Dagur - 14.06.1990, Síða 4

4 - DAGUR - Fimmtudagur 14. júní 1990
ÚTGEFANDI: ÚTGÁFUFÉLAG DAGS
SKRIFSTOFUR: STRANDGATA 31,
PÓSTHÓLF 58, AKUREYRI, SlMI: 24222
ÁSKRIFT KR. 1000 Á MÁNUÐI
LAUSASÖLUVERÐ 90 KR.
GRUNNVERÐ DÁLKSENTIMETRA 660 KR.
RITSTJÓRI: BRAGI V. BERGMANN (ÁBM.)
FRÉTTASTJÓRI: KRISTJÁN KRISTJÁNSSON
RITSTJÓRNARFULLTRÚI: EGILL H. BRAGASON
BLAÐAMENN:
JÓN HAUKUR BRYNJÓLFSSON (íþróttir),
SKÚLI BJÖRN GUNNARSSON (Sauðárkróki vs. 95-35960),
INGIBJÖRG MAGNÚSDÓTTIR (Húsavík vs. 41585),
JÓHANN ÓLAFUR HALLDÓRSSON, ÓLI G. JÓHANNSSON,
ÓSKAR ÞÓR HALLDÓRSSON, STEFÁN SÆMUNDSSON
LJÓSMYNDARI: KRISTJÁN LOGASON
PRÓFARKALESTUR: SVAVAR OTTESEN
ÚTLITSHÖNNUN: RlKARÐUR B. JÓNASSON
AUGLÝSINGASTJÓRI: FRÍMANN FRÍMANNSSON
DREIFINGARSTJÓRI:
INGVELDUR JÓNSDÓTTIR, HEIMASÍMI 22791
FRAMKVÆMDASTJÓRI: HÖRÐUR BLÖNDAL
PRENTUN: DAGSPRENT HF.
SÍMFAX: 96-27639
Sundrungin innan
Alþýðubandalagsins
Línurnar í íslenskum stjórnmálum hafa oft
verið óljósar. Nú, eftir bæjar- og sveitar-
stjórnakosningar, er greinilegt að sundrungin
innan Alþýðubandalagsins er meira vatn á
myllu Sjálfstæðisflokksins en margur hefði
haldið. Þetta er mikið umhugsunarefni, þótt
margþvælt sé í umræðunni.
Sjálfstæðismenn hafa alltaf sagt, að vinstri
menn geti varla sameinast um neitt. Þeir
stofni flokka til að sameinast, en afleiðingin
verði ekkert nema brothætt samsuða, sem
endist ekki til frambúðar. Þessi röksemda-
færsla hefur oft hrifið, því óneitanlega hefur
tíðum verið auðvelt að benda á sundrungu
innan vinstri afla í þjóðfélaginu.
Alþýðubandalagið virðist vera komið að
fótum fram. Sú staðreynd kætir íhaldsmenn
um land allt, því flokkurinn hefur frá stofnun
verið höfuðandstæðingur Sjálfstæðisflokks-
ins, og stefna flokkanna gerólík í grundvall-
aratriðum. Ef til vill er þó rétt að ræða um
þennan mun í þátíð, því formaður flokksins
hefur stefnt að því opinberlega að gera
Alþýðubandalagið að eins konar jafnaðar-
mannaflokki, þar sem frjálslyndir vinstri
menn gætu sameinast um frjálslynda sósíal-
demókratíska stefnu. Ekki er fullkomlega
ljóst hvernig formaðurinn hugsar sér þetta í
smáatriðum, enda skiptir það e.t.v. ekki mestu
máli. Hitt liggur á borðinu, að í hans augum á
Alþýðubandalagið ekki að vera harðsoðinn
flokkur fólks sem vill hvergi vera nema lengst
til vinstri í stjórnmálum.
Andstæðingar Ólafs Ragnars Grímssonar
innan flokksins hafa ekki talað mikið opinber-
lega um formanninn. Þó er ljóst að þeim líkar
ekki stefna hans eða framtíðaráætlanir. Ekki
verður betur séð en ætlun þeirra sé að setja
formann sinn af, eða fá hann til að segja af
sér.
Hvort Ólafur Ragnar á slíkan dóm skilið eða
ekki verður látið liggja á milli hluta hér. En
þeir sem dæma hann harðast gera það tæp-
lega nema vera þess fullvissir að þeir séu
sjálfir færir um að efla flokkinn og gera betur.
En svo langt er gengið í aðförinni að for-
manninum að tilgangurinn virðist einatt
helga meðalið.
