Þjóðviljinn - 19.07.1957, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 19.07.1957, Blaðsíða 4
¦&) — ÞJÓÐVILJINN — Föstudagur 19. júlí 1957 Pjóðviuinm fitecíandl: Sameinlnsrarnotitir albíBn — Sósíalistaflokkurlnn. — Rttstiorar: ttasnús Kiartansson, SigurS^r öuBœundsson (ab.). — Fréttaritstjórl: Jón Biarnsson. — BlaSamenn: Ásraundur Sigurjónsson, QuSmundur Visíússon, frsr H. Jónsson, Magnús Torfl Ólafsson, Sigurján Jóhannsson. — Auglýs- tBsasUort: Ouðgeir Magnússon. - Ritstjórn, afsrelðsla,. auglýsingar, prent- amJSja: Skólavörðustig 19. - Simi 17-500 (5 linur). - AskriftarverS kr. 25 á M.4.C 1 Reykjavik ok nágrenni; kr. 22 ann&rsstaðar. — Lausasöluverð kr. 1.50. PreotsmiSJa ÞióSviUans. Von íhaldsiiis að þverra i =. I Tj'itt er það með öðru til *J marks um að íhaldið ger- ist nú vonlítið um að geta lirakið ríkisstjórnina frá með íarmannaverkfallinu, að hlaup sð er af þvílíkri rætni og skepnuskap í árásir á Lúðvik Jósepsson vegna humarveiði- leyfanna, að fátítt er í is- íenzkri blaðamennsku. En æð- isgangur Morgunblaðsins og ofstæki sýnir enn að einskis er svifizt og seilzt furðu ]angt til árásarefna. Þeir sem rita áróðursvaðal Morgunblaðsins nrm humarveiðileyfin vita full- vel sjálfir, að ekkert í því máli gefur minnsta tilefni til árása á Lúðvík Jósepsson né Jieldur á Karl Guðjónsson, sem.nú er farið að taka með. Morgunblaðsritstjórarnir finna að með hverjum degi vex sá Jttingi fordæmingar fólksins, sem skellur á íhaldinu fyrir pólitískt verkfallsbrölt þess, sem þegar hefur valdið miklu tjóni þjóðinni allri, og því reyna þeir að finna ný og ný tilefni æsinga gegn ríkisstjórn- inni. Hamslausar og rætnar á- 1 rásir íhaldsblaðanna gegn Lúðvik Jósepssyni sýna. ein- 1 ningis að þar er andstæðingur sem ihaldið óttast umfram 1 aðra, enda hefur þvi ekki ver- ' íð ljúft að finna hvaða áiykt- anir útvegsmsnn og sjómenn ídraga af samskiptum við nú- verandi sjávarútvegsráðherra og þann fyrrverandi, ihalds- I lorsprakkann Ólaf Thors. T Hlutur Ólafs hefur ekki vax- flð við þann samanburð, það I vita þeir Morgunblaðsmenn, f og einnig þess vegna skrifa 1 |)eir dag eftir dag níðið og f róginn um Lúðvík Jósepsson. í Þeir gæta þess ekki að með f j)vi eru þeir að viðurkenna I Siann sem þann andstæðing, 1 sem þeir óttast mest og þyk- f £r mest ríða á að koma á kné. 1 Ög þeir munu komast að því, 1 Morgunblaðsmenn, að haturs- f Sróður þeirra gegn Lúðvíl? ( snýst í höndum þeirra og f inissir marks. K f ¥7eiðileyfamálið sem Morgun- I i » blaðið finnur alltaf ný til- f Ibrigði af rakalausum dylgjum I, Hggur alveg ljóst fyrir. Staðreyndir málsins eru níi síðast raktar í fréttatilkynn- ingu sjávarútvegsmálaráðu- lieytisins í gær. Heldur ekki á þessu ári hafa nein leyfi til humarveiða verið veitt nema samkvæmt meðmælum Fiski- ' íélags íslands. „Ástæðan til ' }>ess, að veitt hafa verið fleiri leyfi í ár en sl. ár, er ein- göngu sú, að stærsta útgerð- arstöð landsins, Vestmanna- eyjar, óskaði nú eftir leyfum, en ekki í fyrra, og að sjálf- iBögðu þótti ekki fært að neita Vítgerðarmönnum þar um leyfi '& sama tíma sem öðrum var eimilað að veiða á þeirra iðum", segir í yfirlýsingu ¦áðuneytisins. Þar er því enn- femur lýst að í leyfisbréfum jbim, seœ ráðuneytið hefur gefið út, hafi verið tekið fram hverjum skilyrðum leyfin séu bundin, og er eitt þeirra ,,að Fiskifélagi Islands sé send skýrsla um veiðarnar til þess að hægt sé að fylgjast með því hyort leyfin séu misnot- uð". Veiðarnar hófust um mánaðamótin