Þjóðviljinn - 22.03.1938, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 22.03.1938, Blaðsíða 3
PJOÐVILJINN Þriðjudagurinn 22. mars 1938. þJÓOVHJINN M&lg&gn Kommfinlstaflokks latands. Ritstjöri: Einar Olgeirsson. KiUtjörnl Bergitaöaitræti SO. Slml 2270. AfgreiBsla og anglýsingaslcrif- •tofa: Laugavag 88. Slmi 2184. Kamnr út alla daga nema mánadaga, Askriftagjald á m&nuði: Rarkjavlk og nágrenni kr. 2,00. Annarsstafiar & landinu kr. 1,25 I laosasöla 10 aara eintakið, Prentsmiðja Jöns Helgasonar, Bergstaðastrseti 27, simi 4200. Kommúnistar vilja vinstri stjórn, sem rek- nr vinstri pólitík, en ekki vinstri stjórn, er rekur ihaldspólitík. I ræðu sinni nóttina frægu, þegar. þvingunarlögin voru keyrð í gegnum 6 umræður á fáeinum klukkusfcundum, sagði Eysteinn Jónsson fjármálaráð- herra, að það væri fyrst og fremst kommúnistum að kenna ef slitnaðii upp úr samvinnu Al- þýðuflokksins og Framsóknar. Við sama tón hefir æfinlega kveðið í Nýja, dagblaðinu síðan: það sé kommúnistum að kenna, að Framlsókn geti ekki' lengur unnið með Alþýðuflokknum. Á- róður kommúnista í verklýðs- ho-eyfingunni hafi gert Alþýðu- flokknum ómögulegt að leysa landsmálin með Framsóknar- flokknunx. Komimúnistar hafa hvað eftír annað við öll tækifæri lýst því yfir að þeir óskuðu eftir sam- vinnu verkamanna og bænda um lausn landsmálanna. Kommún- isfcar hafa séð að þetta var vilji fólksins ,og sá vilj'i kom svo greinilega f rami í kosningunum í vor, að enginn, sem ekki er steinblindur á landsmál efast um það. FÖIkið heimtaði vinstri stjórn og vinstri pólitík. Það heimitaði að landinu yrði stjórn- að með hagsmuni verkamanna og bænda fyrir augum, en ekki hagsmuni Kveldúlfsi, heildssal- anna og Lamdsibankavaldsins. Þegar stjórnarsamvinna end- anlega náðist í haust, voru Al- þýðufl. boðin þau kjör sem til þessa tíma hafa aðeins verið talin boðleg sigruðum mönnum. Alþýðuflokkurinn varð að hlýta því boði Framsóknar, að svíkja Yerkalýðinn á, Akureyri, sem þá stóð í kaupdeilu. Alþýðuflokkur- inn varð að heita stuðningi sín- um við ýms af áhugamálum Framsóknarflokksins, en hann fékk engin af sínumJ baráttu- málum tekin upp í málefna- samning þann, sem gerður var. En með þessu er ekki nema hálfsögð sagan. Jónas frá Hriflu hikaði ekki við að leita yfir í herbúðir verstu andstæðinga al- þýðunnar eftir fylgi við þau mál, sem Alþýðuflokkurinn gati engan veginn stutt. Um þær mundir, sem verið var að semija síðasta málef nasamning Alþýðu- flokksins og Framsóknar, safc Jónas frá Hriflu að samningum við Jeasenssonu, um að eyði- ieggja SiíidarTerksmiðjur ríkis- Hvað líður byggingu næstu verkamannabústaða ? 