Þjóðviljinn - 03.01.1957, Qupperneq 6

— ÞJÓÐVILJINN — Fimmtudagur 3. janúar 1957
IMÓÐVIUINN
Útgefandi:
Sameiningarflokkur alpýðu — Sósíálistaflokkurinn
—____________________________J
Hvai iMi Sjáifsiæðisflokkunnn
jt|&ð hefur ekki farið fram
* hjá forkólfum Sjálfstæðis-
flokksins að þjóðinni hefur
þótt sú frammistaða þeirra
aum og ábyrgðarlaus að hafa
ekkert ákveðið eða jákvætt til
efnahagsmálanna að leggja.
Það hefur vakið athygli um
allt land meðal almennings og
þá ekki sízt allra þeirra er
starfa að útflutningsfram-
leiðslunni að Sjálfstæðisflokk-
urinn lét sér nægja að hefja
hrópyrði og halda uppi nei-
kfæðu nuddi gegn þeim til-
lögum ríkisstjórnarinnar til
lausnar á erfiðleikum sjávar-
útvegsins og fiskiðnaðarins
sem samkomulag náðist um
við vinnustéttirnar. Allur
þingflokkur Sjálfstæðismanna
greiddi atkvæði gegn ráðstöf-
nnum ríkisstjórnarinnar en
hann snáraði sér alveg að
sýna fráman í sín eigin ,,úr-
ræði“. Afstaða hans var nán-
ast sú að ekkert skyldi að-
hafzt og engu um það skeytt
þótt s jávarúvegur landsmanna
stöðvaðist og öll útflutnings-
framleiðsla þjóðarinnar legð-
ist niður.
Tl/f önnum kann að virðast
þessi afstaða Sjálfstæðis-
flokksins því kynlegri sem
það er vitað að blöð' hans og
má’svarar hafa lagt á það
mikla áherzlu að ráðstafanir
núverandi ríkisstjórnar fælu
ekki í sér neina nýjung held-
ur væru þær gömlu íhalds-
úrræðin endurborin. Ef Sjálf-
stæðisflokkurinn tryði sjálfur
þessum áróðri sínum ætti
hann að hafa tekið tillögum
ríkisstjórnarinnar, sem flutt-
ar voru í samráði við verka-
tnenn og bændur, feginshendi
jdv veitt þeim allan stuðning.
Fða hvernig má það ske að
sí ’órnmá'aflokkur snúist
gegn eigin stefnu og áhuga-
p/álum aðeins af því að aðrir
flokker ákveða að hrinda þeim
! framkvæmd ? Fátt ætti að
vera betri og augljósari stað-
festing á réttmæti stefnunn-
ar og raungildi áhugamálanna
og enginn ætti að taka þeirri
sönnun með innilegri fögnuði
en sá aðili sem gat rakið til
sín upphaf þeirra.
TJn þessu er bara óvart far-
" ið á allt annan veg. Sjálf-
stæðisflokkurinn var ekki
áttaviltur eða stefnulaus í
efnahagsmálunum nú um ára-
mótin. Það væri rangt og
langt frá því að vera sann-
leikanum samkvæmt að halda
slíku fram. Sjálfstæðisflokk-
urinn leit heldur ekki raun-
verulega þannig á ráðstaf-
anir ríkisstjórnarinnai að þær
væru íhaldsúrræði i lítt
fbeyttri eða óbreyttri mynd.
Þvert á móti litu forkólfar
Sjálfstæðisflokksins þannig á,
að alltof mikið tillit væri tek-
.ið til hagsmuna og vilja al-
þýðunnar í landinu en alltof
jlítið tillit til gróðahagsmuna
auðmanna og braskara.
Þeir vissu að auðveldast var
að gera tillögur rikisstjómar-
innar tortryggilegar hjá ein-
hverjum hluta þjóðarinnar
með því að líkja þeim við hin
kunnu íhaldsúrræði undanfar-
andi ára, gengislækkunina,
bátagjaldeyrisbraskið og hóf-
lausar tollahækkanir sem
lögðust jafnt á nauðsynjar
sem lúxusvörur. Og Sjálfstæð-
ismenn vissu ennfremur að
þeirra eigin „úrræði“ voru
ekki þannig vaxin að þau yrðu
tiltakanlega lokkandi fyrir al-
menning. Þess vegna var
gripið til þess lítillmannlega
ráðs að láta þau aldrei koma
fram í dagsljósið, bera engar
tillögur fram til lausnar á
vandamálunum en ráðast með
offorsi á það samkomulag
sem náðist milli ríkisvaldsins
og stéttarsamtaka verka-
manna og bænda.
