Þjóðviljinn - 04.10.1938, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 04.10.1938, Blaðsíða 1
3. ARGANGUR pRlÐJUD. 4. OKT. 1938. 129. TÖLUBLAÐ. Verklýðssamfökín í landínu í fararbroddí baráffunnar gegn fasísmanum, Þekkf borgarablað í Pirag ræðsí ákaff á frönsku sfjórnína, EINKASKEYTI TIL ÞJÓÐVILJANS. KHÖFN I GÆRKV „Prager Pi/esse" lýsir ákaflegrí reíðí fékkó- slóvakísku þíóðarínnar yfír svíkuni frönsku sfjórnarínnar, Scgir blaðíð að sá dagur gefí komíð að Mussolíní sefíí Frakklandí úrslífakosfí, og hcímfí Túnís, nýlcndu Frakka i Norður-Afríku. Téhhar búa síg nú sem áhafast undír þjóðarat- hvæðíð er á að shera úr um örlög margra héraða. Eru flóttamenn hvattír tíl að snúa aftur heím tíl sín og taha þátt í athvæðagreíðslunní. Leynílögreglan þfsha heldur hínum hertehnu héY- uðum lohuðum frá Þýshalandí, og fá engír að fara yfír hín fyrverandí landamærí nema áhveðnír nasístar. Frá opínberum heímíldum í Prag er því harðlega neítað að Benes ríhísforsetí hafí í hyggju að segja af sér. Míkael Kolfsoff lýsír ínnrás Píéö~ vcrja i Tékkéslévakáifl, Duff Coopcr, Attlce og Arcibald Sinclair ráðast gegn utanríkis- málastcfnu Chamberlains. EINKASKEYTI FRA MOSKVA Mikhael Koltsoff, rússmeski blaðamaðiurinn og rithöfundur- inin, símar frá Prag: „1. október hófst hernám Sú- •detahéraðanna samkvæmt Miin- hen-sáttmálanum með því að þýskar hersveitir héldu fylktu liði inn í Suðvesturhéruðin. Snemma morguns fóru síð- ustu flóttamennirnir burtu úr FRAMH. Á 2. SÍÐU. Verkalýður Rejrkjavíknr sýnir ein- hnp fylgi sitt við sameininguna. Tfoöfoll hús i Itinö og eisdreginn samelnlnaaivliji. Troðfult hús var í Iðf.ió í gær kvöldi á fundi Jafnaðarmanna- félags Reykjavíkur og Komm- únistaflokksins. Kvikmynd (mjófilma) frá 1. ma'í í vor var sýnd á undan. Var kvikmyndin sú fyrsta, sem tek- in er hér á landi í eðlilegum litum, og hefir hepnast ágæt- lega. Á myndtökumaðurinn Kjartan Ó. Bjarnason prentari heiður skilið fyrir. Síðan töluðu ræðumennirnir: Héðinn Valdimarsson, Brynj- ólfur Bjarnason, Sigfús Sigur- hjartarson og Einar Olgeirsson. Töluðu þeir allir um samein- ingu verkalýðsins í einn sósíal- istiskan flokk í haust ©g kom það ótvírætt fram að það mætti ekki dragast lengur að allir só- síalistar á íslandi sameinuðust í einn flokk. Var borin upp ályktun þess efnis, að stofna flokkinn í haust á 'grundvelli tillagna Jafnaðarmannafélagsins og var hún samþykt í einu hljóði. Lauk fundinum með því að Internationalinn var sunginn. LONDON I GÆRKV. F.tJ. Báðar deildir br«ska þings- Ins komu saman í dag til þess að ræða samkomiulagið um íausn deilunnar um Tékkósló- yakíu^ Áheyremdasvalir neðri málstofunnar voru svo þéttskip- aðir, að fá dæmi eru til. Fyrstu ræðuna flutti Duff- Cooper, fyrverandi flotamála- ráðherra, sem baðst lausnarfrá embætti sínu síðastliðinn laug- ardag. í upphafi ræðu sinnar lýsti hann tilfinningum sínum, er hann síðastliðinn föstudag fór til forsætisráðherrabústað- arins, þar sem hin mikla þröng karla og kvenna beið til þess að hylla forsætisráðherrann fyrir að hafa afstýrt ófriði, en Duff- Cooper sagði, að á þessari stundu hefði hann fundið sárt til þess hversu einmana hann var og skoðanir sínar og sann- færing þann veg, að hann hefði engan þátt getað tekið í fögn- uði fjöldans. Höfuðorsökina til lausnarbeiðninnar kvað hann það, -að ríkisstjórnin