Menn hljóta að spyrja sig þeirrar spurning-
ar hvaða flokkur græði mest á sundrunginni í
Alþýðubandalaginu. Flokkurinn á aðild að
ríkisstjórn, því mega menn ekki gleyma.
En meðan alþýðubandalagsmenn berast á
banaspjótum og fylgið hrynur af flokknum
fitnar íhaldið eins og púkinn á fjósbitanum,
hvort sem mönnum líkar betur eða verr. EHB
Þorvaldur hefur sannarlega lifað viðburðaríku lífi síðan hann sýndi í Menntaskólanum fyrir fimm árum og á yfirlits-
sýningunni ætlar hann að gera grein fyrir verkum sínum. Mynd: kl
Óvenjuleg sýning 10 ára stúdents:
„Ég er óprúttiim vísindamaður“
- segir Þorvaldur Þorsteinsson, sem sýnir plbreytt verk í MA
Þorvaldur Þorsteinsson,
myndlistarmaður, fæddist á
Akureyri fyrir 30 árum og
brautskráðist frá Mennta-
skólanum á Akureyri fyrir 10
árum. A síðasta ári lauk hann
námi í listaháskóla í Hollandi
og nú er Þorvaldur kominn í
heimsókn til að sýna Akureyr-
ingum og öðrum landsmönu-
um hvað hann hefur verið að
aðhafast undanfarin ár.
í kvöld, fimmtudaginn 14.
júní, kl. 20 opnar Þorvaldur sýn-
ingu á vatnslitamyndum, teikn-
ingum, lágmyndum, bókum, ljós-
myndum og sjónvarpsleikritum í
Menntaskólanum á Akureyri,
Möðruvallakjallara. Sýningin
verður opin alla daga kl. 14-20 og
henni lýkur 17. júní.
Þorvaldur sýndi síðast á Akur-
eyri 1985 og þá einmitt í Möðru-
vallakjallara. Marga langar að
vita hvað á daga hans hefur drifið
síðustu ár en hann stundaði nám
vð Myndlistaskólann á Akureyri
1977-1981 og í Nýlistadeild
Myndlista- og Handíðaskóla
íslands 1983-1987. Þá lá leiðin út
til Maastricht í Hollandi í Jan van
Eyck Akademie, en þaðan út-
skrifaðist hann 1989.
Langur meðgöngutími
Þorvaldur er aðeins í stuttri
heimsókn á Akureyri. Hann er
bundinn við störf erlendis, tvær
mikilvægar sýningar bíða hans í
Hollandi og Belgíu og þá er hann
að skrifa kvikmyndahandrit
ásamt eiginkonu sinni, Ingi-
björgu Björnsdóttir, fyrir þýskan
leikstjóra. Þorvaldur hefur verið
afkastamikill síðustu fimm árin,
haldið nokkrar einkasýningar og
tekið þátt í mörgum samsýning-
um, hann hefur gert myndbönd,
hljóð-rýmisverk, framið gjörn-
inga og gefið út bækur.
Við hófum spjall okkar með
því að rifja upp sýninguna 1985
en þar sýndi Þorvaldur vatnslita-
myndir, teikningar og skissubæk-
ur.
„Margir dvöldu lengi við skiss-
urnar og það var gaman að sjá
menn gefa sér tíma til að sökkva
sér niður í þann heim því stór
hluti af því sem ég hef verið að
gera úti hefur byggst á gömlum
skissum og hugmyndum. Þeir
sem skoðuðu skissurnar vel ’85
þekkja kannski verkin núna.
Þetta voru kannski ein setning
eða drög sem ég skildi ekki sjálf-
ur þá en hafa brotist fram seinna.
Það er erfitt að útfæra efni sem
maður skilur ekki eða kannast
ekki við, en þegar skilningurinn
er kominn eftir langa vinnu þá
opnast tæknilegar leiðir til
útfærslu."
Þorvaldur sagði að verk sem
flokkast undir hugmyndalist
hefðu oft langan meðgöngutíma,
ekki síst þau verk sem væru ein-
föld og fengju áhorfendur til að'
segja að svona gætu þeir gert
sjálfir. „Því einfaldari lausn þeim
mun meiri vinna,“ sagði Þorvald^-
ur.
Fyllerí í myndbandalist
Jan van Eyck Akademie er vin-
sæll skóli hjá íslendingum síðan
Helgi Þorgils Friðjónsson reið á
vaðið um miðjan áttunda áratug-
inn. Þrír íslendingar voru teknir
inn í skólann 1987 og svo
skemmtilega vildi til að þeir voru
allir frá Akureyri; Þorvaldur Þor-
steinsson, Arna Valsdóttir og
Guðrún Pálína Guðmundsdóttir.
