Þjóðviljinn - 08.10.1949, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 08.10.1949, Blaðsíða 3
 ié-i októbéfr 1$49 wöðvhjisn ¦ .^j-iaf Læknir og konð Læknastéttin íslenzka hefur á öllum tímum átt mætum hæfi- leikamönnum. á að skipa. Mcnn um sem • ekki ósjaldan haf a get- ið sér orðstír á syiðiþjóðíél.ags- mála jafuframt því að þeir 'vóru dugandi og samvizkusam- ir læknar^ í hópi þessara, niarina úr læknastétt er Katrín Thor- oddsen. :• Starfsferill hennar sem lækn- . is er þegar orðinn all langur þótt húnsé ennþá kona á bezta aldursskeiði og það mtm ekki' <of mælt að hún er ein af eftir sóttustu. og ;YJnsælustu læknum' Reykjavíkur': og það munu telj- andi þau reykvísk alþýðuheim- ili sem hún hefúr ekki kynnzt af 'eigin raun gegnum læknis- störf - sín. í ræðum og útvarpi hefur hún sagt þjóðinni frá hin um ðmurlegu og átakanlegu húsnæðisvandræðum, sem þ.ús- undir manna eiga við að • búa í höfuðstað landsins, meðan skrautlegar 10 herbergja „vill- ¦ur" eru reistar yfir 3-4 hræður fyrir framan nefið á stjórn þeirri, sem kallar sig stjórn hinna vinnándi stétta. Hún hef- ur barizt fyrir því að bærinn éignaðist betri""íbúðir og! full- komnari sjúkrahús og. í mörg ár hefur hún ekki þreytzt á að benda á hina brýnu nauðsyn að reist yrði barnasjúkrahús .í höfuðborginni. Læknirirm og .bardagakonan .hafa vissulega • tekið höndum saman að upp- ræta þá sýkla, sem lama þrek okkar og eitra andfúmsloftið í kringum okkur. Enginn kynnist betur bö!i lélegra og' mann- ' skemmandi íbúða en einmitt læknirinn, enginn fátæktinni og . umkoniuleysinu í allri sinni ¦ nekt" betur en hann. Katrín Thóroddsen lét, ekki . umfangs- mikil Iækhísstörf afíxa sér frá að 'bérjast einriig •§ stjóramála- • sviðinu móti því misrétti og þeim rangindum, sem fjöldinn á þjóðfélagslega við' að búa. Þar hefur'hún tekió upp merki beztu manna stéttar sinnar. Síðasta ' Irjortímabil hefur Katrín setið sem fulltrúi Sósfal- ista á Alþingi, en það mun einnig giðarmeir verða talið ís- lenskum. konunr til gildis að úr þeirra* hópi var' einn skelegg- • asti' fulltrúi íslenzkra réttinda • og íslenzkra sjónarmiða í átök- ; unum * um Keflavíkursamning- inn. og Atlanzhafshernaðar- bandalagið, þ'egar glamrið í dollurunum •} ærði meirihluta þingmanna svo að þeir svifust ekki að traðka á rétti fóstur- 'jarðáripnkr afþjónkun við er- lent stórveldL 28. október Eálgast, óðum Við konurnar geruni okkur það áreiðanlega .ljóst, flestar 'ef ekki allar, -að það er einmitt lúna-.á þessum myrku og-.við- KVENRETTINDAMALIN Hjónabandslöggjöfin frá. 1922 veitir giftum komim rétt sjárverðu tímum, sem ganga nú yfir þjóð okkar, að okkur riður á að f á • heiðarléga og (|jarfa fulltrúa til áð'fara með umb&ð:;:okkar>::.