Þjóðviljinn - 11.12.1943, Blaðsíða 5

Þjóðviljinn - 11.12.1943, Blaðsíða 5
ÞJÓÐVIUINN. — Laugardaginn 11. desember 1943. þJÓÐVILJIHN Útgefanoí: Sameiningarflo'nkur albýSu — Sósialistcílokkurinn. Ritstjári: Sigar&ur Guomundsson. Stjómn,á)aritstjó.-;ií: Eiruir Olgeirsson, Sigfús Sígurhjartaraon. Ritstjórnarskrifstcíuj: Austurstrœti 12, sími 2270. Afi?r»:£.j»a og auglýaingui: Skfilivór&ustíg 19, sími 2184. Prentsmiðja: VttýngBÞrent h. /.. GarSasltœii 17. Áskriftarverð: í Reyfcjavfk o« ígrenni: Kr. 6,00 á mánaði. landi: Kr. 5,00 á mánuði. Uti Málin, sem bíða og málin, sem er hraðað Það vantar ekki, að Alþingi hafi fengið hin stórfelldari vel- ferðarmál þjóðarinnar til meðferðar, en þau — bíða. Hér skulu tilfærð nokkur dæmi: í sameinuðu þingi liggur fyrir tillaga um að undirbúa stór- felldar framkvæmdir á sviði síldariðnaðarins. Það er eitt af þýð- ingarmestu atvinnumálum íslendinga, að síldveiðarnar eflist og að fullkonmari aðferðir verði upp teknar við 'hagnýtingu síldai'- innar. Að þessu miðar þingsályktunartillaga sú, sem hér um ræð- ir. —i Þessi tillaga bíður. — Hún hefur verið rædd í sameinuðu þingi, síðan hvílist hún í nefnd. í sameinuðu þingi liggur fyrir tillaga um að fela ríkisstjórn- inni að athuga tafarlaust möguleika á að kaupa fiskiskip í Sví- þjóð, og annars staðar þar sem líklegt þætti að slík kaup væru möguleg. Einnig er lagt til að heimila ríkisstjórninni að kaupa slík skip, að fengnu samþykki fimm manna nefndar, er Alþingi kýs. Fiskiflotinn er þýðingarmestur allra framleiðslutækja ís- lendínga. Um og yfir 90% af útflutningsverðmætum þjóðarinnar eru sjávarafurðir. Fiskiflotinn er of lítill, og það sem alvarlegra er, 66.2% af rúmlestamáli hans er eldra en 20 ára, en talið er, að hámarksaldur • fiskiskipa megi ekki vera öllu meiri en 20 ár. — Þetta mál bíður. Það hefur ekki enn verið rætt í sameinuðu Alþingi. Snemma á þessu þingi var lagt fram frumvarp til laga um sölu og meðferð mjólkur og mjólkurafurða. Frumvarpið miðar að því að koma viðskiptum bænda og mjólkurneytenda við sjávar- síðuna á heilbrigðari grundvöll, og tryggja gæði mjólkurinnar. — Þetta mál bíður. — Það hefur beðið í nefnd síðan 25. október, en þangað komst það eftir að hafa verið tólf sinnum á dagskrá neðri deildar. Það hefur verið lögð fram þingsályktunartillaga í neðri deild um að rannsaka þá eyðileggingu matvæla, sem upplýst er að fram hefur farið. Að sjálfsögðu á sú rannsókn að ná til hvers konar eyðileggii igar matvæla, sem framin kann að hafa verið. — Þetta mál bíður. Olíumáhn hafa verið rædd á Alþingi. Það er upplýst, að olíu- félögin hafa féflett útvegsmenn. Margir þingmenn vildu grípa til róttækra aðgerða, en slíkum aðgerðum hefur ýmist verið drepið á dreif eða þær dregnar á langinn. — Þetta mál bíður. En svo eru önnur mál, sem er hraðað gegnum þingið. Þegar ákveðið- var að verja fé, sem síðar reyndist 15 milljón- ir, til verðbóta á útfLuttum landbúnaðarafurðum, þurfti