f^essi starfsaðferð mun þó
* ekki duga til að fela þá
staðreynd að Sjálfstæðisflokk-
inn dreymdi nú um að „leysa“
vandamál efnahagslífsins með
gamalkunnum hætti. Hann
vildi nýja gengisfellingu krón-
unnar og lögbindingu kaup-
gjaldsins. Eftir þessu var Ól-
aftur Thors að fiska á Al-
þingi í formi fyrirspurnar um
„aðrar leiðir“ sem sérfræð-
ingar myndu hafa bent á. Og®-
á þessu sama tæpir hann í
áramótagrein sinni í Morgun-
blaðinu, þar sem hann reynir
af veikum mætti en án ár-
angurs að afsaka frammi-
stöðu flokks síns á Alþingi
við afgreiðslu málsins. En
Sjálfstæðisflokkinn og Ólaf
Thors skortir hreinskilni og
kjark til að tala hreint út úr
pokahorninu og segja allan
sannleikann. Það er reynt að
dylja áhuga íhaldsins fyrir
gengislækkun og kauobind-
ingu með marklausu skrafi
um skort á upplýsingum „til
að geta metið aðstöðuna og
byggt á ábendingar og til-
lögur um lausn málsins" eins
og Ólafur Thors kemst að
orði. Hvar var nú öll hag-
speki Ólafs Björnssonar og
annarra sérfræðinga Sjálf-
stæðisflokksins í efnahags-
málum ef þeir voru alveg
varnarlausir og óviðbúnir þeg-
ar málið kom til kasta Al-
þingis? Þessar röksemdir Ól-
afs Thors eru of gagnsæ
blekking til þess að þær komi
að haldi. Sannleikurinn er sá
einn, að Ólafur Thors og liðs-
menn hans þorðu ekki að
sýna þjóðinni framan í úr-
ræði sín og áhugamál, gengis-
læklmn og kaupbindingu.
Þau voru vissulega tiltæk en
það þótti ekki sigurstranglegt
að sýna þau almenningi.
|~|g andstaðan gegn „ihalds-
” úrræðunum" á sér einnig
eðlileg rök þegar betur er að
gáð. Tekjuöflun núverandi
ríkisstjórnar til stuðnings lit-
flutningsframleiðslunni fer að
Arbók skálda 956
, ,Hr. Jóhannes Helgi.
Ég er ekki sterkur í dul-
fræðum, og þekking mín í
hugsanaflutningi er enn mjög
skammt á veg komin, eins og
reyndar á öðrum sviðum. Eln
mér finnst það dálítið ein-
kennileg tilviljun, að seinni-
hluta dagsins í gær vorum
við Kristján Karlsson staddir
hér á skrifstofunni í þeim er-
indum að reyna að ná sam-
bandi við yður. Og erindið var
þetta: Á næsta ári hefi ég
ráðgert að byrja á útgáfu á
nýjum bókaflokki, sem í heild
beri nafnið „Nýtt Lista-
mannaþing". I þeim flokki
yrðu birt fyrstu verk ungra
.listamanna, ljóð, sögur, rit-
gerðir og myndlistarverk og
tónverk. Vildi ég bjóða yður
að gefa út bók í þessum
flokki, allt að 200 bls. og hafa
tal af yður persónulega, ef
yður sýndist þessi hugmynd
ekki fráleit.
Ég get ekki neitað mér um
að þakka yður fyrir góða aug-
lýsingu um árbókina. Hún
mun verða send til um 4000
manna úr hópi þeirra, sem
helzt lesa bækur á íslandi.
Eru það allir áskrifendur
Helgafells og fjöldi annarra,
sem við munum kynna ritin
með því að senda þeim fyrsta
árganginn. Ef höfundar hafa
áhuga fyrir að verða lesnir,
þá hefur með þessu verið gert
talsvert til þess. Þetta er líka
sú afsökun sem ég hefi fyrir
því að breyta um stærð rits-
ins, sem mörgum hefur fund-
ist óviðkunnanlegt.
Að þessu sinni gerði Krist-
verulegu leyti fram með aUt
öðrum hætti en tíðkaðist í
valdatíð Sjálfstæðisflokksins.
Þá var sannarlega ekki verið
að hafa fyrir því að undan-
þiggja nauðsynjar almennings
tollahækkunum. Þvert á móti
komu toZIahækkanirnar einn-
ig af fullum þunga á þær.
