Þjóðviljinn - 19.11.1954, Blaðsíða 11

Föstudagur 19. nóvember 1954 — ÞJÓÐVILJINN — (II
Framvarp Einars og Signrðar
Framhald af 12. síðu.
Árið 1951 var byggð 51 tveggja
herbergja íbúð.
Árið 1953 voru byggðar 30
tveggja herbergja íbúðir.
Tölurnar um þriggja herbergja
íbúðir eru þessar:
1946 — 146
1951 — 120
1953 — 81
Fjögra herbergja íbúðir, sem
teljast verðqr. lílts.., eðliieg. í.búða-
stærð voru byggðar þessi ár sem
hér segir:
1946 — 170
1951 — 60
1953 — 64
Að vísu voru einnig byggðar stór-
ar íbúðir 1946 en ekki síður í
stjórnartíð Framsóknar og Sjálf-
stæðisflokksins.
Árið 1946 voru byggðar 23 sex
herbergja íbúðir.
En árið 1953 voru sex herbergja
íbúðir orðnar 72.
Al'ar þessar tölur eru miðaðar
við íbúðir fullgerðar á árinu.
SKYLÐA AÐ BÆTA FYRIR
SKEMMDARVERKIN
Einar ta’.di að ríkisvaldinu bæri
skylda til að bæta fyrir skemmd-
arverk og haftafargan undanfar-
andi ára með því að gera nú stór-
átak til að útrýma braggáibúðun-
um.
Hann gerði ekki ráð fyrir að
það yrði gróðafyrirtæki að leigja
þær íbúðir sem ríkið reisti í þessu
skyni fyrir 10% a.f kaupi Dags-
brúnarmanns, eins og ráð er fyr-
ir gert í frumvarpinu, en taidi
ríkisstjórninni skylt að ganga
þannig á undan öðrum með lækk-
un húsaleigu, ekki sízt vegna þess
að hún ætti beina sök á þeim
óskaplega svartamarkaði með
lánsfé og húsnæði sem nú við-
gengist, þar sem 30% vextir væru
orðnir algengir, og 1200 kr. mán-
aðarleiga á tveggja herbergja íbúð
væri til.
10 ÞÚSUND REYIÍVIKING-
AR I SLÆMU HÚSNÆÐI
1 frumvarpinu er gert ráð fyrir
að 800 íbúðir nægi til að útrýma
braggaíbúðunum. Væri ærið átak
eftir fyrir bæjarfélög og ríki í
sameiningu að útrýma öðru heilsu-
spiMandi húsnæði, þó ríkið gerði
þetta átak. Minnti Einar á að enn
eru í gildi lög frá 1929, sem
banna kjallaralibúðir, en þær
mundu nú um 2000 í Reykjavík,
og væru að vísu ýmsar þeirra í
nýju húsunum ekki í tölu slæmra
íbúða. En alls myndu nú um 10
þúsund Reykvíkingar búa í hús-
næði sem taíið er að meira eða
minna leyti s'æmt og jafnvel ó-
hæft til íbúðar. Það er því ekki
Bæjarpósturinn
Framhald af 4. síðu.
1 TILEFNI AF kvörtun hér í
dálkunum um að útvarpsleik-
ritið Jóhann síðasti hafi fyrr
í sumar verið flutt undir öðru
nafni, hefur Bæjarpósturinn
fengið þær upplýsingar hjá
útvarpinu að þetta sé rangt.
Leikritið var flutt undir þessu
sama nafni hinn 5. júní sl. Er
þessu hér með komið á fram-
færi.
Alþýðusambandsþingið
gengið of langt þó áætlað sé að
ríkið þurrki af þann smánarblett
sem braggahúsnæðið er og láti
jafnframt koma til framkvæmda
lögin um útrýmingu alls heilsu-
spillandi húsnæðis.
FJÁRHAGSRÁÐ SJÁLF-
STÆÐISFLOKKSINS OG
FRAMSÓKNAR FORDÆMT
Jóhann Hafstein talaði á eftir
Einari .Og tók undir þau orð að
braggaibúðirnar væru b’ettur á
þ'j’óðfélagihu, en taldi að með þéim
ráðstöfunum sem Reykjavíkurbær
hefur boðað og með fyrirætlunum
í-íkisstjórnarinnnr um lánsfjá.r-^
aukningu til íbúðarbyggingá' yrði
málið leyst. Tók ’ Jóhann nú- rhéð
hinurn sterkustu orðum undir á-
deilu sósialista á f járhagsráð
Sjálfstæðisflokksins og Framsókn-
ar, og játaði, að ,,tekið hefði stiflu
úr“ í ibúðarbyggingunum þegar
það var lagt niður.