-;fuHtiráa ihfrSem • „svíkja ekki málstað þjóðarjnh- ar fyrir éinn baunadisk", full- trúa, sem skilja að Hf og fram: tíð komandi kynslóða er undir því komið hve trúir þeir reyn- ast; hinu iinga lýðveldi' pkkar og ís.lenzkum málstað. Katrín Thoroddken er við þessar kosningar ífimmta sæti, baráttusætinu, á lista Sósíal- istaflokksins, það veltur mikið ViSfal ¥Í5 flSalbjörgy Sigirðarefáflirj ~~ . ¦ " L - ; til þess að maður. hennar selji KVENRETTINDAFÉLAG ISLANDS hefur nýkga sentj ^ fasteign fa bess ^ h^ væntanlegum þingmannaefnum bréf með ákyeS3.r.m spurningum; skrifi undir. En kónur þær, sem viðvíkjandi .afstöðu þeirra til hinria:ýmsu.jféttindamála: kveíina.i er« ,,.gjftar.,,4yíi'";-.:19?3..-.-njó't» Bemfélagið-tekur-nú.upp markvissa.baráttu fyrir; e-ins og t.jj.ekki hlunninda þessara lagaá- , ., »:. . . , ..........-• ! kvæða. -En það- er ekki ósenni- ¦ skaaa- óg trvggingamalum. - , . . - ¦ •¦ t, . -. •s-_ ,!*¦:. v •uf-iuj ... , ¦'.•'•• ¦ • '. - ¦ •'I legt að það-./seu. emimtt' gldn Kverinasíðan snéri sér til frú Aðaíbjargar og bað hana að| konúr, sem' vilja ná rétti sín- segja lesendum eitthvað um þessi mál. En frú Aðalbjcrg er eins| um og standa á rétti sínum í og kunnugt er elzta starfandi kvenréttindakonan í landinu cg áhugi hennár'i dag'eins vakáridi fyrir þeim' málúm,'éins cg þegar hún kornung steig sín fyrstu spor í réttindabaráttu' ís- le.nzkra kvenna. Eg vil taka það stra^c fram, ;baráttu í sambandi við skatta- segir frú Aðalbjörg, að það. jlöggjöfina og beita öllum sín- hefði verið stórkostlegur sigur; um sterku áhrifum til þess að fyrir réttindamál okkar kvenna ,allir einstaldinga? þjóðfélags- á okkur konunum hvort við fá- 'hefði frumvarp . Hannibals ins, karlar og konur, verði sér uói þessa gagnmerkti og djörfu (Valdimarssoaar, frumvarp til iskattlagðir. Því skattalöggjöfin bardagakonu aftur inn á þing. ilaga um réttindi kvenna, ver- ætti að vera þannig, að hjón, Greiðum því henni allar at-jið samþykkt á síðasta þingi, jsem vinna úti, séu skattlögð: vjnna ag har til réttlát lausn kvæði okkar við kjörborðið þ. jog þær konur sem komast nú isitt í hvoru lagi, en ef konan er fengin< f jármálum heimílisins. í ástar^ vímu fyratu^ hjónabandsáranna láta ungu konurnar venjuleg- ast f jármálin sig litlu, skipta, Hjónabandslöggjöfin er því á- reiðanlega eitt af þeim iag«- plöggíim, sem þarf að athuga og lagfæra. Það er í þessum réttindamal- um, sem minnzt hefur verið á að við konurnar þurfum aS taka höndum saman, hvar i flokki sem við stöndum og 23. október. Gerum sigur henn- ar glæsilegan. Tökum allar sem ein undir kjörorð dagsins: Katrín skal á fsing. & t h f„ ti Eftirfarandi grein er eftir! og fólksins fer aí bera ár- unga reykvíska konu, Þórunni! angur Blasnúsdóttir sem hefur dval-j, ^ ^ .hafS þe gk ið undanfariS viö nam i. Tekko-' á þing hljóta að taka upp þetta .vinnu'r ekki úti, þá sé á skattai j faga satabandi er ef mál aftur af fullum krafti. iframtalið