Þjóðviljinn - 03.01.1950, Qupperneq 3

Þriðjudagur 3. janúar 1950.
ÞJÓÐVILJINN
3
ÍÞUÓTTIR
Ritstjóri: Frímann Helgason
Við íéruœ, sáum og sigruðum,
en giepdum æskunni
Enn einu sinni höfum við
gengið framhjá merkisteini á
leið tímans. Nýr spölur er að
taka við. Árið 1949 liverfur í
móðu tímans, og kemur aldrei
aftur. Þó rás tímans hafi enga
bið þá er það þó háttur margra
dauðlegra manna að renna aug-
um yfir spölinn sem með hraða
hverfur og verður brátt meira
og minna óljós minningin sem
þokar fyrir nýjum verkefnum,
nýjum viðburðum og nýjum
vonum. *
Þó þessi leið verði aldrei aft-
ur farin þá getur reynslan sem
fékkst verið gott veganesti fyrir
næsta eða næstu áfanga. Þetta
getur þó því aðeins orðið leið-
arvísir að menn gefi sér tíma
til að staldra örlítið við og
leggja niður fyrir sér hvað
vannst og livað tapaðist og
draga af því ályktanir sem
gera menn hæfari til að mæta
blíðu og stríðu komandi árs.
Iþróttamönnum mun ekki síð
ur þörf viðdvalar og umhugs-
unar um sín mál en öðrum
mönnum. Sjálfsagt verða nið-
urstöður þeirra hugsana æði
misjafnar. Sumir eru harla á-
nægðir, aðrir siður, ýmsir
stynja undan starfinu og finnst
það vonlítið.
Margur mun segja að þetta
hafi verið glæsilegasta íþrótta
ár í sögu íþróttanna hér. Aldrei
hafi fleiri ferðir verið farnar
til keppni á erlenda grund en
einmitt í ár. Aldrei meiri og
betri árangur náðst í keppni
við erlenda menn. Aldrei glæsi
legri met sett, en þau sem sáu
dagsins ljós á þessu ári. Þessar
skemmtilegu staðreyndir ber
hæst þegar litið er til baka.
Þær tala skýru máli að hér er
efniviður sem ekki stendur að
baki fjölmennari þjóðum. Það
segir líka að mikið kapp er lagt
á að gera menn sem bezt hæfa
undir keppni, og er í því efni
framkvæmt mikið og markvisst
starf. Og vissulega gleðjast
allir landar yfir velgengni og
frama íslendings hvar sem
liann er unninn. Því má heldur
ekki gleyma að um hinn íþrótta
sinnaða heim flýgur afrek í
íþróttum með meiri hraða en
flestar aðrar fréttir og fleiri
sem veita þeim athygli en
fréttum annars eðlis.
Þó er það svo að margur
mun velta nokkuð vöngum yfir
því, hvort keppni, stig, met og
sigrar séu ekki að verða of
mikið aðalatriði í íþróttastarf-
inu. Hvort ekki sé eytt of mik-
illi orku og peningum í að
teygja upp topp sem í rauninni
yanti hina breiðu og öruggu
undirstöðu, sem sé fjöldann.
Menn spyrja sjálfa sig: Eru
metin, stigin og sigrarnir hug-
sjón íþróttanna? Þeir komast
allir að sömu niðurstöðu: að
það geti ekki verið. Þá vaknar
enn spurning: Eru þessi atriði
ekki að verða of mikil aðalat-
riði í hugum iþróttamannanna?
Leggja félögin ekki of mikla
áherzlu á að ná þessum eftir-
sótta árangri? Og ýta blöðin
ekki um of undir þetta með
skrifum sínum? Verður ekki
sjálf hugsjón íþróttanna að líða
fyrir þetta? Svörin við þessum
spurningum hljóta að verða á
þá leið að hér megi ábyrgir
menn vera vel á verði.
Iþróttahreyfingin hefur því
hlutverki að gegna að hjálpa
til við líkamlegt uppeldi æsku-
lýðsins og að vissu leyti við
hina andlegu hlið líka.
ÍFjölgun í íþróttafélögum síð-
ustu ár sýnir ekki að neitt sér-
stakt átak hafi verið gert til að
ná til f jöldans. Það sést heldur
ekki móta fyrir almennri skoð-
anabreytingu þannig að menn
stundi æfingar sér til hressing-
ar og gleði. Næstum hver
maður sem æfir að staðaldri í
íþróttafélögum æfir með keppn-
ina fyrir augum, stigin, sigur-
inn og met eða svo vill verða.