aðeins nokkrar mínútur til þess. Tíu milljón kóna útgjaldalið var laum- að inn í fjárlögin að þessu sinni á síðustu stundu, og svq, stillt til, að sem allra minnstar umræður yrðu um .málið. Loks kemur ríkisstjórnin og kreíst að þingið afgreiði með skyndi, lög sem leggja um 10 milljónir króna á bak þjóðarinnar, miða að aukinni dýrtíð, en lækkaðri vísitölu. og þar með lækkuðum laun- um. — Þetta eru málin, sem er' hraðað. Hvers konar mál eru það, sem bíða, og hvers konar mál eru það, sem er hraðað? Það eru hagsmunamál alls almennings, sem bíða, það eru hagsmunamál hinna quðugustu, sem er hraðað. Þetta ber þjóðinni að athuga, og áf þessu ber henni að draga réttar ályktanir. Henni ber að skilja, að hún getur ekki falið hínum gömlu borgaralegu flokkum forsjá mála sinna, þeir verða að hverfa, ef málin, sem bíða, eiga.að fá framgang. VERKAMAÐURINN 25 ÁRA Etidurminníngar 'iir baráffusögu blaðsíns „Verkamaðurinn" er elzta verk- lýðsblaðið, sem enn kemur út. Saga „Verkamannsins" er saga verk lýðshreyfingarinnar á Akureyri þann aldarfjórðung, sem hann hef- ur verið vopn hennar og verja í frelsisbaráttunni, — sagan af því, hvernig heil, fátæk stétt þreifar sig fyrst hægt og hægt fram til auk- ins þroska, styrks og sjálfstrausts línz hún lóks markviss og stolt, í vitundinni um rétt sinn og mátt, sækir hröðum skrefum fram til lokasigurs, — sagan af því, hvern- ig tugir og síðan hundruð ein- staklinga, — fárra, fátækra, smárra, — sameinast um að halda uppi litlu blaði, til að boða hreyf- ingu, — verða síðan vaxandi lýð- hreyfing, sem nú loks eygir þann möguleika framundan að taka for- ustu þjóðarinnar í sókn fram til nýs og betra pjóðfélags, mannfé- lagsskipunar öryggis, jafnréttis og frelsis. Verkamenn í Reykjavík höfðu þrívegis farið af stað með blað, gamla. Alþýðublaðið 1906 og „Verkamannablaðið" 1912, undir forustu Péturs Guðmundssonar og svo „Dagsbrún" 1915, undir for- ustu þeirra bræðra. Erlings og Hall dórs Friðjónsspna. Sagan af útgáfum slíkra blaða er venjulega sagan af látlausum fórnum og sífelldri baráttu, fyrst fárra manna, — síðan fjöldans, — sagan af baráttunni um áskrifend- ur og auglýsingar, af crfiðleikun- um í einangruðum smáþorpum við að halda fjöri og lífi og djarfri stefnu í slíkum smáskækli, sökkva ekki um of niður í persónulegt þref og hreppapólitík umhverfisins, en gæta þess samt að einblína ekki einvörðungu á draumsýn framtíðar takmarksins, heklur tylla fótunum á jörðinni, — gera blaðið að leiðar- vísi, að brautryðjanda fyrir fólkið, sem vill sækja fram. Það er litlum efa bundið, að ein orsök þess hve þrautseigur „Verkamaðurinn" var fyrstu og erf iðustu árin um útkomu, er að „Kaupfélag Verkamanna", sem Erl ingur þá var kaupfélagsstjóri í og er enn, studdi hann vel með aug- lýsingum og var sjálfstæður bak- hja'lur, hvað fjárhagsmál snerti, fyrir byrjandi verklýðshreyfingu Akureyrar. Þessi ár markast barátta „Verka mannsins" mjög af