fært á hennar nafn, ^ vill ekkj ur veg^ ag mjnn- Kvenréttindafélag íslands mun 'ákveðinn hluti af tekjum heim-! ag^. a hag ag þroun kvenrétt- á næstunni taka upp- ákveðna ilisins. - | indamálanna í landinu hefur- Þótt konur hafi aö líkindum f orðið gnnur en við hugðum l ekki almennt. hingað til gert j upphafi. Margir voru í byrjun sér ljóst hvaða misrétti þær j hræddir við orðið kvenratindi, eru beittar • með núverandi j en kvenfélög risu upp eigi að skattalöggjöf, eru þær raddirj sígur út um land| sem höfðu þó sem betur fer að verða &-\.fas--maimú8ar-nál á stefnuskrá vallt háværari og háværari með sinni og studdu heimiliaiðnaS al starfandi kvenna að þeim sé | f _ ]andinu. En gegnnm þennaa, ekki 'gert lægra undir höfði en j f^iagsskap, sem ekki á skylt síóvakíu. - -/. . ¦ Éitt af þeim: öfugmæl'um, sem auðva,ldsskipulagið 'og „frjáls sam'keppni" leitast vi'ð að innræta okkur, er að: •hver sá sjálfum sér næstur þ.e. hugsi fyrst- og' síðást urn sitt jeig'ið ég. Konur muriu' þó meiri mæð- ur og sámféJagsverur en svo að þær^'tileinki 'sér þann ,lær-' dóm. Tékkiieskar hónur eru eitt dæmi þess. Fyrsta verkefnið er koriur beittu sér 'fyrir í styrjaldarlpk- in var. að rétta við heilsufar barnanna, almennt. Sumarið 1946 voru^SO þúsund. borgarh- börn í gumardvöl, a5 mestu leyti á ríkisins kostnað. Þetta átak var ekki-gert án skilnings almennings ög einlægs vilja _val"dhafanna. Hér ggrár gæfu- muh að- í alþýðulýðveldi er ekkert djúp staðfest milli fólks ius og ríkisvaldsins. • En á skal aS' "6si stemma og því scttu konurnar aðal mark- mið sitt að minn-ka ungbarna- dasðann. Ungbarnadaúði hefur verið "ínikiir í Tékkcslóvakíu. A árabilintl 1921—1925'. var u/..::aríala:i 154 af þús. en síðan lítið eitt lœkkandi- -fram að stríði. A stríðsáruntun fór dán- artalan aftur hæikandi allt til ársins '45—t6, að .sameiginleg v.:5!citni - hcilbrigðisyfirvaldanna a^t visir að ungbarnaeftiriiti; öðrum þegnum þjóðfélagsins Því -þótt við -njótum kannski með svipuðu sniði og „Líkn" jfyUsta Jafnréttls .a PaPPírnuni; skynjuðu smásamau að þjóSffr í Reykjavik. En stöðugur f jár- við kvenréttin.di, þroskuðust konurnar þjóðfélagslega. Þær skortur og þar af ' leiðandi ó- nóg húsakynni' og starfslið, háði mjög starfseminni. Skiln- ingúr stjórnarvaldanna og al- meariings var ekki vaknaður, það að annað vill verða, þegar komið er út í lífið og raunveru- leikann. . Hva5. viltn segja uifl trygg- fyrir nauðsyn ungbarnaeftirlits 'ingaloggjöfinaí 1Ö-3. Þar er einnig margt að at- i svo þátta- hu^ -fra sjónarmiði okkar kverina. Frumvarpinu var spillt og konur hljóta að heimta það að ýmsum ákv. tryggingarlög- gjafarinnár .verði' breytt og fært til jafnréttis við karhnenn skipti. í s'fa'ð þess að áhuga- menn'starfræktu stöSvarnar af vanefnum tóku ná riki og bær við rekstri þeirra. "' í Praha vinriúr