Dagur - 18.02.1970, Side 4

4
5
Skrifstofur, Hafnarstræti 90, Akureyri
Síniar 1-11-66 og 1-11-67
Ritstjóri og ábyrgðarmaður:
ERLINGUR DAVÍÐSSON
Auglýsingar og afgreiðsla:
JÓN SAMÚELSSON
Prentverk Odds Björnssonar h.f.
FRÆÐSLU ER ÞÖRF
FYRIR fimmtíu og fjórum ánini
var eftirfarandi samþykkt á Onguls-
stöðum í Eyjafirði, um markmið
Kaupfélags Eyfirðinga:
Að útvega félagsmönnum góðar
vömr og ná hagfelldum kaupum á
þeim.
Að efla vömvöndun og koma inn-
lendum vömm í sem hæst verð.
Að spoma við skuldaverzlun og
óreiðu í viðskiptum.
Að safna fé í sjóði til tryggingar
fyrir framtíð félagsins.
Að stuðla að útbreiðslu og eflingu
samskonar félaga hér á landi og
koma sér í samvinnu við þau.
Að efla þekkingu manna á sam-
vinnufélagsskap og viðskiptamálum.
Hér eru margir meginþættir í
starfsemi kaupfélaganna skýrt mark-
aðir og það vom eyfirzkir bændur,
sem þannig mótuðu stefnuna í upp-
hafi. Segja má, að starfsemi Kaup-
félags Eyfirðinga og fleiri kaupfélaga
liafi frá upphafi til þessa dags verið
sú, að bæta lífskjör fólksins. Enginn
innflutt félagsmálastefna hefur bor-
ið betri eða meiri árangur í barátt-
unni fyrir bættum lífskjörum. I öðm
lagi var samvinnustefnan frá upp-
hafi einskonar félagsmálaskóli alþýð
unnar í landinu og hefur áhrifa hans
hvarvetna gætt í þjóðfélaginu og
borið góða ávexti á fjölmörgum
sviðum. Með samvinnustefnunni var
horfið frá hinum fmmstæðu sam-
skiptum, þar sem vald fjármagns
ræður lögum og lofum, inn á braut
samhjálpar og samábyrgðar. Atök
þessara afla standa enn yfir í flestum
þjóðfélögum og má segja, að sam-
keppnin milli þeirra hafi leitt til
stórbreytinga í viðskiptaháttum og
mannlegum samskiptum yfirleitt, og
í jákvæða átt.
Hér í blaðinu liefur verið að því
vikið oftar en einu sinni, að einn
þátturinn í stefnu eyfirzku bænd-
anna hafi verið vanræktur um of, en
hann er, eins og segir í ofanritaðri
ályktun frá 1906: „Að efla þekkingu
manna á samvinnufélagsskap og við-
skiptamálum.“ Undirstöðu hinna
margháttuðu framkvæmda kaupfé-
laganna og síðar Sambands ísl. sam-
vinnufélaga má m. a. rekja til ársins
1919, þegar Hallgrímur Kristinsson
fékk það samþykkt, að verja mætti
fimmta hluta hreinna tekna Sam-
bandsins til fræðslu og andlegrar
valtningar um samvinnumál. Og í
þessu sambandi er vert að minnast
Samvinnuskólans. En þrátt fyrir
þetta, er almennur þekkingarskortur
samvinnustefnunni e. t. v. mestur
f jötur um fót nú, og því er nauðsyn-
legt að finna fleiri færar leiðir til
almennrar fræðslustarfsemi eins
fljótt og unnt er. □
- Frá Félagsráðsfundi KEA —
(Framhald af blaðsíðu 8).
Þakkaði hann kaupfélagsstjór-
anum fyrir hönd kaupfélags-
manna, fyrir þá velvild, að
verða við þessum eindregnu
óskum kaupfélagsstjórnar.
Þá tilkynnti stjórnarfarmað-
Urinn einnig, að Valur Arnþórs
son, sem verið hefur fulltrúi
kaupfélagsstjóra að undanförnu,
hefði nú verið ráðinn aðstoðai*-
kaupfélagsstjóri og bauð hann
velkominn til starfa í þeirri
stöðu. Þessi tíðindi munu fagn-
aðarefni samvinnufólks á félags
svæði KEA, því hinn aldni kaup
félagsstjóri virðist enn hafa
fulla starfsorku og býr yfir
meiri þekkingu og reynslu en
nokkur annar starfsmaður fé-
lagsins og hinn nýi aðstoðar-
kaupfélagsstj óri hefur getið sér
gott orð í fulltrúastarfinu og er
nú orðinn kaupfélagsmálum all
vel kunnugur. Mun stjórn fyrir
tækisins því í öruggum höndum
í næstu framtíð og enginn blá-
þráður myndast við snögg skipti
í framkvæmdastjóm.