deilunni um þau dægurmál, sem efst voru á baugi, einkum afstöðuna til Lands- verzlunar, — baráttan fyrir þessu sameiginlega áhugamáli Framsókn- ar og Alþýðuflokksins tekur mikið rúm í blaðinu, svo og bæjarstjórn- armálin, — en hinna almennu á- hugamála sósíalistiskrar verklýðs- hreyfingar gætir h'tið sem ekki. Það var heldúr ekki von. Sú verklýðshreyfing sem'þarna byrj- aði, var engan veginn orðin sós- ialistísk, var enn langt frá því að skoða sósíalismann sem sinn mál- stað, dreymdi alls ekki um, að það væri hlutvcrk verkamanna- stéttarinnar, að taka forustu fyr- ir öðrum stéttum í baráttu, sem yrði frelsisbarátta allrar þjóðar- innar af klafa auðs og yfirdrottn- unar. Þvert á móti var verklýðshreyf- ingin á Akureyri 1923 ennþá undir ríkum áhrifum yfirlýstra borgara- flokka, faglega og pólitískt. Það var engan veginn glæsilegt ár 1923 fyrir verklýðshreyfinguna á Akureyri. I Verkamannafélaginu höfðu yfirlýstir íhaldsmenn stjórn- ina og í Alþingiskosningunum það ár hafði verklýðshreyfingin verið beygð undir ok Framsóknar, varð að kjósa hennar frambjóðanda og hann féll fyrir íhaldsmanni. Svo rík voru áhrif Framsóknar, og þá einkum Jónasar frá Hriflu, á þá verklýðshreyfingu er fyrir var, að við landkjörið 1923 munu forustu- menn Alþýðuflokksins á Akureyri, þeir Friðjónssýnir og fleiri, hafa kosið frambjóðanda Framsoknar, Jónas Jónsson, en ekki Alþýðu- flokksins. Og eftir ósigurinn 1923 hafði verið myndaður félagsskapur Framsóknar og Alþýðuflokks- manna á Akureyri, er stjórna skyldi sameiginlegri pólitík flokk- anna og í fulltrúaráði þess félags voru 10 Framsóknarmenn en 3 Al- þýðuflokksmenn. Eg minnist enn með ínikilli á- frambjóðanda verklýðshreyfingar- innar, Erling Friðjónsson, sem bar sigur af hólmi af íhaldinu. Kosningadagskvöldið, að lokinni talningu, talaði Erlingur suður til að segja kosningafréttirnar (þá komust 5 Alþýðuflokksmenn á þing, en höfðu aðeins haft Jón Baldvinsson einan áður) og náði tali af Héðni. „Nú eruð þið búnir að fá einn bolsa á þing", sagði Erlingur. „O, þú ert enginn bolsi", svaraði Héðinn. Verklýðshreyfingin hafði orðið ofan á í átökunum við Hriflu- mennskuna á Akureyri og knúði hana til að viðurkenna forustu sína í baráttu „vinstri" aflanna við íhaldið. En. verklýðshreyfingin hafði ekki sigrað Hriflumennsk- una í sjálfri sér. Hún átti fyrir höndum langa, erfiða og þjáning- armikla baráttu við fulltrúa Hriflu mennskunnar innan sinna eigin vé- banda. Við sósí&listarnir á Akureyri gerðum oss fæstir þá ljóst, hve liörð og langvinn sú barátta myndi verða. Gegnum mistök og árekstra urðum við að þreifa oss áfram og kappkosta að læra af ósigrum ekki síður en sigrum. Kosninga- greinar mínar í „Verkamannin- „Verkamaðurinn", hið ágæta málgagn norðlenzkr- ar alþýðu, átti 25 ára afmæli 14. nóv. í haust, en þann dag 1918 kom fyrsta blað hans út. Gefið hefur verið út myndarlegt og fróðlegt af- mælisblað, og er þar margan fróðleik að fá um sögu