Árið 1949 sannar að i íþrótta
félögum er enginn vilji, og lítil
vinna lögð í að glæða hugsjón
íþróttanna í hug yngstu áhuga-
mannanna. Þeim er eins og hin-
um hóað saman með tilliti til
keppninnar, í von um að fá þar
einn og einn keppnismann síð-
ar. Að þessu leyti brást íþrótta
hreyfingin hlutverki sínu á s.l.
ári og raunar undanfarin ár.
Þetta er því alvarlegra sem
meira er til hennar lagt á einn
og annan hátt. I hjarta sínu
gerir almenningur kröfu til í*
þróttanna að þær séu leiðandi
fyrir æskulýð landsins. Þessi
krafa verður því hærri sem
meira er rætt um nauðsyn á
hollum félagsskap og starfi fyr
ir börn og unglinga í frítímum
sínum. Við skulum ekki loka
augunum fyrir því að þessi
krafa er réttmæt og að íþrótta-
félögin sem hafa hið lifandi
starf verða að fórna meiru af
tíma, kröftum og f jármunum til
að uppfylla þá kröfu
Öllum mun ljóst, að þeir sem
aðstöðu hafa verða að taka
þátt í því vandamáli að leiða
ungt fólk til hollrar iðju. Þar
eru íþi-óttimar betur settar en
flest annað og veldur því leik-
þörfin og leikþráin sem öllum
bömum og unglingum er í blóð
borin. En þetta krefst góðra
starfskrafta sem skilja hlutverk
sitt, og þá hugsjón sem þeir
eru að vinna fyrir. Þessa starfs
krafta verður að finna. Ef það
tekst ekki má skoða það sem
nokkurskonar uppgjöf félag-
anna í að láta hugsjón íþrótt-
anna rætast í hverjum einstök-
um sem til þeirra leitar. Meðan
ungi maðurinn finnur að allt
miðast við keppni, sigra og stig
og ef ekki tekst að sigra sé það
háðung og smán, er raunveru-
lega verið að afvegaleiða hann.
Það er stunduð rányrkja í
huga hans, og hann finnur
aldréi sjálfan sig né barnslega
gleði af leiknum. Hann finnur
að hann er eftirsóknarverður.
Hann kemst því ekki í það fé-
lagslega samneyti við félagana
sem dvöl hans þar gaf fyrir-
heit um, og þess þurfti með.
Hann gerir nú kröfu til félags-
ins, í stað þess að líta á sig
sem samábyrgan. Þetta er
skugginn bak við tinda sigr-
anna og afrekanna. Þessi
skuggi má ekki lengur fylgja
íþróttahreyfingunni. Það verð-
ur að vera eitt af höfuðverkefn
um ársins 1950 að búa nýgræð-
ingnum stað sólarmegin. Þá
fyrst getum við vænzt þess að
f jöldinn fái notið þess sem leik-
ir og iþróttir hafa að bjóða.
Það er hinn breiði grundvöll-
ur sem byggja verður á ef í-
þróttirnar eiga að verða það
sem þeim er ætlað að vera og
verða.
Hlaupacinn Lovelock,
Olympíusigurvegarinn
1936, fórst af slysförum
í New York milli jóla
og nýjárs.
Daginn fyrir gamlársdag
barst sú frétt út um heiminn
að hinn heimsþekkti hlaupari
J. S. Lovelock hefði farizt af
slysförum í New York. Hann
Er von á nýjum
og betri knatt-
spyrnuskóm?
Núna um áramótin kom sá
frétt fra Englandi að ný teg—
und af knattspyrnuskóm hefðí
séð dagsins ljós. Virðist sem.
þessir nýju skór muni hafa:
naöguleika til að ryðja þeim.
varð fyrir neðanjarðarbraut ogj gömlu úr vegi, sem raunar
hafa ekki tekið neinum breyt-
ingum s.l. 20 ár. Ástæðan er
að menn vilja gera tilraun tií
að forðast þau meiðsli sem.
leikmenn oft verða fyrir.
Fyrir nokkrum mánuðum síð
an fékk enska knattspyrnu-
sambandið stóra skóverk-
smiðju og nokkra líkamsvaxí-
arfræðinga til að gera tilramii
ir með tilbúning á skóm seai;
væru heppilegri en þeir gömlu,,
Dvrjað var þegar að rana-
saka meiðsli knattspyrnu-
manna. Rannsóknin leiddi £
ljós að margir þeirra höfðu af-
skræmdar tær vegna þess að
skórnir voru of þröngir. Marg-
ir liðu auk þess af gölluðu fót-
lagi. Þá voru leikmennirriK
beðnir að gera sínar tillögur
um það hvernig skór ættu ajS'
vera svo forðast mætti þessa
ágalla.
Skóverksmiðjan byrjaði þega»
að framleiða nýja skó sem.
virðast vera mikið betri en.