Jakob Frímannsson fram-
kvæmdastjóri flutti skýrslu um
afkomu hinna ýmsu verzlunar-
deilda og fyrirtækja kaupfélags
ins, ræddi ástand og horfur, og
svaraði fyrh-spurnum félagsi-áðs
manna.
Á hinum árlegu félagsráðs-
fundum KEA eru fyrstu opin-
berar fréttir sagðar af félags-
starfi liðins árs og mikilvægar
upplýsingar gefnar um rekstur
og hag, þótt reikningum sé ekki
að fullu lokið. Senn hefjast svo
fundir í hinum ýmsu félags-
deildum KEA, sem alls eru
tuttugu og fjórar og telja hálft
sjötta þúsund félaga samtals. Á
þeim fundum mæta að venju
kaupfélagsstjórinn og nokki'ir
deildarstjórar, til nánari um-
ræðna og gagnkvæmra upplýs-
inga.
í fjölritaðri skýrslu fram-
kvæmdastjórans, er félagsráðs-
menn fengu í hendur á fund-
inum í gær, segir:
Árið 1969 var okkur Eyfirð-
ingum og Akureyringum að
mörgu leyti hagstætt ár. Þótt
tíðarfar væri hér norðanlands
ærið risjótt framan af árinu,
retyndist sumarið fremur hlýtt,
grasspretta í góðu meðallagi og
spretta garðávaxta sömuleiðás.
Heyskapur víðast hvar í hérað-
inu dágóður og margir bændur
gátu selt meiri og minni hey til
óþurrkasvæðanna fyrir sunnan
og vestan.
Verðlag landbúnaðarvara
'hækkaði innanlands, eins og lög
gera ráð fyrir og útflutningur
á kjöti og gærum gekk mjög
greiðlega. Smjörsala innanlands
fer stöðugt minnkandi og um
útflutning á smjöri er ekki að
ræða. Ef mjolkurframleiðslan
fer aftur vaxandi, sem útlit er
fyrir nú, er mjög hætt við að
smjörbirgðir hækki meira en
góðu hófi gegnir. Um sl. ára-
mót voru smjörbirgðir KEA um
85 tonnum hærri en í ársbyrjun
1969 og horfir til vandræða ef
þær aukast enn á yfirstandandi
ári.
Þorskveiði var góð hér í firð-
inum sl. sumar og mikil fram-
leiðsla á báðum frystihúsum
KEA þar til í októberbyrjun, en
þá dró úr afla og lítið framleitt
af fi-ystum fiski 3 síðustu mán-
uði ársins. Verðlag hefur farið
nokkifð hækkandi á erlendum
markaði og sala á hraðfrystum
fiski gengur vel á Ameiiku-
markaði og nú nýlega var gerð-
ur samningur við Rússa á dá-
góðu verði.
Vörusala í búðum félagsins
hér á Akureyri og í útibúunum
við fjörðinn, hefur aukizt mikið
að krónutölu og mun láta nærri,
að söluaukningin samsvari lækk
un krónunnar við gengisfelling
una 11. nóv. 1968.
Heildarvörusalan hefur auk-
izt að meðaltali um ca. 27% í
verzlunardeildunum en vöru-
sala verksmiðjanna og ýmissa
söludeilda um nálægt 30%. Sam
svarandi tölur fyrir árið 1968
voru í verzlunardeildunum 6%
en í verksmiðjunum og ýmsum
söludeildum 14%.
Þótt rekstrarkostnaður hafi
aukizt mjög verulega, sem má
að mestu rekja til gengisfell-
inganna 1967 og 1968, virðist þó
mega ætla að heildarafkóma
félagsins ætti að verða nokkru
betri 1969 en varð 1968. Þó er
mjög hæpið að áætla nokkuð
. um væntanlegan rekstrarafgang
ársins fyrr en fyrir liggja upp-
vík og Hrísey, en á miklu velt-
gjör hraðfrystihúsanna í Dal-
ur að þeirra afkoma verði ekki
lakari en hún varð 1968. Verzl-
unai-álagning hefur aldrei verið
eins lág, prósentvís, eins og sl.