blaðsins, t. d. rekur núverandi ritstjóri Verkamanns- ins, Jakob Árnason, æviatriði hans í aðaldráttum. Ein- ar Olgeirsson, Þóroddur Guðmundsson, Steingrímur Aðalsteinsson og Jóhann J. E. Kúld eiga þarna grein- ar, en auk þess eru í heftinu sögukaflar, kvæði o. fl. Um allt land er Verkamaðurinn virtur fyrir skel- egga baráttu fyrir íslenzkri alþýðuhreyfingu og sósí- alisma, enda er það ekki einungis verkalýðshreyfing Norðurlands, sem stendur í þakkarskuld við þetta litla blað, heldur verkalýðshreyfing landsins alls. Þjóðviljinn óskar Verkamanninum innilega til hamingju með aldarfjórðungsafmælið- EFTIR EINAR OLGEIRSSON nægju þcirrar baráttu, er við sós- íalistar á Akureyri hófum 1924 fyr- ir því að gera verklýðshreyfing- una sjálfstæða, losa hana úr tjóð- urbandi Framsóknar og efla hana sem markvissa, sósíalistíska hreyf- ingu. Við stofnúðum Jafnaðar- mannafélag Akureyrar það ár, ég mun hafa verið formaður í fyrstu stjórninni, Vigfús Friðriksson rit- ari, Jón Guðmann gjaldkeri. Við vorum aðeins 10 í félaginu fyrsta árið, fundirnir voru haldnir heima hjá Erlingi Friðjónssyni í Strand- götu 9, venjulega mættu aðeihs 5 á fundi, en fundarfall varð aldrei af þeirn srtkum. Verklýðshreyfingin kom sjálf- stætt fram í bæjarstjórnarkösning- unum 1925 og sýndi að hún var sterkari en Framsókn. „Verkamað- urinn" var vopnið til sóknar og varnar í þcirri kosníngabaráttu, sem svo míirgum síðari. • 1925 var Verklýðssamband Norð urlands stofnað og In-átt varð „Verkamaðurinn" hið opinbera málgagn^ess. Fulltrúaráð verklýðs fclaganna á Akureyri komst á fót, sám'emándi í citt krafta Verka- mannafélagsins, verkakvcnnafélags ins Einingar og Jafnaðarmannafé- lagsins, og síðar Sjómannafélags Norðurlands. — Verklýðshreyfing- in á Akureyri var orðin sjálfstæð hcild • með „Verkamanninn" að vopni í barátlu, scm oft á tíðum varð all hörð, ckki aðeins í kosn- ingum, heldur og í harðvítugum verkföllum. 1927 var það svo Fram sóknarfylgið á Akureyri, sem kaus um" um Erling Friðjónsson, mik- ið og nauðsynlcgt lof, sem bar góð- an árangur, — hafa oft verið tekn- ar sem dæmíi uni allt of mikla bjart sýni mína — og svo átti „Vcrka- maðurinn" eftir að upplifa það nokkra mánuði ársins 1931, að vera eins og tættur í sundur af þessiim átökum. Hann kom þá út tvisvar í viku og stjórnaði Erling- ur öðru' blaðinu en ég hinu og hnakkrifust tölublöðin hvort við annað allan tímann, unz þing Verk lýðssanibandsins kom saman og útkljáði deiluna og tók þá Erling- ur að gefá út „Alþýðumanninn" og árið 1933 klauf hann Verkamanna félagið á Akureyri, cr hann varð undir í stjórnarkosningu. Þannig lauk baráttunni um Er- ling. í fjögur ár, 1927 til 1931, hafði vcrklýðshreyfingin á Akur- eyri togast á um hann við Jónas frá Ilriflu og hægri mcnn Alþýðu- flokksins, en Jónas var hinn raun- verulegi, andlegi leiðtogi ])eirra og alvcg sérstaklega Erlings. Alótaði Jónas afstöðu lians í svo ríkum mæli að í þingrofinu 