Þjóðviljinn - 11.12.1943, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn - 11.12.1943, Blaðsíða 2
ÞJÓÐVILJINN Laugardagur 11. deseœber 1943 Athugasemd til Útvarpstíð- inda. Vill „Bæjarpósturinn" birta eft irfarandi athugasemd: I jólablaði Útvarpstíðinda, sem er all fjölbreytt, eru m. a. birtar hugleiðingar uíh dagskrárefmð eftir ónafngreindan höfund, at- hugasemdalaust af ritstjórninni, og verður því að ætla, samkvæmt gildandi venjum, að hún sé hðf- undinum samþykk, m. a. um fremur naglaleg ummæli um tvo vinsæla útvarpsfyrirlesara, þá Jón Magnússon fil. cand. og Axel Thorsteinsson rithöfund, en vitan lega verður að narta í þá, til þess að koma því að, að þáttur- inn Minnisverð tíðindi hafi aldrei náð sinni 'fyrri reisn síðan Sig- urður Einarsson hætti að flytja hann (hér er ekki tekið ólíkt til orða og líkt væri S. E. sjálfum). Þeir Jón og Axel eru taldir ekki reglulega áheyrilegir (þó þeir séu ekki leiðinlegir". Ekki væri skaði, segir bréfritarinn, þótt fleirum væri hleyp-t að hljóðnem- anum til þess að flytja þessa þætti, og gerir blaðið enga at- hugasemd við þau ummæli, en eitt sinn flutti S. E. þessa þætti einn, og kunni hann því vel og vinir hans, en það er ekki víst, að menn almennt hafi kunnaðþvi eins vel, því að þótt S. E. sé áheyrilegur fyrirlesari, mátti margt með rökum að erindura hans finna, og munu minnisstæð ummæli hans varðandi. þátttöku Rússa í styrjöldinni og þótti þar gæta Ifctillar sanngirni og skiln- ings, og mætti margt fleira nefna. Umskipti til bóta. Það mun sönnu nær, að í tíð þeirra Jóns og Axels hefur er- indaflokkurinn Minnisverð tíðindi (sem nú hefur fengið annað nafn) náð mjög mikilli hylli og þessi erindi hafa aldrei vecið vin- sælli en nú, hvað sem þéir segja sem eru að gylla S. E. Voru það mikil umskipti tíl bóta, eftir að Axel fór að flytja erindi í þessum flokki, að jafnan var talað með fullri sanngirni um Rússa. Þetta hneykslaði marga í byrjun. Þá, sem trúað höfðu öllum rógi um Rússa, en viðhorf manna hefur breytzt, menn eru farnir að skilja rúss- nesku þjóðina betur, barátta hennar og hvaða þýðingu það hefur sem hún hefur gert í verk- smiðjum og á vigvollum. J. M. hefur líka jafnan rætt um málin í sama anda og án þess að halla á neinn. Hef ég heyrt menn úr ðllum flokkum viðurkenna það, sem hér er hald- ið fram. Sannleikurinn cr sá, að þessir tveir útvarpsfyrirlesarar eiga miklum vinsældum að fagna um land allt. Báðir eru allgóðir ræðumenn. J. M. talar skýrt en dálítið þreytulega á stundum. Ax- el . mætti tala hærra, en fáir þeirra sem í útvarp tala. hafa eins viðfeldna útvarpsrodd og hann. . Það mættu f leiri flytia þætt ina „Minnisverð tíðindi". Enginn mund'i hafa á móti því, að fleiri en þeir tveir flyttu þessa þætti, og það hefur einmitt verið gerð breyting í því efni nýlega, því að Björn Franzson tekur nú þátt í þessum erindaflutningi al)- títt og er það vel, því að B. F. er vel til þessa fallinn. Ekki datt ritstjórn tJtvarps- tíðinda í hug að benda á, að út- varpið væri búið að fjölga fyrir- lesurum í þessum þáttum. Það var aukaatriði, hitt aðalatriði, að hlaða undir kempuna S. E. Svona eiga ekki ritstjórar blaða að rækja starf sitt. Þeir eiga að birta athugasemdir við það, sem ekki er rétt að komi athuga- semdalaust. — En kannske eru þeir bréfritaranum hjartanlega sammála? jFrjálslyndur. Ófremdarástandið í skóla- málum sveitanna. í fréttum frá Alþingi, ekki alls fyrir lðngu, var m. a. skýrt frá því að tillaga um all-verulega hækkun styrks til skólabygg- inga í sveitum, var kolfelld af í- haldsflokkunum þremur. Varla verður þó um það deilt, að í þessu efni rikir hið mesta ófremdarástand. I stað vistlegra heimavistarskóla, eru enn mjög víða farskólar, sem hvorki eru boðlegir börnum né kennurum. Þar eru bðrnin látin hópast sam- an í baðstofum (með heimafólki), geymsluhúsum