ár og fram að þessu. Er því enn
nær vonlaust að smásöluverzl.
standi undir raunverulegum
kostnaði, og tel ég enn, að ekki
verði hjá því komizt, að breyta
hámarksálagningu þannig að
smásöluverzlun, rekin á heil-
brigðum grundvelli, geti borið
sig og veitt neytendum góða
þjónustu.
Eins og á undanfömum árum
hefi ég látið taka saman eftir-
farandi skýslu uni afurðafram-
leiðslu og vinnslu á liðnu ári:
Innlögð nijólk nam samtals
19.645.370 Itr., eða um 1.11%
lækkun frá fyn-a ári. Útborgað
var til framleiðenda á árinu kr.
154.774.555.90, sem er um 22
millj. kr. hærra en 1968 og sem
næst 787.84 aurar á ltr.
Á sláturhúsum félagsins var
slátrað 48.027 kindum og nam
kjötþunginn 690.883 kg. eða
0.078% minna en árið áður.
Slátrað var 1.902 kindutm fleira
en 1968. Meðalvigt lækkaði um
0.604 kg.
Gæruinnlegg nam 53.024 st.
— 162.770 kg., eða 1.508 kg.
meiri þunga en 1968.
Ullarinnlegg nam 41.699 kg.,
eða 15.084 kg. minna en árið
áður.
Kjötvinnslustöð tók til
vinnslu og sölumeðferðar
50.000 kg. af dilkakjöti, 113.500
kg. ærkjöt, 111.700 kg. nauta-
kjöt, 28.600 kg. svínakjöt, 36.700
kg. kálfakjöt, 21.000 kg. slög,
41.000 kg. mör, 17.400 kg. svið,
7.500 kg. vambir, hjörtu og lif-
ur, 1.100 kg. blóð, 28.000 kg.
egg, 800 kg. nautalifur, 4.300 kg.
kindalifur, 1.100 kg. svínalifulr,
1.200 svínamör, 79.386 kg. ýmis-
legt grænmeti, 3.300 kg. kjúkl-
inga,r 3.200 búnt lambagarnir,
4.600 metrar svínagarnir, 2.600
kg. svínaspekk, 700 kg. svína-
hausar, 69.000 kg. reykt kjöt.
Framleiðslan nam 180.416 dós
um af niðursuðuvörum og
331.291 kg. af unnum matvæl-
um. Heildarsala kjötiðnaðar-
stöðvarinnar í krónum nam um
56V2 millj. kr., en 1968 um 41
millj. kr.
Jarðepli. Teknar hafa verið
2.307 tunnur af jarðeplum til
sölu, sem er mjög svipað og tek
ið var til sölumeðferðar 1968.
Freðfiskur unninn á hrað-
frystihúsum á Dalvík og í Hrís-
ey alls 2.084.276 eða 5% aukn-
ing frá fyrra ári.
Saltfiskur framleiddur í Hrís
ey, Árskógsströnd, Hjalteyri,
Grímsey og Akureyri, og flutt-
ur út, alls 388.400 kg., eða um
40% minna en 1968.
Skreið framleidd á Dalvík og
Árskógsströnd 15.450 kg., eða
aðeins meira en 1968.
Fiskimjöl unnið í Hrísey og
Dalvík, alls 776.400 kg., eða uím
5% minna en 1968.
Hrogn frá Dalvík, Árskógs-
strönd, Hjalteyri og Akureyri,
alls 695 tunnur, eða um 5%
aukning frá 1968.
Refafóður framleitt á Dalvík
og í Hrísey, 261.400 kg., eða um
60% aukning frá 1968.
Framkvæmdir 1969.
Enn hefur verið dregið úr
verklegum framkvædum og fjár
festingum svo sem frekast var
unnt.
Það helzta sem lagt var í af
fjárfestingarframkvæmdurn á sl.
ári, var sem hér segir:
Á Akureyri.