þeir gömiu. Þetta nýja „módel"
er í fyrsta lagi breiðara
yfir tærnar svo þær þurfi ekkí:
Framhald á 6. síðu.
dó samstundis, 39 ára gamall.
Flestum mun í fersku minni
1500 m. á Olympíuleikunum
1936, þar sem hann setti nýtt
Olympíumet 3:47,8 og stendur
enn og auk þess sem það var
heimsmet. Var úrslitasprettur
hans óviðjafnanlegur, hljóp
hann síðustu 300 m á 40,3 sek.
og 400 m. á 54 sek.
I júlí 1933 setti Lovelock
heimsmet í míluhlaupi.
Á heimsmeistaramóti stúd-
enta 1933 varð hann nr. 2
næst á eftir Beccali Italíu.
Lovelock var Nýsjálending-
ur, en eftir stuttan og sigur-
sælan íþróttaferil las hann
læknisfræði við Oxford og:
Cambridge. I stríðinu var hann.
majór í brezka hemum, og síð
ar læknir í London. I fyrra var
hann gerður að yfirlæknir á.
sjúkrahúsi í New York.
G. G. skrifar um
17. feb. síðastl. vetur hófst
verkbann á öllum íslenzka tog-
araflotanum, er stóð til 25.
marz. Verkbann þetta vakti að
vonum mikla athygli, þar seni
um var að ræða lífæð þjóðar-
innar í sambaudi við útflutn-
ing og framleiðslu. Eigenduv
íslenzkra botnvörpuskipn
sögðu upp samningum sínum
við stéttarfélög þeirra manna,
er á togurum vinna. Tók því
verkbannið til nálega 1100
manna. Það er því ekki úr
vegi að nú, þegar fengizt hef-
ur þriggja ársfjórðungs
reynsla fyrir þeim samningum,
sem gerðir voru að verkbanni
loknu, að þeirra sé að ein-
hverju getið.
Það má segja með sanni að
almenn óánægja er með samn-
inga þessa hjá öllum stéttar-
astliðinn vetur sjá hverjar lán
leysingjahendur leiddu þá, er
þeir samþykktu seinni mála-
miðlunartillögu sáttasemjara.
Sjaldan mun stjórn nokkurs
stéttarfélags hafa haft jafn
glæsilega möguleika til stór-
kostlegs sigurs og jafnframt
að vinna aftur traust þeirra.
félagsmanna, er hún hafði glat
að. En málshátturinn sannað-
ist „lítið var, en lokið var“.
Samningarnir hafa talað sínu
máli um það hversu krókloppn-
um lúkum stjórn S. R. hélt á
málum sinna félagsmanna. Við
skulum nú rifja örlítið upp fyr
ir okkur deiluna og daglegan
gang hennar þessar vikur,
sem verkbannið stóð yfir.
Á aðalfundi félagsins sem
haldinn var 30. janúra síðast-
liðinn var ákveðið með tilliti
félögum, þótt hvergi sé óánægj! til yfirvofandi deilu, að hver
an jafn rík og hjá meðlimum
S.. R. Mun og eingöngu hér
verða haldið við þá kjarasamn-
inga, sem það félag gerði.
Munu nú þeir menn er sam-
skipshöfn tilnefndi 2 menn úr
sínum hópi til þess að vera í
baknefnd meðan deilan stæði
yfir. Átti hún að vera tengi-
liður milli stjórnarinnar og
þykktu þessa samninga síð- félagsmanna. Fljótlega fór að.
bera á því að baknefndin þótt-
ist verða nokkuð afskipt af
vitneskju um gang deilunnar
og annað að hún þóttist hafa>
ástæðu til þess að tortryggja
stjórn S. R.‘ um að sá sam-
komulagsgrundvöllur sem fyr-
ir hendi var hjá sjómönnutn.
væri réttilega túlkaður fyrir'
útgerðarmönnum. I þessu fólst.
ekki hvað sízt það frumhlaup
stjórnarinnar að fleygja í upi>
hafi deilunnar uþpkasti að'
samningi fyrir lappir útgerðar
manna, sem engum sjómanat
datt i hug að samþykkja og"
voru fyrir nokkrum mánuðuta.
búnir að kolfella hliðstrðaa.
samningsgrundvöll. Það setn
útgerðarmenn fóru fram á fóli
í sér 15-30% kjararýrnun hjái
sjómönnum. Sigurjón Á. Ólafs-
son var nógu gleiðgosalegur £
viðtali við Alþýðublaðið 8-
febrúar, þegar hann segir að
sjómenn hafi á undanförnuai:
árum sætt sig við mjög lágt
grunnkaup. Þau ár sem ein-
mitt voru mestu uppgangsát"
Framliald á 6, síðu _______ i