1931 stóð Er- lingur raunvcrulcga mcð Framsókn cn móti Alþýðuflokknum. Þrátt fyrir allt, scm síðan hefur á dag- ana drifið,- trúi ég ekki öðru en verklýðshrcyfingin hafi oft á þessu skciði togað Erling alli'ast til sín ineð gömlum bondum tryggðarinn- ar, cn þó fór svo að Jónas sigraði — og sigraði að fullu. Dyggari læri- svein en Erl. varð í þeirri kúnst að kljúfa og veikja vcrklýðshrcyf- iyguna, gat Jónas ekki kosið sér. Og nú hófst stormatími vcrklýðs hreyfingarinnar á Akureyri, tíma- bil „cldskírnar" hinnar sósíalist- ísku verklýðshreyfingar, þegar „Verkamaðurinn" var ekki lengur \'Opn í hægri, öruggri framsókn, hcldur varð í scnn að vera sverð og skjöldur ofsóttrar hreyfingar, sem barðist fyrir lífi sínu í ein- hverjum skæðustu stéttaátökuni, scm Islandssagan greinir frá, og varð í senn að sækja og verjast, allt eftir því sem ástæður leyfðu. Krossanesvcrkfallið, Ránar-bar- liaginn, Novuslagurinn, Dettifoss- slagurinn: einhver hatrömustu á- tök í íslenzkri stéttabaráttu, líða fyrir hugskotssjónum manns, þeg- ar hugsað er til áranna 1930—1934, — átök, sem útheimtu allt, sem verkamaðurinn gat í té látið fyrir málstað sinn, — átök, sem gerðu það að verkum, að tryggðin og fórnfýsin, aftur og aftur, voru þær eigindir. sem fyrst og fremst varð að stæla og styrkja, í svp ríkum mæli, að þær urðu „ofþroskaðar" (ef hægt er að tala um slíkt gagn- vart slíkum kostum) í hlutfalli \'ið ýmsa aðra, eigi svo fagra, en ekki síður nauðsynlega eiginleika í verk lýðshreyfingu. Ilvcr myndin af annarri birtist manni frá þessum tíma: Jón Rafnsson á leiðinni í fangelsið á Akureyri fyrir þáttökuna í Novu- slagnum, _¦ Steingrímur Aðal- steinsson að gefa fyrirskipanir af palli vörubíls á hafnarbryggju Akureyrar af sömu ró og festu og forseti efri deildar nú stjórnar fundum, — tónskáldið Áskell Snorrason með vatnsflauminn frá dælunum um borð í Rán beljandi á breiðri bringu sinni og lét hvergi undan, — Jóhann Kúld með háan hita af inflúensufaraldri, standandi verkfallsvörð milli þ.ess, er hann hvíldist á gólfinu í Verklýðshús- inu, — Elísabet Eiríksdóttir, Þór- oddur Guðmundsson, Björn Gríms- son, hve ckeljandi yrðu ekki þær myndir, sem draga yrði upp, ef allt skyldi fram dregið frá þessum ár- um, sem vcrt væri að geymdust. Það vakna þá líka minningarnar um þá felagana, sem nú eru horfn- ir, cn unnu sitt starf fram til síð- asta augnabliks og féllu sumir í valinn fyrir tímann einviSrðungu vcgna þátttöku siniíar í hreyfing- unni, — minningarnar um mcnn ....................................... eins og Sigþór Jóhannsson, einn bczti verkamannaleiðtogi Akureyr^ ar, Stefán Magnússon, þetta tryggðatröll akureyrskrar verklýðs hreyfingar, Rögn\rald Jónsson, sí- starfandi eljumanninn, sem ofbauð að síðustu kröftum sinum, Jón Sigurðsson o. fl. o. fl. Og í.