Breytingar og endurbætur á
Brauðgerð félagsins. — íbúðar-
stækkun og viðgerð í Brekku-
götu 47. — Innrétting 3ju hæð-
ar húseignar félagsins við Ráð-
hústorg. — Stækkuð áburðar-
geymsla við Glerárósa. — Nýj-
ar vélai' í Ketilhús og endur-
‘bætur. — Ýmsar vélar og áhöld
iðnfyrirtækja. — Vélar til Sam-
lagsins og annarra vinnslu-
stöðva afurðareikninga. — Vél
ar og tæki á skrifstofur. —
Bifreiðar, langferðabíll o. fl. —
Stórgripasláturhús. — Innrétt-
ing starísmannasalar.
Á Dalvík.
Breytingar á verzlunarhúsi
og innréttuð kjörbúð. — Breyt-
ingar á Byggingavörudeild. —
Kjörbúð við Skíðabraut. —
Kauverð íbúðarhúss að Sogn-
túni 2 og breytingar.
Á Grenivík.
Endurbætur á sláturhúsi. —
Endurbætur á frystigeymslu.
Á Raufarhöfn.
Keypt hálft verbúðarhús á
móti K. N.-Þ., Kópaskeri.
Framkvæmdir 1970.
Á yfirstandandi ári eru engar
stærri fi'cimkvæmdir fyrirhug-
aðar, en þó verður sennilega
hafizt handa nú fljótlega með
byrjunarframkvæmdir við fóð-
urbirgðastöð á Oddeyrartanga.
Sömuleiðis er framundan endur
nýjun á vélakosti „Sjafnar11 og
þegar búið að festa kaup á vél-
um til málningarframleiðslunn-
ar. Þá er búið að kaupa lyftu)
í hótelið vegna sameiningar á
eldhúsum hótelsins og Matstof-
unnar. Búið er að festa kaup á
stórum olíuflutningabíl fyrir
Olíusöludeildina. Verið er að
ganga frá kaupum á gufukatli
til gufuframleiðslu fyrir Slátur-
hús, beinamjölsverksmiðju og
garnastöð.
Enn er ársuppgjör ekki það
langt á veg komið, að nokkuð
verði sagt um afkomu einstaki'a
deilda á árinu. Útlit er fyrir, að
verksmiðjureksturinn gefi félag
inu ekki lakari tekjur en á ár-
inu 1968 og vonir standa til að
um verulega minni taprekstutr
verði að ræða hjá þeim deild-
um, sem reknar voru með halla
á því ári. Vörubii'gðir aðfluttra
Vara hafa aukizt að krónutölu
sökum hækkaðs verðlags, en að
magni til eru vörubirgðir sízt
meiri í árslok 1968, en þær voru
í ársbyrjun.
Vörubirgðir sauðfjárafurða
urðu talsvert minni nú í árs-
lokin 1969 sökum mjög aukins
útflutnings á kjöti og gærum. □
Frá Sj ómannafélagi Akureyrar
AÐALFUNDUR Sjómanna-
félags Akureyrar var haldinn
sunnudaginn 8. febrúar.
Formaður flutti skýrslu stjórn
ar um félagsstörfin á liðnu ári
og rakti einkum afskipti félags-
ins af kjaramálum, en félagið
stóð tvívegis á árinu að gerð
nýrra bátakjarasamninga og
einnig að samningum um kjör
togarasjómanna. í byrjun árs-
ins átti félagið í löngu verkfalli
vegna samninga um kjör á báta
flotanum.
Félagsmenn voru 224 í byrjun
ársins, en eru nú eftir aðalfund
234.
Reikningar félagsins sýndu
góða afkomu og var rekstrar-
hagnaður 384 þúsund krónur,
en eignir í árslok töldust nærri
1.9 milljónii'.
Samþykkt var að hækka ár-
gjlad félagsmanna úr kr. 1000 í
1200.
Þá var samþykkt til síðari um
ræðu tillaga er felur í sér þá
breytingu á félagslögum, að
- Úíilegumaðurinn afhjúpaður
Þessar stúlkur voru duglegastar að safna fyrir Rauða krossinn á öskudaginn. — Frá vinstri: Hugrún
Stefánsdóttir, Sigríður Jónsdóttir og Svanlaug Finnbogadóttir. (Ljósm.: E. D.)
- Prófkjör Framsoknarmanna á Ak. -
(Framhald af blaðsíðu 1). 7.
5. Kjósa skal mest 8 menn,
og alls ekki fleiri, enda er kjör- 8.
seðill þá ógildur.
Eigi má kjósa færri en 6 9.
menn, enda er kjörseðill þá
an hátt (þ. e. merkja má við 10.
einnig ógildur.
