Dagur - 05.09.1991, Page 2

2 - DAGUR - Fimmtudagur 5. september 1991
'------------------------------N
Húsnæðisnefnd
Grýtubakkahrepps
auglýsir til sölu tvær kaupleiguíbúöir í parhúsi á
horni Miðgaröa og Stórasvæðis á Grenivík.
Áætlaö er aö afhenda íbúðirnar um áramót 1992-
1993.
Aliar nánari upplýsingar veitir sveitastjóri Grýtu-
bakkahrepps í síma 96-33159.
Sveitasjóri.
mmmmmmmmmmmmm—mm—^^^^rn^^
r-----------------
Útsala - Útsala
40% afsláttur
á ýmsum fatnaði
fram að helgi
Opið laugardag frá kl. 9-12
• •
IIIEYFJORÐ
Hjalteyrargötu 4 - Sími 22275
Fulltrúakjör
Samkvæmt lögum Verkalýösfélagsins Einingar fara
kosningar fulltrúa félagsins á 22. þing Alþýðusam-
bands Noröurlands og 16. þing Verkamannasamb-
ands íslands fram að viðhafðri allsherjaratkvæða-
greiðslu í samræmi við reglugerð A.S.Í. um slíkar
kosningar.
Félagið hefur rétt til að senda 37 fulltrúa á þing
Alþýðusambands Norðurlands, sem haldið verður
að lllugastöðum í Fnjóskadal, dagana 27. og 28.
september nk.
Á þing Verkamannasambands íslands, sem haldið
verður að Hótel Loftleiðum í Reykjavík, dagana 22,-
25. október nk., hefur félagið rétt á að senda 18 full-
trúa.
Framboðslistum til beggja þessara þinga, þar sem
tilgreind eru nöfn aðalfulltrúa í samræmi við fram-
anskráð og jafnmarga til vara, ber að skila á skrif-
stofu félagsins að Skipagötu 14, Akureyri eigi síðar
en kl. 12 á hádegi föstudaginn 13. september nk.
Hverjum framboðslista skulu fylgja meðmæli 100
fullgildra félagsmanna.
Akureyri 3. september 1991.
Verkalýðsfélagið Eining.
Fréttir
Súrálsverksmiðja við Húsavík:
Gæti komist á framkvæmdastig á 10-15 árum
- segir Baldur Líndal, verkfræðingur
„Ég vil á þessu stigi málsins
líta á þetta mál sem rannsókn-
arverkefni. Málið er veigamik-
ið og margt getur spilað inn
það. Þetta grundvallast á að
háhitasvæðin séu nýtileg og því
er grundvallaratriði að rann-
saka þau og kanna gufuskilyrð-
in en samanburðarathugunin
er hugsuð til að sjá hvaða
möguleika svona fyrirtæki hef-
ur ef gufuöflunin tækist,“ segir
Baldur Líndal, verkfræðingur
og annar tveggja höfunda
skýrslu um súrálsverksmiðju
við, Húsavík.
Baldur segist telja algerlega
óraunhæft að mengunarmál geti
orðið raunverulegur þrándur í
götu þessarar verksmiðju því
nýjustu verksmiðjur séu nú
byggðar með lokuðum kerfum
sem komi í veg fyrir mengun.
Japanir hafi t.d. þurft að taka á
umhverfismálunum út í æsar og
því megi fullyrða að þessi nýja
tækni sé viðurkennd og örugg.
Súrál er unnið úr bergtegund-
inni báxíti en bergið er mulið og
soðið í vítissótaupplausn. Við
þetta fer súrál úr báxítinu í upp-
lausn og er það síðan síað frá
óuppleystum efnum sem mynda
svokallaðan rauðan leir eða
rauða eðju. Þetta efni er auð-
veldlega hægt að gera skaðlaust
náttúrunni en þar sem mikið fell-
ur til af þessu efni við súráls-
framleiðsluna hafa skapast
vandamál í þéttbýlum löndum að
koma því fyrir. Baldur Líndal
segir mögulegt að nota eðjuna til
sementsgerðar og þá hefur hún
verið notuð til að blanda í PVC
plastefni til framleiðslu á rörum
og báruplasti. Loks er þekkt að
nota efnið sem millilag í vega-
gerð en í skýrslu Baldurs og
Asgeirs Leifssonar segir að sem
stendur sé ekki önnur hagnýt
lausn fyrir hendi en gera þetta
efni óskaðlegt og koma því fyrir.