eða þrðngum, dimmum og köldum stofum. Þannig er aðbúnaður skóla bamanna í „dreifbýlinu". Til áréttingar því, að hér er ekkert of mælt skulu nefnd þrjú dæmi aðeins, um það, hvað skóla- nefndir og valdhafar láta við- gangast þegar börnin í dreífbyl- inu eiga í hlut. Fyrir nokkrum árum gekk sá, er þessar línur ritar, í barnaskóla í sveit, 5 km. leið. Þegar frost voru mikil urð- um við að byrja á því að þíða blek okkar sem var botnfrosio" í byttunum. Oft var reiknað (á spjðld) með vetlinga á hondum og ekki farið úr - yfirhöfnum allan daginn. Kennt var í framhýsi einu, gömlum og innsviðnum hjalli. Var þar hálf dimmt er degi hall- aði. Skólaáhðld þekktust varla, aðeins 5 landabréf, Iðngu úrellt. Nokkrum árum síðar var born- um í sömu sveit boðið upp á kennslu á geymslulofti einu, inn- an um mjölvoru og ýmiskonar skran eins og gerist í slíkum vist- arverum. Þarf ekki að gera því skóna hve vistlegt hefur verið þar. Loks skal geta þess, að 3— 4 ár var 8—12 börnum kennt í óinnréttuðu smáherbergi, er hér- aðslæknir bannaði að nota til skólahalds. Fleira er til í pokahorninu ef á þarf að halda, og má vera að þessum ófagra þætti fræðslumál- anna verði gerð betri skil áður en lýkur. Menningarfrömuðirnir miklu. Verst er, að þessu líkt er um- horfs énn í dag • allvíða, sökum tregðu og sofandaháttar forráða- manna í sveitum og á Alþingi. Hvenær myndi vera færi á, DAGSBRÚN bl2ð Dsgsbrúnarmanna stækkar um áramótin Dagsbrún, blað Dagsbrúnar manjia, er nýkomið út. Þetta mun vera síða>ta blaðið á þessu ári, en eftir ný- árið kemur blaðið stækkað. en verð þess helzt óbreýtt. * Aðalgreinin í þessu blaðt nefnist Atvinnuleysiö er við bæjardymar. Þá er grein um nauðsyn þess að hafa trún- aðarmenn á hverjum vinnu- stað. Dagsbrúnarannáll heitir fastur greinaflokkur í blað- inu og er þar rætt um innan- félagsmál Dagsbrúnarmanna. Birtar eru í blaðinu nokkrar samþykktir síðasta félags- fundar Þá er smágrein um undirbúning orlofsferða. Enn- fremui 'skrá yfir kaupgja'd ýmissa ;n -'innustétta í Reykja vík, vinnureikningur o. fl. Vinsældir .Dagsbrúnar' fara vaxandi jafnt og þétt. Fastii áskriiondur eru nú 550 cg á- Uka mikjfi selst af blaðinu í musasöh). að gera verulegt átak til útbóta fjármagnsins vegna, ef ekki nú ? En þingið lætur sér sæma að við- halda ósómanum. Einkennilegt er að sjá þing- mann Rangæinga í þeirri lest, menningarfrömuðina miklu, sen ðllum vilja. gefa Njálu. Margur mynd'i mæla, að fyrir bókagjafir slíkar skuli engar þakkir gjalda, því að þær eru ó- þarfar, en á hitt skyldi leggja mikla áherzlu, þegar farið er að kenna óþroskuðum bðrnum að meta og virða gullaldarrit vor, þá sé ekki svo að þeLtn búið, að þau býði tjón á líkamá og sál. Þá staðreynd ættu þingmenu að hafa í huga, þegar þeir neita um fulltingi sitt til að koma við- unandi skipan á þessi mál. H. G. Klofningurinn í sjálfstæð- ismálinu. Bjólfur hefur sent Bæjarpóst- inum þessar hugleiðingar sínar um sjálfstæðismálið og afstððu sína til þess. Gef ég svo Bjóiíi orðið: Góði Bæjarpóstur! Ekki skil ég klofninginn í sjáif stæðismálinu. Mér finnst það brýnasta skylda okkar, sem þjóð ar, að ganga endanlega frá því ' við fyrsta tækifæri. Og Danir verða ekkert reiðir þótt við ger- um þetta, en þeir eru vísir til að hæðast að okkur ef við látum það ógert. Það væri aumt ef við þyrðum ekki að hirða þessi perlu okkar, frelsið, sem búin er að liggja öldum saman í sorpinu. Það er meir en furðulegt að til skuli vera meðal Islendinga tvær skoðanir á þessu. Eg hef fundið til með Dönum og Norðmönnum eins mikið og mér er unnt að finna til. En það kemur ekki þessu máli við. Við verðum að hirða okkar eigið fjoregg, hvern- ig sem ástatt er í- heiminum. Eg er viss um að Alþýðuflokkurlnn hefur ekki starfað í umboði kjós- endanna, þegar hann skarst úr leik í þinginu, og það mun koma