6. Atkvæði má greiða á tvenn 11.
nöfn frambjóðenda á tvennan
hátt): 12.
a) Með því að setja X framan
við nöfn þeirra, sem kjósandinn 13.
vill að skipi 8 efstu sæti listans.
b) Með því að tölusetja nöfn 14.
þeirra, sem kjósandinn vill að
Slripi 8 efstu sæti listans. 15.
7. Allar upplýsingar um skoð-
anakönnunina eru veittar á 16.
skrifstofu Framsóknarflokksins
í Hafnarstræti 90. Sími 2-11-80. 17.
KYNNIÐ YKKUR ÞESSI
MINNISATRIÐI SEM BEZT. 18.
Prófkjörsnefnd. jg
PRÓFKJÖRLISTI »
FRAMSÓKNARFL. 21
1. Jónas Oddsson, læknir, 22.
Álfabyggð 16.
2. Svavar Ottesen, prentari, 23.
Brekkugötu 8.
3. Erlingur Davíðsson, ritstjóri, 24.
Lögbergsgötu 3.
4. Ingvi Rafn Jóhannsson, raf- 25.
virkjam., Löngumýri 22.
5. Hafliði Guðmundsson, skrif- 26.
stofum., Sólbafcka.
6. Valur Amþórsson, fulltrúi, 27.
Höfðahlíð 1.
Karl Steingrímsson, útibús-
stjóri, Kringlumýri 3.
Jón Aspar, skrifstofustjóri,
Byggðaveg 134 A.
Arnþór Þorsteinsson, verk-
smiðjustj., Bjarmastíg 11.
Sigurður Óli Brynjólfsson,
kennari, Þingvallastr. 24.
Haukur Árnason, bygginga-
fræðingur, Hamarsstíg 31.
Tryggvi Helgason, flugm.,
Álfabyggð 4.
Erlingur Pálmason, lögreglu
varðstj., Aðalstræti 24.
Hákon Hákonarson, vélvirki
Þingvallastræti 26.
Sigurður Jóhannesson, fram
kv.stjóri Norðurbyggð 1 A.
Kristín Aðalsteinsdóttir,
kennari, Kafnarstr. 7.
Páll Garðarsson, iðnverkam.
Höfðahlíð 17.
Haraldur Sigurðsson, íþr.-
kennari, Byggðaveg 91.
Hallgrímur Skaftason, skipa
smiður, Norðurgötu 45.
Sigurður Karlsson, verkam.,
Bjarmastíg 11.
Auður Þórhallsdóttir, hús-
móðir, Hamragerði 10.
Ingimar Eydal, hljómlistar-
maður, Byggðaveg 101 B.
Stefán Reykjalín, bygginga-
meistari, Holtagötu 7.
Ámi Jónsson, bókavörður,
Gilsbakkaveg 11.
Bjöm Guðmundsson, fram-
færslufulltr., Holtagötu 4.
Bjarni Jóhannesson, skipstj.,
Þingvallastræti 28.
Páll Magnússon, bílstjóri,
Langholtá 6.
Framhaldsdeild í Hjalfeyrarskóla
EINS og mörgum er kunnugt,
var séra Þórhallur Höskulds-
son kosinn prestur til Möðru-
valla haustið 1968. En vegna
fyrirhugaðra brejriinga á húsi
prestsetursins,. bjó hann síðast-
liðinn vetur á Akureyri. í sum-
ar var svo unnið við 'húsið, og
fluttu þau hjónin í haust á stað
inn. Kona séra Þórhallar, frú
Þóra Steinunn Gísladóttir, réð-
ist svo í haust skólasttjóri við
barnaskólann á Hjalteyri. En
kennarar við skólann auk henn
ar eru séra Þórhallur og Jó-
'hann Hermannsson, Kambhóli,
sem gegnt hefur starfi skóla-
stjóra að undanfömu.
Nú í desember var sú ákvörð-
un tekin á fjölmennum sveitar-
fundi, og með yfirgnæfandi at-
kvæðamun, að koma upp fram-
haldsdei'ld við skólann fyrir
unglinga, það er, fyrsta og
annars bekkjar og er fyrir-
hugað að hún taki til starfa á
þarf að gera nokkrar breyting-
ar í skólhúsinu. Með ákvörðun
þessari er hafnað aðild að Þela-
merkurskóla. Gera margir sér
góðar vonir um hina fyrirhug-
uðu unghngadeild, og þykir
mörgum rnikils ufn vert, að
þurfa ekki að senda börn sin í
burtu í framtíðinni, strax að
loknu fuldnaðarprófi.