ungbarnaeftir á betta sérstaklega við' um litið í nánu samstarfi við al- Siftar konur og ekkjur' T- d' mennu heilsuverndarstöðvarn- er en^in trygSinS <* húsmóð- '' > , . , , , , ir veikist eða slasast, en hús- ar. il hvenum borgarhluta er •.. , , ., ;...x -..v ,...,' bondi verður aö borgá trygg- heilsuverndarstoð . og miðstoð . . ,, „ v, ., ,,,, - • ; ' • - • mgagjald ef þjonustustulka, ungbarnaeftuiitsms a sama stað. Síðan eru eftiiiitsitöðvar víðsysgar. í hverfir.u. I Praha' heldur frú Aðalbjörg áfram, Þ&I lagið var ekki búið til af ein- ' ¦• ' ! ~ hverjum æðri máttarvöldum fyr ir karlmennma eina, þar sem þeir ættu að ráðsmennskast og ráða lögum um aldur og-æfi. - Eg fullyrði því -að það sé ekki " síður að 'þakka hinu óbeina starfi hinna ýmsu kvenfélaga, áð ' jafnréttiskröfur okkai' kverina hafa verið viðurkennd^ ar og barátta fyrir fullum rétt- indum aldrei þögguð niður fyrr en takmarkinu er náð. Telur þú ekki að konur ^ttn að gefa síg meira að opiaíjeraín ináíum enr raun hefur verið hingað til? Spursmálslaust en í jafnrétt- isþjóðfé'lagi álít ég ekki þýð- irigarmest að konur séu við opinber störf, heldúr að*^iæfur maður'sé í hverju rúmi. En mín reynsla er sú að'ef koour eiga að velja til starfa,- eru 'þær vandlátari í valmu, .og táka meirk tillit til hæfileika en kart maðurinn.. Ef við konur fengj- um t. d. að skipa konu í við- viðskiptá- eða fjárhagsnefnd, mundi hiklaust verða vahn sú kohan, sem -færust þætti, hyar. í pólitiskum- flokki aem húxs. stæði, áherzla lögð á hæfileik* . cri ekki pólitísk sjóriarmið. Sýn- ir'þa.ð siðgæðisþroska íslenzku konunnar sem vonandj á' eft- ir að hafa vaxandi áhrif A þjóð- íélagið' í heild., ¦ . ,. . '•¦•#. v;.j veikist eða meiðist. Giftar kon ur fái litla eða enga dagpeninga þótt þær veikist og verði að fá XIIÍ; sem hefur svipaða íbúa--ilaunaða hjalpi fleira.mættí upp tölu og Reykjavík eru stöðv- W^ en -þesái dæmi sýna að. arnar 6.' Þetta hverfi hefur konur mega vissulega ekki sofa notfært- séi- stððvarnar sérlega á verðinum, ef þær ætla ekki vel, án þess að aðstaðan sé í stöðugt að láta Hta.. á sig sem riokkru verulega frábrugðin lægri stétt innan. þjóðfélagsins. öðrum hverfum. En í Praha XIII hefur 95% barnsnna kom- O K- -er svo ekki eitthvað til sem heitír hjónabandslög- gjöf? • • ið reglulega til gltoðtinar árið •1948. ', '' . LækniraðalstöSvaríntiarkvað! Ju- en nm hana er Þ«S I . ¦, s ,. k .„!(.„ „„ . stuttu máil að segja að þar bú- astæðuna vera þa ao þetta væn i r .. • . , . ,: TT,. ;.; |um við við tvennskonar log- verkamanbahverfi. Htth ut- i ...„ ,. ¦- - , ;,,.,..,.. „, gjof-og hggur við að þorrmn skyrði það ekki nanar, en for < , ,,„ . .... ... ¦•.,. , „» ' ... af folkmu viti ekki undirhyaða I .Frp^inhía^d.á Tvsíðu.tjíi lögum.^að..'lifir.'"-T ' .

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.