öílu þcssu stéttastríði var „Verkamaðurinn" hcrlúðurinn, sem þlés til atlögu, — sem kallaði lið- ið til varnar, — hið andlega vopn í hörðustu stéttarbaráttunni, scm háð hefur verið á Akureyri og að líkindum á íslandi yfirleitt, máske að 9. nóvembcr í Reykjavík und- anteknum. Nú tilheyrir þetfa allt saman sögunni, — en sögu. sem hin upp- vaxándi kynslóð í verklýðshreyf- ingunni þarf að þekkja og hagnýta sér. Nú cr vcrklýðshreyfing Akur- eyrar samcinuð o'g sterk. Sárið, sem Verkamannafélagi Akureyrar var veitt 1933, cr mi að fullu gró- ið. En „Verkamannsins" bíður nú það hlutverk, sem málgagn Sós- íalistaflokksins á Akureyri, að full- komna einingu verklýðshreyfingar- innar þar. með því að skapa með djörfuinog markvissUm áróðri sín- um forsendiir fyrir því, að' verk- Iýðshreyfingin taki á stjórnmála- sviðinu forustuna á Akurcyri, fái öll framfaraöfl menntalýðs, bænda og annarra millistétta til bandalags við sig til sóknar fram brautina til lokasigurs alþýðunnar. Og það er því meira í veði, að „Verka- maðurinn" fái nú, sem fyrr, unnið sitt mikla hlutverk, sem afturhald- ið á íslandi, Hriflumennskan, hef- ur kosið sér Akureyri sem höfuð- ból, til þess að rcyna að rótfesta þar harðstjórnaranda nútímans. Sósíalistisk verklýðshrcyfing Is- lands þakkar „Verkamanninum" góða baráttn fyrir málstað fólks- ins í fullan aldarfjcírðung og ósk- ar honum heilla i sókn sinni og sigurs í þeim átökum, sem mi bíða vor. 25 ára aSmœlisrit VERKA- MANNSINS jœsí -á af- greiðslu Þjóðviljan.i . og lcostar 2 lcrónur. Laugardaginn 11. desember 1943. —- ÞJÓÐVHJINN Hncfatcíbararnfr dæmdhr: l IIIB mánaða iinelsi n sehl fFáiooo tll oooi ir. Dómur var kveðinn upp í gær yfir hnefaleikurunum Hrafni Jónssyni, Andrési Bjarnasyni, Sigurjóni Guð- mundi Þórðarsyni fyrir barsmíðar þeirra við Lista- mannaskálann og meiðsli, er þeir ollu nokkrum lögreglu þjónum. Hlutu þeir frá eins til 8 mánaða fangelsi og tveir voru dæmdir til að greiða frá 1000 og allt að 6000 kr. sekt hven Þannig var um að litast í borgum Sovétríkjanna áður en eyði- legging stríðsins dundi yfir. — Mynd frá Minsk. Það sem er í húf i fyrir Þýzku- nasistana hjá Krivoj Rog Grein úr enska blaðinu Observer í meira en mánuð hafa um 40 rússnesk ög þýzk herfylki áttzt við á víglínu um 10—15 km. fyrir norðan Krivoj Rog. Báðir aðilar hafa sagt fátt af' þessum bardög- um. Þáð er of mikið í húfi. Þjóð- verjar tefla þarna fram öllu, sem þcir hafa á að skipa, og þeir'berj- ast á svæði, sem þcir höfðu undir- búið fyrirfram í því skyni. Þess- ar vígstöðvar hjá Krivoj ítog er ein varnarlína af f jórum, sem Þjóð- verjar hafa komið sér upp í Dnépr bugðunni. Jafnskjótt og ein þeirra fellur í hendur Rússa verða hinar þrjár auðviðráðanlegar. Og um leið liggur öll Suður-Ukraina opin fyr- ir. Enn fremur cru örlög Rúmeníu og Búlgaríu samtvinnuð örlögum Suður-TJkrainu. Þar kemst ekki hnífurinn á milli. Þetta er það, sem Þjóðverjar eiga á hættu hjá Krivoj Rog. En yfirhcrstjórn Rússa. verður fyrst og fremst að hugsa um að halda við sóknarþunganum á allri hinni afarlöngu víglínu