Heiilsufár hefur verið allgott
það sem af er vetrarins, við
sluppum að mestu við flensuna,
hún kom aðeins á stöku heimili
svo vitað sé með vissu.
Góð færð hefur verið hér að
heita má í allan vetur og sam-
göngur greiðar. Snjór er lítill,
en svellalög töluverð á láglendi,
einfcum í norðanverðum hreppn
um, og eklri laustt við að sumir
bændur séu uggandi um tún sín
í vor vegna kalhættu af þeim
sökum, ef ekki tekur upp fyiT
en seint.
28. Þóroddur Jóhannsson, skrif-
stofum., Byggðaveg 140 A.
29. Baldur Halldórsson, bóndi,
Hhðarenda.
30. Jónína Steinþórsdóttir, hús-
móðir, Hvannavöllum 8.
(Framhald af blaðsíðu 8).
ar á bakið, barn þeirra ber
hann við brjóst sér og hundur-
inn fylgir. Hann er á leið með
konu sína til greftrunar í vígðri
mold.
Höggmyndina, Útilegumann-
inn, gerði Einar Jónsson um
aldamótin, sýndi hana á Char-
Jottenborg í Kaupmannahöfn
árið 1900 og hlaut hún frábæra
dóma.
Með Útilegumanni Einars
Jónssonar hefur höfuðstað Norð
urland hlotnazt mikil og góð
gjöf, er þakka ber að verð-
leikum.
Undir höggmyndinni er 20
tonna bjarg, flutt framan úr
Eyjafirði, talið framhrun úr
Möðruf ellsfj alli.
Sérstakar þakkir senda íbúar
höfuðstaðar Norðurlands fm
Onnu Jónsson fyrir þetta mikJa
listaverk, sem um langa fram-
tíð mun setja svip á Suður-
Brekkuna.
10. febrúar 1970.
S. F.
HVERJIR MEGA SELJA
MJÓLK?
Nýlega voru mjólkursölumál
mjög á dagskrá í blöðum og
fleiri fjölmiðlum. Ástæðan var
dómur, sem upp var kveðinn
yáir verzlunarfyrirtæki í Ólafs-
firði. Hlaut verzlunin sekt fyrir
að flytja mjólk frá Akureyri til
Ólafsfjarðar og selja hana þar,
og þótti mörgum, sem ókunn-
ugir eru máLavöxtum, harðir
kostir.
Með mjólkurlögimum, sem
samþykkt voru á Alþingi 1934
—1935 var ákveðin grundvaJJar
stefna, sem allar ríkisstjórnir
hafa síðan virt og viðurkennt,
þrátt fyrir ýmsar breytingar
þeirra lagta siðan. Sú grundvall
arstefna var m. a. fólgin í því,
að skipta landinu í mjólkursölu
svæði, og mjólkurvinnslustöð
eða stöðvum á hverju svæði
gert skylt að annast dreifingu
og sölu mjólkurafurða á sínu
svæði, samkvæmt nánari fyrir-
mælum þar um, svo og í sam-
ræmi við reglur heilbrigðiseftir
lits i. s. frv. Öðrum var sú sala
óheimil og er enn, og flutning-
ur mjólkur til sölu af einu
svæði á annað einnig óheimill,
án leyfis. Leyfisveiting til slíks
er í höndum Framleiðsluráðs
landbúnaðarins. Þar með voru
mjólkursölumálin óumdeilan-
lega í höndum bændanna eða
vinnslustöðva þeirra. Þeim var,
jafnframt þessari aðstöðu, Skylt
að hafa á boðstólum góðar
mjólkurvörur til handa neyt-
endum, á sem lægstu verði og
skila framleið'endum eins hag-
sttæðu verði og unnt reyndist.
Þ. e. dreifingar og sölukostnaði
varð að halda niðri, með hag
framleiðenda og neytehda fyrir
augum.
Hvernig hefur svo þetta 'hlut-
verk verið rækt? Á þann veg,
að þessir kostnaðarliðir eru
langt um lægri hér á landi en í
nokkru nágrannalandi okkar,
og er það atriði óumdeilanlegt
eftir samanburð, sem gerður
var og fyrir liggur. Mjólkur-
vinnslustöðvar hafa ótví-
rætt gegnt vel þeirri' skyldu
sinni í höfuðdi'áttum, sem lög-
gjafinn lagði þeim á herðar.