Baldur tekur fram að litur þessa
efnist fari eftir því hvernig það sé
meðhöndlað þannig að ekki þurfi
að vera um að ræða að koma
rauðlituðu efni fyrir í náttúrunni.
Baldur segir súrálsverksmiðjur
í löndum þar sem báxít er unnið
en auk þess hafi bygging þeirra
gjarnan komið í kjölfarið í lönd-
um þar sem uppbygging á áliðn-
aði hafi farið fram.
Baldur segir aðstæður við
Húsavík frambærilegar fyrir
verksmiðju af þessu tagi og sama
sé að segja um aðstöðu til bygg-
ingar hafnarmannvirkja en, eins
og fram hefur komið, fylgja verk-
smiðju sem þessari miklir þunga-
flutningar.
Grundvallarhugmyndin varð-
andi súrálsverksmiðju við Húsa-
vík er sú að virkjuð verði háhita-
svæði á Þeistareykjum og í Öxar-
firði en við súrálsframleiðslu er
notuð vatnsgufa. Verksmiðja
sem nýtir jarðgufu til súrálsfram-
leiðslu er ekki fyrir í heiminum
og væri hér um frumraun að
ræða. Baldur Líndal segir að
nokkur vitneskja sé þegar til
staðar um fyrrnefnd háhitasvæði
þó fullkomnar rannsóknir á þeim
eigi eftir að gera. Til dæmis liggi
því ekki fyrir hvort 600.000 tonna
súrálsverksmiðja við Húsavík
þyrfti gufu af báðum þessum
svæðum eða öðru en 2.400.000
tonn af gufu þarf til að framleiða
600.000 tonn af súráli.
Nú spyrja eflaust margir hve
langan tíma taki að koma hug-
mynd sem þessari á fram-
kvæmdastig, að því tilskyldu að
nægjanleg gufa fáist á háhita-
svæðunum og erlendir samstarfs-
aðilar fáist um þetta verkefni en
Baldur segir fullljóst að ekki sé á
valdi íslendinga að reisa og reka
fyrirtæki af þessari stærð.
„Ég vil segja að 10-15 ár geti
liðið þangað til hugmyndin kæm-
ist á framkvæmdastig. Á sínum
tíma var ég við undirbúning Kís-
iliðjunnar við Mývatn og þá liðu
15 ár frá því farið var að velta
hugmyndinni fyrir sér og þar til
verksmiðjan var komin í bygg-
ingu. Ferillinn er því langur.
Áliðnaðurinn breytist auðvitað á
svo löngum tíma en hins vegar
þarf súrál alltaf að vera til staðar
í áliðnaði og nú eru engin líkindi
til þess að ál hverfi úr sögunni,“
svarar Baldur.
Hann segir ljóst að íslendingar
verði að bera kostnað vegna
þeirrar könnunar sem svissneska
verkfræðiskrifstofan M+R Raw
Materials Consultants Ltd. hefur
nú boðist til að gera vegna súráls-
verksmiðju við Húsavík og þá
könnun verði að gera áður en
lagt verði út í fjáröflun vegna
rannsókna á háhitasvæðunum
tveimur. Þar verði erlendir aðilar
að koma inn í.
En er líklegt að í samanburð-
arkönnun þessa svissneska aðila,
fáist fjármagn til að ráðast í
hana, fái þessi súrálsverksmiðja
jákvæða umsögn?