Frumvarpi Einars og Sigurðar
Guðnasonar var vísað til 2. umr.
og fjárhagsnefndar með samhljóða
atkvæðum.
Bístsðavegshasin
Framhald af 12. síðu.
varatillögu ásamt Alfreð Gísla-
syni, þar sem ákveðið var að
framlag bæjarins skyldi lánað til
40 ára með 4% ársvöxtum. Taldi
Bárður að skv. skilmálum meiri-
hluta bæjarráðs myndi kosta um
JJ2Ú0 króifur að búa í þessum
nýju íbúðum á ári, þ. e. Dags-
brúnarmaður yrði að láta 35%
af launum sinum ganga til íbúð-
arinnar.
Við atkvæðagreiðsluna var til-
laga Guðmundar Vigfússonar
felld með 8 atkvæðum íhaldsfull-
trúanna gegn 6 og varatillaga
Bárðar og Alfreðs einnig felld
með 8 atkv. gegn 7. Síðan var
samþykkt meirihluta bæjarráðs
staðfest.
Ölf kjarabarátta
Framhald af 6. síðu.
laust að amast við því þótt
átta stunda vinnudagur sé orð-
inn nafnið eitt og menn verði
að strita í eftirvinnu til þess
að hafa í sig og á. Það er
gleðiefni að húsnæðisskortur er
víða svo alvarlegur að alþýðu-
fólk verður að hafast við í ó-
sæmandi vistarverum vegna
þess að það hefur ekki efni á
að greiða nægilegt fé í húsa-
leigu. Það er meira en prýði-
legt að misskipting auðsins
hefur aldrei verið meiri en nú,
braskið og féflettingin aldrei
ofboðslegri. Allt þetta og fjöl-
margt annaá hliðstætt telur
Morgunblaðið til fyrirmyndar;
það er fyrst og fremst verkefni
alþýðusamtakanna að „tryggja11
þetta ástand!
Auðvitað er þetta ekki nein
ný kenning hjá Morgunblaðinu;
afstaða þess hefur alltaf verið
á sömu lund. Ástandið hefur
allt^f yerið nægilega gott handa
alþýðu manna og öll kjarabar-
átta meira en óþörf. En fram-
farirnar hafa orðið vegna þess
að alþýða landsins hefur neitað
að fallast á þetta sjónarmið
íhaldsins, og eigi ný sókn að
vera framundan þarf enn sem
fyrr að hafna allri leiðsögn
Morgunblaðsmanna og félaga
þeirra í hægri klíku Alþýðu-
flokksins.
Framhald af 1. síðu.
vinnutímann í 40 stunda vinnu-
viku, og gilti sá vinnutími nú
þegar hjá námumönnum, og 40
—43 stunda vinnuvika hjá nokkr-
um starfshópum. — Báðir hrós-
uðu þessir ræðumenn sósíal-
demókratiskum ríkisstjórnum og
prísuðu ágæti Sambands
„frjálsra" verkalýðsfélaga.
Konrad Nordahl, fulltrúi
norska Alþýðusambandsins og
fulltrúi finnska Alþýðusam-
bandsing eru væntanlegir í dag.
HJÖÚ j a V i;. . iJt S '•
Ólaliagfræði
Náéstúr flutti Óiafur B. Björns-
son ávarp frá B.S.R.B., en þingi
þess er nýlokið. Kvað hann op-
inbera starfsmenn nú hafa dreg-
izt langt aftur úr starfsmönnum
hjá einkafyrirtækjum hvað
launakjör snertir. Auk þess
hefði desembersamkomulagið
verið svikið. Samkvæmt rök-
réttri ólahagfræði hefðu opin-
berir starfsmenn ekki séð á-
stæðu til þess að krefjast hækk-
aðs kaups. Mátti helzt skilja að
hann teldi kauphækkunarbar-
áttu koma frá þeim vonda.
Hinsvegar kvað hann opinbera
starfsmenn hafa áhuga á að fyr-
irbyggja fölsun vísitölunnar.
Að lokum kvað hann opinbera
starfsmenn „vonast eftir liðsinni
alþýðusamtakanna“. (Var hann
að biðja um nýtt desemberverk
fall?!).
Ti I
sambandið voldugt og fylgdi því
valdi mikil ábyrgð. Virtist hann
telja að Alþýðusambandið hefði
að verulegu leyti vald á dýrtíð-
inni í landinu — og þá að sjálf-
sögðu með því að gera ekki
kaupkröfur.