Um hin einstöku framkvæmda-
atriði má þó ætíð deila og hefujr
það verið gert alla tíð. Mjög
hefur t. d. verið rætt um mjólk-
urumbúðirnar, hreinlætið,
fjölda útsölustaða í þéttbýli,
mjólkurtegundir, heimsendingu
og sitthvað fleira, og sýnist sitt
hverjum. Það er æskilegt að
veita sem mesta þjónustu, en
hún kostar peninga, sem ein-
hverjir verða að greiða. Sumir
vilja greiða hana og geta það,
en aðrir ekki.
Með þetta og rauriar margt
fleira í huga, verðulr að vega og
meta það mál, sem upp reis í
Ólafsfirði, svo og mjólkursölu-
málin í heild. Ólafsfjörður er
sérstakt mjólkursölusvæði, sam
kvæmt þeim reglum sem í gildi
eru. Brot gegn þeim reglum
varðar sektum og hlaut því
svo að fara sem fór í Ólafsfirði
þegar kom til kasta dómstól-
anna. Hvort lögiri eru réttlát
eða ekki, má eflaust um deila
og einnig má eflaust um það
deila, hvort mjólkursölumál
landsmanna 'hefðu verið betur
komin í annarra höndum en
þau eru, eða betur hefði reynzt
framleiðendum og neytendum,
að löggjafinn hefði haft önnujr
sjónarmið í huga er hann grund
vallaði lög og reglur um þenn-
an þátt afurðasölunnar. Það
geta menn hugleitt. En skylt er
að meta að verðleikum það
framúrskarandi starf, sem
bændasamtökin hafa unnið í
þessu máli fyrir almenning í
landinu.
í klausu einni í íslendingi-
fsafold fyrir skömmu þýkir
greinarhöfundi við hæfi, að
jafna saman einum árangurs-
ríkasta þætti nútíma afurðasölu
og þjónustu, við Brimarhólms-
vist og húðstrokur á dimmasta
tíma íslandssögunnar. Þó að
þessi barnalega samlíking missi
algerlega maiiks, minnir hún
vel á það tvennt, hvernig ís-
lendingar 'hófu sig upp úr feni
erlendrar einokunar og kúgun-
ar með félagslegum samtökúm
í eigin málum, en því miður
minnir hún einnig á það, hve
illa sumh’ þekkja gamla og nýja
sögu þjóðar sinnar og hve sú
vanþekking verður þeim mikill
fjötur um fót, er þeir rita um
mál líðandi stundar. □
ORÐ í TÍMA TÖLUÐ
Nú er mikið rætt ig skrifað um
mengun lofts og lagar og ráð til
úrbóta. En lítið eða ekkert um
mengun lofts í húsum inni, en
þar er ástandið ekki betra. Þar
er mengunarvaldurinn fyrst og
fremst tóbaksreykurinn sem
alla ætlar að kæfa. Jafnvel
heimili þar sem enginn reykir
komast elriri hjá honum. Gestir
koma og reykja þar eins og
heima 'hjá sér, og það þó þeir
viti vel að enginn heimilismað-
ur reyki. Að heimsókn þeirra
lokinni þarf að opna alla glugga
og dyr, til þess að hreinsa loftið
aftur.
Á heimilum þar sem foreldr-
arnir reykja, verða börnin sí-
fellt að anda að sér tóbaks-
menguðu lofti hvort þeim líkar
betur eða ver. Mengun af
tóbaksreyk er orðin svo víðtæk
að það er ekki hægt að fara á
skemmtanir, sækja fundi eða
ferðast með hópferðabíl án þess
að hafa tóbaksreyk í nösunum
allan timann. í verksmiðjum
gengur sumt starfsfólkið um
reykjandi hvar og hvenær sem
er, þótt á veggjum hangi skilti
með áletrun „Reykingar bann-
aðar“. Hér þarf að verða breyt-
' ing á. í flestum kjarasamning-
um er ákvæði um að hreint loft
skuli vera í vinnusölum. Hér
þurfa trúnaðai’menn fólksins og
ráðamenn fyrirtækja að sjá um
að reglum sé fylgt.