„Þessi aðili hefur unnið hér
áður og þeir eru kunnugir
aðstæðum hér og hafa sýnt þessu
verkefni sérstakan áhuga. Það er
nokkuð skýrt að þeir álíta þetta
mjög athyglisverðan möguleika
fyrir verksmiðju,“ segir Baldur
Líndal. JÓH
Aðalfundur Stéttarsambands bænda:
Komið verði á fót atvnrnumálanefiiduin
Aðalfundur Stéttarsambands
bænda telur afar brýnt að ella
atvinnulíf til sveita til að mæta
þeim samdrætti í nautgripa- og
sauðfjárrækt, sem orðinn er og
fyrirsjáanlega verður á næst-
unni hvað sauðfjárræktina
varðar. I því sambandi lagði
fundurinn til að komið verði á
fót atvinnumálanefndum, þar
sem þær eru ekki starfandi og
aukin verði ráðgjöf og leið-
beiningar í atvinnumálum með
auknu fræðslustarfi á meðal
sveitafólks.
Aðalfundurinn beindi þeim til-
mælum til landbúnaðarráðherra
að skipa vinnuhóp eftir tilnefn-
ingu stjórnar Stéttarsambands-
ins, til þess að leita leiðina til
nýsköpunar í atvinnumálum
dreifbýlisins. Þá skoraði aðál-
fundurinn á landbúnaðarráð-
herra að fylgja fast eftir svo-
nefndri bókun VI um land-
græðslu og skógrækt. í því sam-
bandi verði þeim sauðfjárbænd-
um, sem seldu verulegan hluta af
fullvirðisrétti sínum fyrir 1. sept-
ember 1992, tryggður forgangur
til samnings um bændaskóga og
verði einnig tryggður forgangur
að þeim landgræðsluverkefnum
sem til falla í héraði.
Aðalfundur Stéttarsambands-
ins lýsti verulegum áhyggjum yfir
ráðgerðum samdrætti í framlög-
um framleiðnisjóðs landbúnaðar-
ins og benti einnig á að vegna
samdráttarins í sauðfjárræktinni
megi búast við að fleiri bændur
leiti fyrir sér um nýja atvinnu-
starfsemi. Áframhaldandi stuðn-
ingur sjóðsins við þróunarstarf-■
semi sé forsenda þess að sá
grundvöllur skapist fyrir upp-
byggingu nýrra atvinnugreina
sem nauðsynlegur sé eigi veruleg
fólksfækkun ekki að eiga sér
stað. ÞI
Reglugerð um almennar kosningar
um mikilsverðar ákvarðanir samþykkt
Reglur um almenna atkvæöa-
greiðslu á meðal bænda ef um
mikilsverðar ákvarðanir er
varða hagsmuni þeirra er að
ræða voru samþykktar á aðal-
fundi Stéttarsambands bænda
um síðustu helgi. Samþykkt
fundarins felur í sér heimild
stjórnar til þess að láta
atkvæðagreiðslur fara fram og
er jafnframt rammi utan um
framkvæmd þeirra en stjórn
Stéttarsambandsins er ætlað
að útfæra framkvæmd slíkra
kosninga í smærri atriðum.
í hagsmunamálum er snerta
bændur almennt skulu allir
félagsmenn hafa atkvæðisrétt en
þegar um hagsmunamál ein-
stakra búgreina eða hóp bænda
er að ræða skulu þeir einir hafa
atkvæðisrétt sem slíka fram-
leiðslu stunda. Gert er ráð fyrir
að atvæðagreiðsla geti annars
vegar farið fram með því að póst-
senda atkvæðaseðla er bændur
fylli síðan út og sendi til
Stéttarsambandsins eða viðkom-
andi búnaðarfélaga. Hins vegar
er gert ráð fyrir að Stjórn Stéttar-
sambandsins geti látið kjósa á
opnum kjörstöðum ef hentugra
þyki. í reglunum er ákvæði sem
segir að kosning sé bindandi ef
60% atkvæðisbærra manna neyti
atkvæðisréttar.
Nokkrar umræður urðu um til-
lögu að reglugerð þessari og
sýndist mönnum nokkuð sitt
hverjum um hverja ætti að telja
atkvæðisbæra. Ræddu menn
meðal annars um hvort hjón, sem
stunda búrekstur, ættu að hafa
tvö atkvæði eða hvort hvert bú
réði einu atkvæði. Rammareglu-
gerðin tekur ekki á þessu atriði
og verður að skilgreina það nánar
í reglugerð sem stjórn Stéttar-
sambands setur. ÞI