Dagur - 11.05.1990, Síða 8

Skógræktarfélag Eyfirðinga fagnar á morgun 60 ára afmæli sínu. Að
loknum aðalfundi á morgun verður boðað til sérstaks hátíðarfund-
ar þar sem veitt verða verðlaun í samkeppni um myndverk en að fundi
loknum verður opnuð sýning á verkum sem bárust í þessa samkeppni.
Óhætt er að segja að staða þessa elsta skógræktarfélags landsins sé góð
á þessum tímamótum. Viðhorf almennings til skógræktar hefur á síð-
ustu árum verið að breytast og æ fleiri vilja vilja leggjast á sveif með
skógræktarmönnum í starfi þeirra. Til að fræðast um sögu og starf
félagsins ræddi blaðið við formann félagsins, Tómas Inga Olrich, og
Hallgrím Indriðason, framkvæmdastjóra. Auk Tómasar skipa stjórn
félagsins á þessum tímamótum þeir Leifur Guðmundsson varaformað-
ur, Vignir Sveinsson gjaldkeri, Ingólfur Ármansson ritari og Oddur
Gunnarsson, Jón Þórðarson og Óskar Gunnarsson meðstjórnendur.
Tómas Ingi Olrich, formaður Skógræktarfélagsins:
Félagið býr enn að grettístökum frumkvöðlanna
„Aðalhvatamaður að stofnun
félagsins var Jón Rögnvalds-
son, garðyrkjumaður, en þann
11. maí fyrir réttum 60 árum
komu 12 menn saman til fund-
ar og stofnuðu Skógræktarfé-
lag Eyfirðinga, reyndar í fyrstu
undir nafninu Skógræktarfélag
íslands, enda ætluðu þessir
menn félaginu að verða lands-
félag. Síðar var þó nafninu
breytt í Skógræktarfélag Ey-
firðinga. Jón Rögnvaldsson
var fyrsti formaður þess og
gegndi því starfi um 12 ára
skeið en af öðrum formönnum
félagsins sem lengi hafa starfað
má geta sérstaklega Guð-
mundar Karls Péturssonar sem
var formaður í samfleytt 21
ár,“ segir Tómas Ingi Olrich,
núverandi formaður Skóg-
ræktarfélagins þegar hann er
spurður um sögu félagsins við
þessi tímamót.
„Verkefnin voru einkum þau í
upphafi að friða skógarleifar og
varð félaginu nokkuð ágengt
strax í því. Af þeim reitum sem
friðaðir voru á fyrstu árunum má
nefna Garðsárreit, Vaglareit á
Pelamörk, Vaðlaskóg og Leyn-
ingshóla. í þessum reitum var
ekki eingöngu um friðun að ræða
heldur unnu einnig sjálfboðaliðar
við gróðursetningar, t.d. í Vaðla-
reit, en einmitt þetta sjálboða-
starf setti mjög svip á starf félags-
ins fyrstu áratugina. Nokkur
starfsemi fer fram í þessum reit-
um enn þó áherslan sé mest á
útplöntun á svæðinu að Lauga-
landi á Þelamörk en félagið hefur
Tómas Ingi Olrich.
tekið þá stefnu að tryggja sér stór
svæði til skógræktar og einbeita
sér að þeim.“
Gróðurlitlum eða gróðurlaus-
um svæðum við Eyjafjörð hefur á
undanförnum 60 árum farið
fækkandi, þökk sé starfi Skóg-
ræktarfélagsins. Tómas segir að
nú horfi skógræktarmenn með
mestum áhuga til svæðisins við
Melgerðismela í Eyjafirði þar
sem rnikið verður gróðursett í
sumar og Tómas lítur á sem úti-
vistarsvæði framtíðarinnnar.
Starf félagsins segir Tómas að
sé nokkuð breytt frá því sem var
áður. Nú er starfsemin borin uppi
af föstum starfsmönnum og laus-
ráðnu starfsfólki en sjálfboða-
vinnan er nú í því formi að félög,
eins og t.d. Bræðrafélag Akur-
eyrarkirkju, Starfsmannafélög
Akureyrarbæjar, Kaupfélags
Eyfirðinga og Útgerðarfélags
Akureyringa, svo og klúbbar
taka að sér að gróðursetja tré fyr-
ir félagið. Mikilvirkasti sjálf-
boðaliðahópurinn eru þó
nemendur Menntaskólans á
Akureyri en þeir hafa á 10 árum
gróðursett 32.600 plöntur í reitn-
um á Þelamörk en einmitt nú í
vor ætlar sá nemendahópur sem
reið á vaðið að skoða þær plöntur
sem settar voru niður fyrir 10
árum og gróðursetja jafnframt
fleiri.
Skógræktarfélag Eyfirðinga
hefur í gegnum tíðina notið
mikillar velvildar ýmissa manna
enda hefði ekki tekist að gera
félagið að því fyrirtæki sem það
er í dag nema með velvild og
óeigingjörnu starfi fjölda fólks.