austurvíg- stöðvanna. Stöðug hreifing á sam- tengdum hlutum vígstöðvanna hef ur valdið mestu um sigra Rússa. Sérhver kyrrstaða á nokkrum stað mundi tefja aðgerðir Rússa á öll- um óðruin stöðum. Hún myndi líka hressa mjög upp á siðferðis- þrek og kjark þýzku hcrjanna, sem ekki hafa gert annað en halda undan í mcira en 4 mánuði. Á hinn bóginn mundi þýzkur ósigur (við Krivoj Rog), cftir jafnmikið átak og fórnir, og endurnýjun sóknar Rússa í Ukrainu veita Rússum bæði siðferðislega og hernaðarlega yfirburði, sem mundu færa þá langt inn í Pólland og Rúmcníu. Þetta cr það sem Rússar berj- ast fyrir hjá Krivoj Rog. Suðvcstur af Kieff hefur sókn Rússa stöðvast a. m. kí í bili og þeir orðið að láta nokkuð undan síga. Vafalaust komast þeir brátt aftur í sókn þarna, cn sú sókn mundi ekki strax hafa áhrif á á- standið í Dnéprbugðunni. Syðsti hluti Kieff-vígstöðvanna er 400 km. frá Krivoj Rog, og á milli eru sum af öflugustu varnarvirkjum Þjóðverja. A hinn bóginn er ólík- legt að rússnesku herirnir fyrir austan Dnépr andspænis Kerson reyni að fara þar yfir fljótið, sem er þarna á fjórða km. á breidd. Hinar nýju árásir Ri'issa hjá Tsérkassi, sem er hér um bil mitt á milli Kieff og Krivoj Rog, eru vafalaust upphaf að tilraun til að króa Þjóðverja inni í Dnépr-bugð- unni. Á milli Tsérkassi og Odessa eru úm 400 km„ og á milli þeirra eru bein járnbraut og nýr bílveg- ur. Styzta leiðin milli Krivoj Rog i og Odessa er yfir 300 km. Útkoma orustunnar við Krivoj Rog getur, ef hún verður Rússum í vil, valdið trylltu kapphlaupi til Odessa, scm mundi vera einu undanhaldsdyr Þjóðverja, samhliða mikilli innikró- unarsókn Rússa frá brúarsporð- inum við Tsérkassi. — Atökin hafa því ckki náð lokaþætti í Dnépr- bugðunni. Þcgar hann kemur munu afleiðingar hans ná Jangt lit yfir sovétlandamærin. Bardágarnir í sumar hafa sýnt, að þýzki herinn á austurvígstöðv- unum gefst ckki auðveldlega upp. Tölur þær, sem Rússar gefa upp um manntjón I'jóðverja cru að litlu leyti áróður. Það er enginn efi á því, að vanaleg hlutföll á milli fallinna manna og hertekinna, gilda ekki lengur um stríðið á aust urvígstöðvunum. Dánartalan í hlut falli við allt manntjónið er miklu hærri eftin orustuna við Stalingrad, en í nokkrum hemaðarátökum síðan Napóleon hélt undan út úr Rússlandi 1812. Niðurstaða dómsins er á þessa leið: Ákærði Hrafn Jónsson sæti fangelsi í 8 niánúði. Ákærðu, Andrés Bjarnason, og Sigurjón Guðmundur Þórð- arson sæti hvor fangelsi í 30 daga. Ákærði HrafrT Jónsson greiði Geir Jóni Helgasyni 3943 kr. Aðalsteini Jónssyni kr. 1833,00 og Kjartani Jónssyni kr. 439,00 innan 15 sólarhringa frá birt- ingu dóms þessa. Ákærði Sigurjón Guðmundur Þórðarson greiði Sveini Sveins syni kr. 1000 innan 15 sólar- hringa frá birtingu dóms þessa. Þá er þeim ennfremur gert að greiða allan kostnað sakar- innar. Eins og menn mun reka mirmi til og áður hefur verið frá sagt, voru hinir dæmdu fyr ir nokkru staddir á dansleik í Listamannaskálanum og lentu þar í handalögmáli og kom til Fishlshlp eða ÍF Sér Sjálfstæðisflokkurinn að' sér eins og Alþýðuflokk- urinn hefur gert, og sam- þykkir verulega fjárveit- ingu til skipakaupa? 