219 meðlimir í Byggingafélagi Alpýðu skora á ríkisstjórnina aðtryggjabyggingubústaðaí sumar Samkvæmt lögunum um vcrkamannabústaðina á helm- inouririn af tek.ium Tóbaks- e'nkasölu ríkisins að renna til þeirra. Eftir því ætti bygginga- sjóður sá, er lánar til verka- miannabústaðanna að fá, 300.000 krónur í ár. En í staðinn fær hann aðeins 30,000 kr. af tekj- um tóbakseinkasölunnar og með sérstökum; lögum (þriðju grein í lagasyrpunni »bráðabirgða- breyting nokkurra laga«, sem í þihginu gengur undir nafninu »bandormurinn«) er fram- kvæmd laganna um, tábaks- einkasölu, að því er snertir hvernig verja skuli tekjunum, frestað um eitti ár og tekjurnar látnar renna í ríkissjóð., Þingmenn Kommúnistaflokks- ins báru á, síðasta þingi fram breytingatillögu þess efnis að ins, sem um nokkur ár höfðu verið eitt af fremstu bjargráð- umi sjómanna og verkamanna. Og nú síðast semur Jónas aftur við Jensenssonu um lögþvingað- an gerðardóm í vinnudeilu. Slík stjórnarsamvinna var í raun og veru fyrirfram, dæmd til tortímingar. Samvinna tveggja flokka, serni meginþorri af alþýðu landsins stendur eða stóð á bak við, hlaufc að byggj- ast á, gagnkvæmium skilningi á kröfumi og hagsmunum, bæði bænda og verkamanna. Drottin- vald annars flokksins og undir- gef ni hins var ekki grundvöllur- inn að samvinnu og samstarfi þessara flokka-, Við þeitta bætist sva það, að Framsóknarflokkurinn eða Jón- as frá Hriflu er fyrst og fremsfc farinn, að mliða pólitík sína við þarfir Jensenssona, og þarfir og kröf ur bændanna þokasfc æ meir að baki kröfumi auðmannanna, heildsalanna og braskaranna. Það var ekki samvinna verka- manna og bænda til þess að reka pólitík íhaldsins, sem þjóðin gerði kröfu til 20. jiúní í sumar. Komjmúnistaflokkurinn hefir gagnrýnt starf og framkomu stjórnarinnar undanfarið, og, honum bar skylda til þess. En Kommúnistaflokkurinn hefir óskað og óskar enn eftir vinsfcri stjórnarsamvinnu um vinstri pólitík. Kommúnistafloikkurinn hefir hinsvegar aldrei óskao eftir vinsfcri stjórnarsamvinnu til þess að reka hægri pólitík og berjast fyrir áhugamálum Kveldúlfs og íhaldsins. En vilji Jónas frá Hriflu gera sér í alvöru grein fyr'ir því, af hverj'iui stjórnarsamvinniunni var slitið, verður hann að leita or- sakanna. innan síns eigin höfuðs, og innan dyra í Landsbankan- um og hjá Kveldúlfi. Orsakir þess. að sfcjórnaæsamvinnani fór út um þúfur verða aldrei raktar til Koinimiúnistiaflokksins. fella burtu. þessa þriðjn grein »bandormsins« — og ef hún hefði verið samþykfc hefði bygg- ingasjóðurinn fengið sínar 300.- 000 krónur og hægt væri sfcrax að byggja nýja verkamannabú- sfcaði. Sama, mlunu þingmenn Komimúnistaflokksins gera nú. Bygging verkamannabústað- anna er hið mesta hagsmuna- mál, ekki aðeins fyrir meðlimi Byggingafélags aJþýðu, heldur og fyrir þá mörgu verkamenn og iðnaðarmenn, sem fá vinnu við þá, Það veltur því alt á að þessir menn láti ríkisstjórnina vita að þeir heimta lögin í gildi — heimta að einhver bestu lögin, sem samþykt hafa verið fyrir verkamenn séu ekki í sífellu af- numin. Nú hafa 219 meðlimir Bygg- ingafélags alþýðu skorað á ríkis- stjórnina að hefjasfc handa um að tryggjp, byggingarsjóðnum fé, svo hann geti látið