Sogni og hvernig
við var brugðið af Guðlaugu.
Ég held að hún hafi skilið börn
og unglinga óvenju vel og átt
auðvelt með að umbera bresti
þeirra og brek. Þessvegna var
hún svo fús að rétta æskunni
hjálparhönd. Munu margir
eldri ungmennafélagar í Svarf-
aðardal ekki hafa gleymt því,
hversu gott var að leita til
Sognshjóna þegar einhvers
þurfti með og það var ærið oft.
Sá sem þangað kom, fór ekki
bónleiður. Ekki höfðu þau hjón
þó starfað í ungmennafélagi,
en þau höfðu samúð með æsk-
unni og skildu þrár hennar og
lífsgleði. Þa-nnig var Guðlaug
ávallt fús að hjálpa og gleðja.
Það var líka í samræmi við þær
eigindir hennar, að hún starfaði
í kvenfélagi sveitarinnar lengi
og var í stjórn þess mörg ár.
Þar nutu sín vel brjóstgæði
hennar og kærleiksþel.
Guðlaug var skarpgreind, las
mikið og lét sér fátt óviðkom-
andi. Hún var trúkona mikil og
velti fyrir sér gátum mannlegs
lífs. Hún var frjálslynd í trúar-
skoðunum og hneigðist talsvert
að dulrænum efnum. Með hóg-
værð og íhygli var á öllu tekið
svo að hóflegt mat réð niður-
stöðum. Eln gengi hún ein-
hverju á hönd, var hún því heil
og trú. Og sá, sem ræddi við
Guðlaugu um viðkvæm og mik-
: ilsverð mál, komst bezt að raun
• um, hve traust og heilsteypt
hún var. Þær viðræður gerði
.hvern ríkari og betri.
- Ég, sem þetta rita, hafði dval-
-arheimili í Sogni fast að tutt-
ugu vetrum og naut þar ágætr-
•■ar umhyggju, sem ég þakka af
. íheilum huga. Ég þekkti því
rGuðlaugu talsvert og tel það
'mikið happ að hafa átt þess
kost að blanda geði við hana
••og fjölskyldu hennar. Mér er
"minnisstætt smáatvik, sem gerð
‘ist við fyrstu kynni okkar Guð-
:laugar. Það olli því, að ég fékk
á henni traust og bar virðingu
fyrir henni. Og síðari samskipti
• okkar staðfestu það að mat mitt
var rétt, því lengri sem samleið-
in varð, því ljósar varð mér hið
mikla manngildi hennar.
Nú er þessi mæta kona horf-
in sjónum okkar. En ég held að
önd hennar hljóti að svífa á með
■ al kunningja og þó einkum ást-
vina og flytja þeim frið og
blessun. Góðar minningar gefa
hugarhægð og vekja þakklætis-
kennd fyrir það, sem gefið var.
Vertu sæl, Guðlaug, og hafðu
þökk fyrir vináttu þína og allt,
sem þú gerðir fyrir mig. Guð
veri með þér í þínum nýju
heimkynnum.
Helgi Símonarson.
Stefán og kappinn
HINN kunni fréttamaður og rit
höfundur, Stefán Jónsson, hef-
ur skrifað nýja bók um Jóhann
es Jósefsson glímukappa, eða
Jóhannes á Borg, eins og bók
þessi heitir. Jóhannes Jósefsson
er Akureyringur en lagði leið
sína út í lönd ög vann hin ótrú
legustu íþróttaafrek í mörgum
löndum á 20 ára tímabili, en
kom að því loknu heim til ís-
lands, byggði þá Hótel Borg en
er nú gamall maður orðinn og
búinn að draga sig út úr dags-
ins önn.