17 þingmenn Sósíalistajlokksins og Alþýðufloklcsins munu fylgja skipakaupatillögunni. Það veltur því á Sjálfstœðisflokknum. hvort tillagan verður samþykkt. Fyrir rúmum mánuði síðan lögðu sósíalistar á Alþingi fram til- lógu um að verja 10 milj. kr. á næsta ári til fiskiskipakaupa. Pramsóknarmenn, Sjálfstæðismcnn og Alþýðuflokksmenn hjálpuðust þá að því að drepa þessa tillögu. Síðan hefur Alþýðuflokkurinn séð að sér, vegna almenningsálitsins. Enn liggur tillaga fyrir þinginu um 9% milj. til skipakaupa." Nú er því spurningin hvort Sjálfstæðis- flokkurinn sér einnig að sér og snýst til fylgis við þetta sjálfsagða nauðsynjamál. Framsókn stillir upp gegn fram- lögum til fiskiskipakaupa, milljóna styrkjum til stórbænda. Það verð- ur fróðlegt fyrir menn að fylgjast með því hvort Sjálfstæðismenn meta meira að ausa peningum í stórbændur eða að efla skipaflot- ann með raunhæfum aðgerðum. afskipta lögreglunnar. í þeirri viðureign slösuðust allmikið þeir lögregluþiónar, er hnefa- f leikararnir hafa nú verið dæmd ir til að greiða skaðabætur. ÁrsTiann varð Reykla- víkurmeistari í sundknaUleik A miðvikudagskvöldið fór fram úrslitaleikur Reykjavík- urmótsins í sundluiattleik og kepptu þar til úrslita K. R. og Ármann, og sigraði bað síðarnefnda með 8:1. Er þetta í fjóröa sinn í röö sem Ármann sigrar í þessari keppni. Eru Ármenningar í góSri æfingu og hafa gott vald á leik sínum. Þetta er í fyrsta sinn sem K. R. kemst í úrslit. Virðast þeir vera í stööugri framför. , Annar leikur kvöldsins var milli Ármanns B og Ægis og* sigraði Ármann einnig þar meö 5:0. Virðast Ægismenn vera óvenjuslappir, en geta má þess þó, að þá vantar 3 góða menn af sínum „gömlu góöu" ef taka skal það sem gilda afsökun. Aðrir leikir mótsins hafa fariö sem hér segir: K. R. — Ármann B. 4.1 Ármann A. — Ægir 6:0 Ármann A — ÁrmannB. 7.1 K. R. — Ægir 5:2 Frumvarpið um eigna- aukaskatt komið til 3. umræðu Friunvarpið um eignxmuJcaskatí var til umrœðu í cfri deild í gær og vár vísað til •» umrœðu irieð breytingartillbgum meirihhita fjár- hag'snefndar, með atkvaiðum Sós- íalistaflókksins, Alþýðuflokksins og Framsóknarflokksins. cn gegn at- k l Ht'ðum Sjálfstœðis manna. Pað cr ölliun Ijúsl. að SjáH'- sta:ðisflokkurinn gcrir allt scm hann gctur til þess að hindra af- nám á skáttfríðindum stórgróða- manna og öllum tilrannuin til að taka stríðsgróðann íil alþjóðar- þarfar. Samþykkt eigparaúk.askatts ins og nauðsynlegar hrcytingar á skattalögunum byggjasl fyr<t og fremst á því, hvort Framsókn \el- ur sér samstöðu mcð íhaldinu. eins og svo oft áður í þessum málum. cða st'endur við yfirlýsingar sínar. Frumvarpinu um olíugeyma yar einnig vísað til 3. uinræðu.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.