byggja í sumar. Tilkynti Héðinn, Valdi- marsson, formaður Byggingafé- lagsins, fjármálaráðherra þetta í þinginu í dag. Enginn efi er á að bak við þessa kröfu þeirra meðlima Byggingafélagsins, sem enn ekki hafa fengið húsnæði í Verkamannabústöðunumi stend- ur meginþorri alþýðu, sem óskar eftir aukinni atvinnu og endur- bótumi á húsnæðismálunum. Danski vísindamaðurinn dr. Niels Nielsen á fyrirlestraferð Fyrsti fyrirlesturinn er í Oddfellowhús- inu í dag kl. 5: Ráðgátur mðbergsins. Dr. Niels Nielsen kom hingað til bæjarins með »Dronning Al- exandrine« í gærmorgun, og ætl- ar að halda hér nokkra fyrir- lestra um jarðfræði og, skyld efni. Dr. N'ielsen bauð blaðamönn- um til viðtals við sig á Hótel Is- land í gær. Sagðist honum frá á þessa leið: Fimifcán . ár em liðin síðan ég kom fyrsfc fcil Islands og hóf það starf, ásamt Pálma Hannes- syni, er við síðan höfumi haldið áfram. Þegar ég fyrir nokkru var beðinn um að koma hingað og flytja fyrirlestra um þessi störf, fanst ,mér í fyrstu að til þess þyrffci ekki. að sækja mann til útlanda, en ákvað þó að koma,, þar sem mér fanst sem Islend- ingar ætfcu þa,ð skilið af mér að ég skýrði frá þessum störfum, — ekki aðeins í bókum, heldur einnig munnlega. Rannsóknarferðir mínar hér á lándi hef ég farið á árunum 1923—24, 1927, 1934 og 1936. Ferðirnar hafa verið farnar í margvíslegu augnamiði, og um 30 vísindarit hafa verið gefnar ¦úfc um þær, mörg þeirra hafa birsfc í tímaritumi, önnur eru sjálfsfcæðar bækur, auk þess má nefna bókina »Vatnajökull«, sem mun þeirra þektust hér á landi. Fyrsta erindið hef ég nefnt »Ráðgúltur móbergsins«, og ætla ég þar að rekja aðaldrætfcina í jarðfræði Islands- Einmifct nú standa yfir stórfeldar rannsókn- ir um þetta efni. Mér þykir trú-, legt að innan fárra ára verði fengin vissa umt aðaldræfctina í myndun Islands. Þeir merkilegu atburðir hafa gerst nýleg-a, að annarastaðar í heiminum, í Ame- ríku, hafa verið rækilega rann- sökuð geysistór basaltsvæði. 1 þessum rannsóknum hefir margt fróðlegt, komið í Ijós, sem gæti gefið þýðingarmiklar bendingar um jarðfræði Islands, t. d. um það atriði hvar helst væri að leita nytjlamálma. Efni annars fyrirlestursins verður »Járnvinsla að fornu og nýju«. Þar ætla ég að gefa yfir- lit yfir járnvinsluaðferðir for- feðra vorra, er í hverrí sveit höfðu einhver ráð með að fram- leiða járn, og sra þróunina upp í járnvinslu nútímans. Þefcta erindi held ég á mið- vikuda,g, á sama stað og tima. Þriðja erindið verður um »Landfræðistöðina á Skalling- en«. Á Skallingentanganum, gegnt Esbjerg, stofnaði ég árið 1930 rannsóknarstöð, og hef. ir þar síðan verið atarfað að margvíslegum rannsóknum, í járðfræði, dýrafræði, grasafræði og menningarsögu. Rauði þráð- urinn í sfcarfi stofnunarinnar hefir verið að mælw alt það í umhverfinu sem máji verður við komið, þannig höf um við gert al- hliða rannsóknir og mælingar á samdfoki og orsökum þess, lífver- unum