á daginn. Ekki skil ég heldur „hneyksl- ið'! með Tjarnarbíó. Eg las í ein- hverju blaðinu frásögn á þá leið 11 miKiP I um líl uarnar w híör síö Samcínadír munu launþegar sfanda ge$n hínní sídustu árás Alþýðusambandið, fjöunennustu laimþegasamtök lancis ins, hefur þegar svarað síðustu árás striðsgróðamannanna á hendur vinnandi stéttunum, sem gerð var með frum- varpi ríkisstjórnarinnar um tekjuöflun vegna dýrtíðarinn- ar. Með mótmælum sínum hefur Alþýðusambandið þegar fylkt launþegum landsins til baráttu gegn þessari árás á kjör þeirra. Engum getur nú lengur dulizt þjóöstjórnarinnræti þeirrar stjórnar er nú situr, eftir síðustu árás hennar á kjör launþeganna í landinu. Þetta síðasta tiltæki henn- ar sýnir að þessi svokallaða utanflokkastjórn er fyrst og fremst stjórn til verndar. hags munum stríðsgróðamann- anna og auðvaldsins í land- inu, sem tekið hefur upp vinnubrögð þjóðstjórnarinnar sálugu, óvinsælustu stjórnar, sem setið hefur í þessu landi. Samkvæmt frumvarpi ríkis- stjórnarinnar eigum viö laun þegar að greiða aukna tolla til þess að hægt sé að lækka vísitöluna. Vísitalan þarf að lækka til þess að hægt sé aö lækka kaupið okkar. M. ö. o. við eigum að leggja , fram fé til þess aö lækka laun okkar og rýra kjör okkar. Auðmjúkari þjónustu við atvinnurekendur og meiri fjandsemi gagnvart vinnandi stéttunum gat ríkisstjórnin ekki sýnt. Margir hafa haldið að spor þjóðstjórnarinnar og þau endalok er hún hlaut. myndu hræða, en ríkisstjórnin virðist ekkert af þeirri reynslu hafa lært. Sameinaðir stóðum viö verkamenn gegn kúgunar- og hungurárásum þjóðstjórnar- innar og bárum sigur af hólmi. Sameinaðir munum við enn snúast til varnar gegn þessari síðustu árás. Verkamaður. „Syrpa" nefnist dægradvöl, sem H. A. Tulinius & Co. hefur gefið út. Eru það ýmis spil, bæði gamalkunn og ný. Þar er refskák, „mylla", ludo, slönguspil, „Derby"-spil og kappreiða spil me^5 hindrunum. — ÖUum þess- um leikjum er haganlega fyrir kom- ið í einum kassa og mun margur hafa ánægju af því að stytta sér stundir við dægradvöl þessa. að húsið hefði verið til reiðu ef ræðumaðurinn hefði viljað bcia ábyrgð á því sem sagt yrði, og það get ég ekki skilið sem neitun. Bjólfur. Að gefnu tilefni Bæjarpósturinn vill taka það í'ram að gefnu tilefni, að hann hefur það fyrir fasta reglu að birta ekki grein ar, sem honum eru sendar r.afn- lausar, og gildir það sama, þó að greinarhar eigi að birtast undir dul nefni. Rétt nafn og heimilisfar.g sendanda verður ávallt að fylgja. Vinur Háskólans Frumvarp um breytingu á happdrættislögunum var td 2. umræðu í efri deild Alþing- is í fyrradag. Frumvarpið fel- uv í sér ley'u Háskólans til aft reka happdrættið og megi framlcngjast til 1. janúar I?6C. „Vinur Háskólans" Fjárh-ii'snefnd deildarinnar haíöi iagt með því, að írwr. varplð yröí samþykkt eins o,; það var !;or?ið frá neðri dend En þá reis upp vinur Háskól- ans, Jórua írá Hrifiu, og hellc hverja rt-.-iny,aræðuna af arm- ari gegn frumvarpinu. Taldi hann það brot (!) á happ drættislögunum ef nú væri farið að breyta þeim — og yröu þá víst nokkur vand- kvæði á yfirleitt að breyta eldri lögum, sem þó er ekki ákaflega óalgengt. Jónas vildi láta vísa málinu frá með svohljóðandi dag- skrártillögu: ,,Þar sem háskólabygging- unni er nú lokið, en mikii þörf aö nota gróðann af ríkis- happdrætti til að koma upp nauösynlegum byggingum handa stjómarráðinu, Alþingi, Hæstarétti og Menntaskólan- um, samkvæmt lögum nr. 44 áriö 1933, tekur deildin fyrir næsta mál á dagskrá". Jónas heimtaöi nafnakaH um dagskrártillöguna, en svo fóru Ieikar, að hann fékk eng- an, nema sjálfan sig, til aö greiða henni atkvæði, en all- ir aðrir viðstaddir deildar- menn, 13 aö tölu, greiddu at- kvæði gegn henni. Var frumvarpinu síðan vísað til 3. umræðu.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.