Við sem viljum anda að okk-
ur reýklausu lofti höfum fullan
rétt til þess og það er engin
ókurteisi af okkar hálfu þó við
mótmælu(m að reykt sé ofan í
okkur. Þeir sem reykja verða
að skilja að það er e'kki einka-
mál þeirra sjálfra svo lengi sem
þeir neyða aðra til að taka þátt
í því með sér.
Það ættu að vera til sölu stór
og falleg skilti með smekklegri
áskorun um hreint loft, sem
hægt væri að hengja upp á
hehnilum. Það gæti verið góð
áminning fyrir hlutaðeigandi.
S. Sig.
félagssyæðið nái einnig yfir
Ólafsfjai'ðarkaupstað.
Eftir tillögu félagsstjómar var
samþykkt mikil hækkun sjúkra
bóta og útfararstyrkja og há-
marksbótatímabil í veikindum
lengt úr 135 dögum í 150 daga.
í stjórn sjúkrasjóðs voru
kosnir: Tryggvi Helgason, Karl
Kristjánsson og Jón Hannesson.
Fulltrúar félagsins í Sjó-
mannadagsráð voru kisnir: Pét-
ur Kristjánsson, Jón Hannes-
son og Ármann Sveinsson.
Endurnýjun togaranna.
Með tilliti til brýnnar nauð-
synjar á endurnýjun skipastóls
Utgerðarfélags Akureyringa h.f.
var eftirfarandi áskorun til
stjórnar Utgerðarfélagsins og
bæjarstjómar Akureyrar ein-
i'óma samþykkt:
„Aðalfundur Sjómannafélags
Akureyrar, haldinn 8. febrúar
1970, beinir þeirri áskorun til
stjórnar Utgerðarfélags Akur-
eyi'inga h.f. að hefjast nú þegar
'handa um endurnýjun togara-
flota félagsins. Jafnframt skor-
ar fundui'inn á bæjarstjórn
Akureyrar að veita félaginu
þann fjárhagsstuðning, sem
nauðsynlegur kann að reynast
til að hrinda þessu mikilvæga
vei'kefni í framkvæmd.
Fundurinn álítur, að endur-
nýjun togai'aflotans sé ein mik-
ilvægasta og mest aðkallandi
ráðstöfun, sem nú bíður úrlausn
ar, fyrir atvinnulíf Akui'eyi'ar
og þá um leið fyrir eðlilegan
vöxt bæjarins. Er því bx'ýnna,
að ekki dragist lengur að liafizt
sé handa í þessu efni, að tog-
ararnii' eru allir oi'ðnir gömul
og aflóga skip, eða um 21 árs
að meðaltali, og fer því viðhald
á skipunum og búnaði þeirra
stói'hækkandi ig tafir frá véið-
um af þeim sökum vaxandi með
hverju ári sem líður.
Þá vill fundurinn að gefnu
tilefni leggja áhei-zlu á þá skoð-
un sína, að nýir togarar fyrir
útgerð frá Akureyri verði ekki
mimii en 800 rúmlestir að stærð,
svo að hin nýju skip vei'ði vel
fær um að stunda veiðar hvar
sem afla er helzt að fá við land-
ið og á öðrum ekki mjög fjar-
lægum veiðislóðum — þ. e. utan
íslandsmiða. í því efni ber að
'hafa í huga, að með nýjum skip
um er verið að byggja fyrir all-
langa framtið, jafnvel 20 til 25
ár, ef vel tekst til um stærð og
gei'ð skipanna.11
Stjórnarkjör.
í byrjun desember var aug-
lýst eftir framboðslistum til
stjórnarkjörs og var framboðs-
frestur til 20. desember. Aðeins
einn listi barst, frá fi-áfarandi
stjórn og txúnaðai'mannaráði,
og vai’ð því sjálfkjörinn. Er
stjói'nin þannig skipuð:
Tryggvi Helgason, formaður,
Jón Helgason, v ar afo nn að u r,
Ólafur Danfelsson, ritari, Guð-
jón Jónsson, gjaldkeri og Ragn-
ar Árnason, meðstjómandi.
(Úr fréttatilkynningu)
RICHARD BECK:
KVEÐJA
til Eyjafjarðar
Brúar djúpið hlýjuð hönd
heillaóskum mínusn.
Traust mig ættar tengja bönd
tignum dölum þínum.
(Soffía Þoi'valdsdóttir fi'á
Stói-a-Eyrai'landi var amma
(móðir föður) höfundar). Q