í leirunum, og landmynd- uninni, sem er þarna mjög ör, svo að nú eru öll líkindi til þess að byrjað verði á, »landvinning- um« frá hafiniu í allsfcórum stíl, o. m. fl.i Slíkar rannsóknarstöðv- ar gætu gerfc mikið gagn hér á landi og þær hafa þar að auki þann kosfc að vera ódýrar, fyrir nokkur þús'und krónur má gera ótrúlega miikið. Síðustu árin hafa hópar stúdenta frá ná- grannalöndunumi dvalið í Skall- ingen tíma að sumarlag'i í náms- skyni, — og ég geri ráð fyrir að í sumar verói þar einhverjir ís- Verkakvenna f élagið „Snót" í Vestm.eyjum sampykkir mót- mæli gegn vinnu- löggjafarfmm- varpi Sigurjóns & Co. Á fundi í Verkakvennafélag- inu Snót í Vesfcmannaeyjum 8. þ. mi. var samþykt samkvæmt til- lögu Jónasar Guðmundssonar, sem staddur var á fundinum á- samt Jóni Guðlaugssyni, að fela 5 manna ,nefnd að athuga frumvarpið um, stéttaxfélög og vinnudeilur frá þeim Sigurjópi 6 Co. Á félagsfundi sem, haldinn var 14. þ. m. var eftirfarandi rtefnd- arálit samþykt með öllum greidd um atkv. gegn 3: »Nefnd sú er Verkakvennafél. »Snót« kaus á f undi sínum 8 s. 1. hefir athugað frumvarpið um stéttafélög og vinnudeilur og komisti að þeirri niðursfcöðu, að frumvarp þetta sé í öllum meg- inatriðum neikvætt fyrir alþýð- una. Vill nefndin einkum vitna til 17, 18, 19, 33, 40 og 66 greina frumvarpsins, sem. allar, auk fleiri greina, miða ótvírætfc til skerðingar á athafnafrelsi verk- lýðssamjtakanna, en afcvinnurek- endum, til sfcuðnings. Nefndin, leggur fcii að félagið mótmæli frumvarpinu og skori á alþýðusambandsstjórn að Ijá því ekki fylgi sitt^ en að hún í þess stað gangist fyrir allsherj- ar mótmælabaráttu alþýðunnar gegn þrælalögum íhaldsins og hverskyns réfctindaskerðingu verklýðssamítakanna,«. Fundinn sáfcu 54 konur. lenskir náttúrufræðisstúdentar. Þessi fyrirlestur verður hald- inn á fimtudaginn á sama stað og tíma og hinir.. En auk þessara þriggja fyrirlestra langar mig til aðhaida almennan fyrirlestur um Islandsrannsóknir mínar, og sýna um, leið kvikmynd frá Vatnajökli og víðar. Fyrirlesbra um þessar rannsóknir hef ég þeg ar flutt; í Noregi, Svíþjóð, Finn- landi, Rússlandi, Þýskalandi, Frakklandi og Englandi. — Verði af þessum almenna fyrir- lestri verður hann sennilega haldinn á föstudaginn kemur. Tíðindamaður Þjóðviljans spurði dr. Nielsen hvað liði nið- urstöðum, rannsóknanna er gerð- a,r vom í síðasta Vatnajökuls- leiðangrinum. — Af þeim hefir mjög lítið verið birt ennþá, segir dr. Niel- sen. Úr þeim rannsóknum er verið að vinna, og hef ir alfc mó- bergsmiálið verið tekið til athug- unar í sambandi við þær. I Kaup mannahöfn hefir verið sett upp sérstök rannsóknarstöð til þess- arar úrvinslu, og munu niður- stöðurnar birtar smátt og smáfct. Bráðlega er von á rifci á ensk« um Vatnajökul og er það fyrsta ýtarlega vísindaritið, um þan» hluta rannsóknanna, sem þegaar er unnið úr.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.