Og þá þekktist það heldur ekki
að skattleggja gróða banka
eða eignasöfnun verðbólgu-
braskaranna, Þá fylgdu held-
ur ekki aðgerðum ríkisvalds-
ins neinar ákvarðanir um
lækkun milliliðagróða og
hert verðlagseftirlit. Þá var
heldur ekki á dagskrá að bæta
kjör fiskimanna án átaka og
fórna. Þá voru engin fyrirheit
gefin um aðgerðir í húsnæðis-
málum, og lækkun húsnæðis-
kostnaðar almennings. Þá var
ekki minnzt á skattalækkun á
láglaunafólld. Þá var ekki á
það minnzt að létta einokun
og arðráni SÍF af fisksölunni
til útlanda og ekkert á dag-
skrá að umsldpuleggja banka-
starfsemina þannig að hún
þjónaði almennum þjóðar-
hagsmunum en væri ekki
mestmegnis í þágu Thorsættar
innar og fárra úrvaldra. Allt
eru þetta þættir í þeirri lausn
sem nú samdist um milli ríkis-
stjórnarinnar og fjölmennustu
stéttarsamtakanna. Og þegar
allt þetta er athugað í sam-
hengi munu flestir fara nærri
um hvernig á því stóð að
Sjálfstæðisflokkur Ólafs
Thors, Bjama Benediktssonar
og Björns Ólafssonar gat
ekki veitt ,,íhaldsúrræðunum“
brautargengi.
ján Davíðsson kápuna. Sá
gáfaði listamaður þarf ekki á
því að halda að ég komi fram
með afsakanir hans vegna. En
mér finnst það líka koma úr
hörðustu átt, er rithöfundur
kvartar undan því. að annar
listamaður fari frjálslega með
efni, hafi t.d, liliðsjón af rit-
hönd manna, en breyti henni
að öðru leyti á auglýsinga-
kápu eftir því sem hentar fyr-
ir myndflötinn, sem hann er
bundinn við. Eftir því ætti að
gera teikningar eða málverk
af fólki þannig að Ijósmynd-
in væri fyrirmyndin og ekki
mætti frá henni breyta. Að
sjálfsögðu hefir Kristján
skrifað öll nöfnin en ekki út-
gefandi.
Það tvennt að gefa í skyn
að ég hafi sjáfur „séð um
þennan þátt málsins“, og hitt
að ég -líti á ritlaun sem ölm-
usu, er hreint níð af þeirri
tegund sem ekki fer vel í
munni skálda. Hvað hið síðar-
nefnda snertir þá neita ég
harðlega að þess konar dylgj-
um sé beint til mín. Kápa
Kristjáns þykir mér ágæt.
Það hefur verið venja und-
anfarin ár að greiða ritlaun
fyrir árbókina fystu dagana
eftir áramótin, en nokkrir
fengið þau greidd áður, eins
og núna. Hér með fylgja yðar
ritlaun.
Ragnar Jónsson".
Ofangreint bréf barst mér
frá forstjóra Helgafells, og
þar sem ég hef hlerað að svör
hans muni ekki verða önnur
við greininni um Árbókina í
^ Þjóðviljanum 29. þ.m., vegna
þess að hann telji sig kom-
inn út á vafasama braut, ef
hann færi að standa í ritdeil-
um við efnismiðlara Helga-
fells, sé ég mig neyddan til
að birta bréfið. Bréfið ber
það með sér að ég hef borið
lítt undirpúkkaðar sakir á
forleggjarann — sem mann,
ekki svo að skilja að hann
standi ekki jafnréttur eftir,
en ég hlýt að hafa það sem
sannara reynist og tek aftur
þá aðdróttun sem innihald
bréfsins -— og þó öllu heldur
andi þess — gerir að engu.
Uppistöðurnar í greininni frá
29. des. standa þó óhaggaðar:
Drátturinn á greiðslu rit-
launanna var vítaverður og
kápa árbókarinnar hneisa og
forlaginu til minnkunar, og
það þótt Kristján Davíðsson
hafi gert hana. Sá ágæti lista-
maður hefur auðvitað fullt
leyfi til að gera að gamni
sínu alls konar hundakúnst-
ir með rithandarsýnishorn
manna — og ég veit að hann
getur verið mjög gamansam-
ur, — en gamanið er ekki
lengur gaman eftir að því hef-
ur verið dreift út um lands-
byggðina, og er þá á ábyrgð
forleggjarans. Samlíkingin í
bréfinu: rithönd — málverk
er út í hött. Málverk af
manni, svo fremi það sé ekki
nákvæm eftirlíking, er í sjálfu
sér meiri mynd af málaran-
um heldur en fyrirsáta, og
hefur auðvitað aðeins gildi
sem slíkt; fyrirsátinn er efni-
viður, rithönd getur aldrei
orðið það vegna augljósra
takmarkana sinna. Rithönd
er einungis stíll og án hans
er hún allt annað og alls-
endis óskylt. Uppátæki Krist-
jáns jafngildir þess vegna þvi
að leigja fyrirsætu, en mála
mynd af hesti.
En forleggjarinn bregzt ó-
neitanlega stórmannlega við
pistlinum. Tilboði hans hef ég
hafnað af augljósum ástæðum.
Er svo útrætt um þetta.
Jóhannes Helgi
Eden, forsætisráðherra Breta hefur ekki verið vin-
sœll í heimalandi sínu að undanförnu, og hefur
það m.a. komið fram í margvíslegum skopmynd-
um sem blöðin hafa birt af honum. Hér er ein af
peim frumlegustu.