„Deildaskipting er aðeins að
forminu til. Eg var skráður í mál-
unardeild þegar ég kom í skólann
en við útskrift var ég sagður hafa
verið í blandaðri tækni. Þetta er
ekki skóli í venjulegri merkingu,
heldur vinnustaður með full-
komnustu aðstöðu sem maður
getur ímyndað sér. Þarna vinnur
maður í tvö ár, gengur inn á
verkstæðin og fær aðstoð fag-
manna við tæknilega útfærslu.
Maður fær eigin vinnustofu og
stýrir náminu sjálfur," sagði Þor-
valdur.
Honum hefur vegnað vel úti og
galleríin Lumen Travo Gallery í
Hollandi og Zeno-X Gallery í
Belgíu hafa tekið hann upp á sína
arma. Þorvaldur hefur haldið
sýningar, selt verk og komið sér á
framfæri með fjölbreyttum lista-
verkum. Hann segist hafa verið
heppinn með tækifæri og að hon-
um hafi verið boðið að sýna flest
það sem hann hefur fengíst við.
- Þú hefur gert mörg mynd-
bönd. Hvað geturðu sagt mér um
það listform?
„Það er syndsamlega lítið
stundað á íslandi. Við hugsum
stórt og þreifum okkur áfram í
kvikmyndagerð. Við þurfum líka
að læra að njóta þeirra mögu-
leika sem stuttar kvikmyndir og
sjónvarpsmyndir bjóða upp á.
Það er mikið fyllerí úti í mynd-
bandalistinni, tæknifyllerí, en ég
vann á skjön við flesta og mín
myndbönd skera sig úr vegna ein-
faldleika. Þau eru yfirleitt lítil
leikrit eða samtöl, blanda af
barnaskólaleikritum og gömlu 8
millimetra filmunum sem ég
horfði á með vinum mínum í
ganila daga. Það er engin tækni-
Iegur galdur í myndunum, en
vonandi hinn eini sanni galdur."
„Maður verður að
stela heiðarlega“
Þorvaldur hefur gefið úf nokkur
bókverk. Barnabókin Skilaboða-
skjóðan sem hann samdi qg
myndskreytti er vel þekkt en
meðal annarra verka má nefna
Hundrað fyrirburði, en sú bók er
til sölu á sýningunni á Möðruvöll-
um. I bókinni eru stuttar gaman-
sögur, endurminningar frá Akur-
eyri, og ljósmyndir af verkum.
Þorvaldur sækir mikið til eigin
bernsku.
„Ég er stöðugt að moða úr
þessum 20 fyrstu árum á Akur-
eyri en þetta er ekki lengur upp-
rifjun og nostalgía. Eftir að ég
fór út gat ég fengið víðari myndir
á barnaskapinn og komið honum
í form scm allir hafa aðgang að.
Barnaskapurinn er eftir sem áður
akureyrskur í húð og hár.“
En Þorvaldur sækir ekki bara
efnivið úr eigin lífi. í bókinni
Openings tekur hann ljósmyndir
eftir hina og þessa, málar í þær
og breytir þeim eftir eigin geð-
þótta.
- Flokkast þessi vinnubrögð
ekki undir þjófnað?
„Jú, í rauninni er ég ekki lista-
maður heldur þjófur. Ég er
óprúttinn vísindamaður sem
svífst einskis til að komast að
réttri niðurstöðu. En þetta er
leikur, háalvarlegur. Maður
verður að stela heiðarlega og út
frá eigin forsendum. Það myndi
enginn stela eins og ég eða mála
myndirnar í Openings eins og ég.
Svipaða sögu má segja um text-
ana, þeir eru flestir teknir ófrjálsri
hendi, t.d. úr strætisvögnum,
bönkum, saumaklúbbum, fjöl-
miðlum og auglýsingum. Ég seil-
ist í einn og einn hlut í kringum
mig, leyfi hugmyndunum að gerj-
ast og nota þær kannski síðar.“
Á sýningunni 14.-17. júní fáum
við að sjá sýnishorn af því sem
hefur gerjast hjá Þorvaldi undan-
farin ár. Þetta er yfirlitssýning.
Uppistaðan er teikningar og
vatnslitamyndir en hann sýnir
líka ljósmyndir úr Openings,
ellefu sjónvarpsleikrit, sýnishorn
af lágmyndum, bækur, texta til
að grufla í og ljósmyndabók með
skýringum þar sem Þorvaldur
gerir grein fyrir því hvað hann
var að gera úti í Hollandi. SS