„í þessu sambandi held ég að
engum verði gert rangt til þó ég
nefni sérstaklega Eirík Hjartar-
son sem færði félaginu að gjöf
jörðina Hánefsstaði í Svarfaðar-
dal. Þegar jörðin var seld var
andvirðið látið renna til uppbygg-
ingar plöntueldisstöðvarinnar í
Kjarna og óhætt er að segja að
þessi gjöf hafi haft úrslitaáhrif á
uppbyggingu félagsins," segir
Tómas.
Tómas segir þau markmið sem
unnið hafi verið að á síðustu
árum meðal annars þau að vinna
almenning til fylgis við skógrækt-
arhugsjónina og telur hann opn-
un útivistarsvæðisins í Kjarna
hafa verið stórt skref í þessa átt.
„Annar áherslupunktur okkar
er að auka verulega framboð
okkar á plöntum og við erum enn
að halda áfram þeirri uppbygg-
ingu í uppeldisstöðinni í Kjarna
sem hófst um 1977. Þriðji áhérslu-
punkturinn er að auka áhuga
bændanna í héraðinu á þátttöku í
skógræktarstarfinu en þessi vinna
hefur skilað góðum árangri því á
árunum 1982-1990 hafa verið
gróðursettar á jörðum bænda í
héraðinu um 400.000 plöntur.
Stefna okkar er sú að reyna að
verða við óskum sem flestra
bænda sem friðað hafa svæði á
jörðum sínum. Þessu til viðbótar
má nefna að auk þess að ná til
skógræktar samfelldum svæðum
höfum við reynt að sinna land-
græðslu með skógrækt í héraðinu
en þar höfum við t.d. verið í sam-
Skógræktarfélagið hefur tekið upp
þann skemmtilega sið að afhenda
fjögurra ára börnum á hverju ári
ávísun á trjáplöntu í uppcldisstöð-
inni í Kjarnaskógi við Akureyri.
Hér kynnast flest börn skógræktar-
hugsjóninni í fyrsta skipti.
starfi við sveitarstjórn Saurbæjar-
hrepps og stigið fyrstu skrefin í
þá átt að tryggja okkur framtíð-
arland á Melgerðismelum. Sjötti
áherslupunkturinn í starfseminni
er að skipuleggja skógrækt í hér-
aðinu þannig að landnotkun
verði skipulögð og skógrækt
verði ákveðinn hluti af land-
notkuninni. Þessi vinna er þegar
komin af stað og hefur verið unn-
ið sérstaklega mikið starf í skipu-
lagningu Öngulsstaðahrepps en
við viljum að á líkum nótum
verði einnig unnið í öðrum sveit-
arfélögum. Síðasti áherslupunkt-
urinn sem nefna má er sá að
reyna að efla sjálfboðaliðastarfið
innan félagsins og til að endur-
vekja áhugann höfum við sett á
laggirnar sérstaka félagsmála-
nefnd og fyrir tilstuðlan hennar
höfum við nú snúið okkur til
yngstu skógræktendanna og ætl-
um hér eftir að færa öllum 4 ára
börnum ávísun á trjáplöntu í
Kjarna sem þau geta síðan sett
sjálf niður þar sem þau vilja,“
segir Tómas.
Tómas segir að augljóslega
hafi gengið mjög vel að ná því
marki að vinna almenning til
fylgis við skógræktarhugsjónina,
það sjáist best á því að félagið
geti á engan hátt annað eftir-
spurn eftir trjáplöntum. „Ef við
lítum næst okkur hér þá er ekkert
spursmál að þessir trjáreitir á
svæðinu hafa opnað augu fólks
fyrir gildi skógræktarinnar.
Kjarnaskógur hefur líka haft
mikið að segja í þessari við-
horfsbreytingu fólks og síðast en
ekki síst hefur garðrækt í heima-
görðum og reitum vítt um hérað-
ið haft sitt að segja. Ég er þeirrar
skoðunar að þessi áþreifanlegu
dæmi um gildi skógræktarinnar
hafi haft meira að segja en
greinaskrif og fyrirlestrahald um
skógrækt."
Tómas leynir ekki þeirri skoð-
un sinni að það hve vel stætt
Skógræktarfélag Eyfirðinga er í
dag megi að verulegu leyti rekja
til þeirra manna sem fyrir 60
árum lyftu grettistakinu og hófu
að ryðja skógræktarhugsjóninni
rúm við Eyjafjörð. „Eftir því sem
starfsemin hefur eflst og meira
hvílir á herðum fastráðins starfs-
fólks verður mér æ oftar hugsað
til þessara frumkvöðla og þess
grettistaks sem þeim tókst að
lyfta þrátt fyrir erfiðar aðstæð-
ur,“ segir Tómas Ingi Olrich.
JÓH
Svo mikil eftirspurn hefur veriö eftir plöntum hjá Skógræktarfélagi Eyfirð-
inga á síðustu árum að ekki hefur tekist að anna eftirspurn. Þetta sýnir vel
aukinn almennan áhuga á skógrækt.