hefði.látið ^ undir höfuð leggjast að skýra ákveðið frá því í tæka tíð, hver afstaða Stóra-Bretlands væri, og þegar loks hefði 'verið gefið til kynna að Bretland mundi stand'a með Frökkum ef til styrj aldar kæmi vegna skuldbind- ingar þeirra við Tékkóslóvakíu, hefði það ekki veriðvlátið í ljós á nógu ákveðinn hátt. Duff- Cooper sagði, ennfremur: „Ef vér ættum í styrjöld nú, væri það ekki vegna Tékkósló- vakíu, heldur vegna ágengni eins stórveldanna". Um yfirlýsingu Chamberlains og Hitlers sagði hann það, að hann teldi óforsvaranlegt að undirskrifa slíka yfirlýsingu án þess að ráðfæra sig við með- stjórnendur sína í ríkisstjórn- inni og án þess að bera það und ir álit sérfræðinga og banda- menn Breta. Þannig á ekki, sagði Duff-Cooper, að fara að, þegar um utanríkismál er að ræða. inlegur sigur þeirra fjögurra velda, sem að samkomulaginu stóðu. En sigurinn væri í því fólginn að leiða jafn alvarlegt mál og hér er um að ræða með friðsamlegu samkomulagi. Chamberlain kvaðst bera hina mestu- virðingu fyrir tékknesku stjórninni og hafa dýpstu sam- úð með henni og allri þjóðinni. Er Chamberlain mælfi petta gullu við mótmælahróp á bekkj um andstæðinga stjómarinnar, og var m. a. kallað, að pað væri skömm hversu Tékkar hefðiu verið leiknir. Chamberlain sagði pá: „pað er ekkert, sem eg skammast mín fyrir". Af hálfu jafnaðarmanna talaði Attlee, þingleiðtogi þeirra. Hann hóf máls á því að víkja að nið- urlagsorðum ræðu Chamber- Framh. & 3. síðu. NEVILLE CHAMBERLAIN. Með hverjum deginum sem. líður vex andúðin gegn svikum Chamberlains við málstað lýð- ræðis og friðar. Hversvegna brugðust stjórn- ir lýðræðisríkjanna í Vestur- Evrópu á þessari úrslitastundu? — Sjá grein á 3. síðu;. Hargar barnaíjðiskyldar hnsnæðislansar. Fjölda margarfjölskyldursem mistu fyrri íbúðir sinar 1. okt. hafa enn ekki fengið neitt hús- næði. Einkum hefir borið á því að barnmargar f jölskyldur hafa átt erfitt með að fá leigt. Þetta mál er svo aðkallandi að það þolir enga bið. Pjóðviljinn mun taka húsnæð- isvandræðin rækilega til með- ferðar næstu daga. Hitler sigaði PólverJ iíiiíí á Tékkóslóvakíu EINKASK. TIL pJÓÐVILJANS MOSKVA í GÆRKV. Blað Sovétstjórnarínnar „ísvestía" rítar um ínnrás Pólverja í Tékhóslóvahíu. m. a. eftírfarandí: „Eíns og hunnugí er var það staðfest í Míinchen- sáttmálunum, með undírshríft «þeírra Chamberlaíns, Daladiers, Hitlers og Mussolínís, að Téhhóslóvahíu shyldí veittur þríggja mánaða frestur til að ,semja' um | ^fríðsamlega' lausn á málefnum pólsha og ungversha minnihlutans. í þess stað setur Pólland Téhhóslóvahíu úrslíta- hostí og hrefst svars ínnan 24 hluhhustunda og lætur ívlgja með hótun um Evrópustyrjöld ef Téhhar gangi ehhí að afarhostunum, en stórveldín voru þá nýbúín að Hma Tehhóslóvahíu í sundur — tíl víðhalds friðnum! Engum hemur tíi hugar að pólsha stjórnin hefðí vogað að ganga á mótí Míinchen-veldunum nema að það hefðí beínlínís veríð gerí að undírlagí Hítlersstjórn- ad sfeaenMasi sln. Chamberlain kvaðst ekki líta svo á, að það sem unnist hefði væri persónulegur sigur sinn eða þjóðarinnar, heldur sameig- annnar. Hítler undírritar- sáttmálann í Míinchen með ann- arí hendínní en íeysír um^leíð með hínní pólshu blóð- hundana og sígar þeim á Téhhóslóvahíu tíl að lama hana algerlega. FRÉTTARITARL

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.