Nefndir
Forseti A.S.Í. skýrði frá því
að í kjörbréfanefnd hefði hann
skipað Jón Sigurðsson fram-
kvæmdastjóra A.S.Í., Berg Ólafs-
son frá Hreyfli • og Eðyarð Sig-
urðsson frá Dagsbrún.
f- dagskrárnefnd hefði hann
skipað Jón Fr. Hjartar frá Flat-
eyri og Björn Jónsson frá Akur-
eyri, — en forseti er sjálfkjörinn.
í nefndanefnd hefði hann
skipað Eggert Ólafsson frá Vél-
stjórafélagi Akureyrar, Pétur
Guðfinnsson, Óskar Garibalda-
son frá Þrótti Siglufiði og
Snorra Jónsson frá Félagi járn-
iðnaðarmanna.
Skeyti og boð
Þinginu barst skeyti frá Ólafi
Friðbjarnarsyni er eitt sinn var
fulltrúi hægri manna á Húsavik,
en situr nú heima.
Þá samþykkti þingið, að uppá-
stungu Helga Hannessonar að
senda forseta íslands árnaðar-
óskir. Ennfremur tilkynnti Helgi
að þingfulltrúar væru boðnir til
Bessastaða á laugardag og
mánudag. — Síðan var fundi
frestað.
söguræðum kjörbréfanefndar og
hafði hún orðið sammála um 270
kjörbréf frá 130 félögum. Hefur
kosning verið kærð í tveimur
félögum, Sveinafélagi skipasmiða
sem hefur einn fulltrúa og Sókn
er hefur fjóra. Ennfremur eru ýms
félög þar sem eftir er að athuga
formgalla við kosninguna og
önnur sem eiga ógreiddan skatt
til sambandsins, en kosning hef-
ur ekki verið kærð í þeim félög-
um.
Að loknum framsögum hófust
umræður og fjölluðu í upphafi
eingöngu um Sveinafélag skipa-
smiða; röðin‘'Var ekki enn komin
að Sókn um rriiðnætti og var bú-
izt við að umræður um kjörbréfin
haldi áfram í dag, Að þeim lokn-
um verður svo kjörin þingstjórn.
Inntökubeiðni liggur fyrir frá
tveimur félögum: Iðju, félagi
verksmiðjufólks í Reykjavík og
Verzlunarmannafélagi Akureyr-
ar.
Fjögur félög hafa gengið í sam-
bandið á síðasta líjörtímabili:
Verklýðsfélag Nauteyrar og Snæ-
f jallahrepps, ísafjarðarsýslu;
Verklýðsfélagið Austri, Skaga-
firði, Verzlunarmannafélag Ár-
nessýslu og Verkakvennafélag
Keflavíkur og Njarðvíkur.
Þingfundir hefjast aftur kl. 2
í dag.
Hvatti til einingar
Hallgrímur Jónsson flutti næst
kveðju frá Farmanna- og fiski
mannasambandi íslands. Hvatti
hann þingfulltrúa A.S.f. til ein-
ingar. Hinsvegar gat hann ekki
þess um hvað sú eining ætti að
vera.
Hin kúgaða stétt
Næstur flutti Ingvaldur Rögn-
valdsson kveðjur frá Iðnnema-
sambandi íslands. Kvað hann
iðnnema ekki enn vera samn-
ingsaðila um kjör sín og kvað
það ekki aðeins hag iðnnema
heldur einnig verkalýðsins alls
að því ástandi yrði kippt í lag.
Hét liann á stuðning Alþýðusam-
bandsþingsins í þessu hagsmuna-
máli.
Aukin afköst —
bætt framleiðsla
Síðastur talaði Sæmundur
Friðriksson, fulltrúi stéttarsam-
bands bænda. Hann kvað bændur
hafa á undanförnum árum auk-
ið afköst sín og bætt fram-
leiðsluna, en það væri undir-
staða bættrar afkomu, og settu
bændur ekki vonir sínar fyrst
og fremst á hækkað verðlag
heldur aukin afköst og bætta
framleiðslu. Hann kvað Alþýðu-
Kvöldfundurinn
Kvöldfundur hófst
á fram-
NIÐURSU0U
VÖRUR
Plísseruð amerísk kjólaeíni:
★
Ullarefni
Milciö úrval
MARKAÐURINN
Bankastræti 4
iiggus I b i 8 i n
Nokkur eintök af
eldri árgöngum
ritsins fást enn á
afgreiðslunni.
TimaritiÖ
-VINNAN
OG VERKA-
LÝÐURINN
Skólayöröustig 19
Sími 7500