maí-júní, Fiski- félagið fær fyrstu skýrslurn- ar fyrstu dagana í júlí. Hinn 9. júlí sendir Fiskifélagið ráðuneytinu skýrslu, er „ber með sér að 28 bátar höfðu misnotað leyfið að meira eða minna leyti". Daginn eftir, 10. júlí, eru allir þessir bátar sviptir veiðileyfum. Þetta eru staðreyndir máls- ins, og ritstjórum Morg- unblaðsins er það vel kunn- ugt, að engin staðreyndanna í þessu máli gefur minnsta tilefni til persónulegra árása á Lúðvík Jósepsson sjávarút- vegsráðherra. Morgunblaðið veit, að öll líkindi eru til að staðreyndirnar í þessu veiði- leyfamáli hefðu orðið nákvæm- lega hinar sömu, hver sem verið hefði sjávarútvegsráð- herra. Enda þótt ráðherra hafi að sjálfsögðu úrskurðarvaldið er það öllum ljóst sem til þekkja, að um þetta mál er Fiskifélag Islands sá trúnað- araðili sem mestu ræður, eng inn bátur fær veiðileyfi nema samkvæmt meðmælum þess, og það fær í hendur þær afla- skýrslur sem hafðar eru til eftirlits um notkun leyfanna. 1 þessu tilfelli eru veiðileyfin afturkölluð tafarlaust þegar skýrsla berst frá Fiskifélaginu um misnotkun. Sú staðreynd sýnir grobb Morgunblaðsins tim hetjulega framgöngu þess blaðs í málinu í réttu ljósi, auðvitað hefur belgingur þess, dylgjur og brigzl í þessu máli þann tilgang einan að sverta stjórnmálaandstæðing, og draga athygli frá þeim ljóta leik, sem íhaldið hefur leikið undanfarnar vikur í far- mannadeilunni. Sjálfstæðisflokkurinn 'hefur nú í nokkrar vikur sent smala sína út og látið þá hvisla að hverjum sem hlusta vill: Ríkisstjórnin verður felld með farmannaverkfallinu. Það er tilgangurinn með áróðri í- haldsins. Pólitískt verkfall sem reyna ,á að nota til þess að ná pólitískum markmiðum. Hagsmuni lágt launaðra far- manna er íhaldinu nákvæm- lega sama um, nú eins og áð- ur. Sjálfstæðisflokkurinn hef- ur misnotað völd sín í sam- tökum farmanna árum saman til að halda niðri kaupi lágt launuðu flokkanna, og enn sem fyrr harðneita Sjálfstæð isflokksmenn í Eimskip að veita þeim úrlausn. Farmenn fá nú í verkfallinu dýrkeypta reynslu af heilindum Sjálf- stæðisflokksins í þeirra garð, og sú reyijsla mun íhaldinu dýr áður en lýkur. Mannabörn Irá Kína LÚ HSUN: MANNA- BÖRN. Smásógur. — 178 MaSsíður. — HaUdór Stef- ánsson sneri úr ensku. — Sjötti bókaflokkur Máls og menningar, 6. bók. — Reykjavik 1957. Á skömmum tíma hafa ís- lenzkir lesendur fengið í hend- ur skáldsögur frá Suður- afríku, Suðurameríku og Grikklandi; það eru fjarlæg lönd og óvíst að skáldskapur þaðan hafi áður borizt út hingað (annar en nokkur skáldrit Forngrikkja, vita- skuld). Þá hefur heyrzt, að indversk nútímasaga sé vænt- anleg á íslenzku innan tíðar; og er það gleðiefni, að útgef- endur skuli ekki lengur svín- binda sig við Norðurameríku og Vesturevrópu í valí útgáfu- bóka. Og þótt örfáar kín- verskar smásögur muni hafa birzt á íslenzku, táknar út-'®' gáfa Máls og menningar á Mannabörnum Lú Súns nýtt landnám í bókaútgáfu hér nyrðra. Það er eitt einkenni bókmenntaþjóðar að láta sér títt um bækur umheimsins; þess eru ennfremur dæmi, að þýdd verk hafi upplyft inn- lendum bókmenntum — og kannski kemur skáldsaga frá Egyptalandi og ljóðasafn frá Ástralíu á næsta ári. Höfundur Mannabarna, Lú Sún, fæddist árið 1881 og lézt árið Í936. 1 formála að úr- vali verka hans á ensku er hann kallaður risi í kínverskri menningarbyltingu, og skyggi hann á alla fyrirrennara sína; einhverstaðar stendur og skrifað, að hann sé mesti rit- höfundur Kínverja á síðari tímum. Lú Sún gaf út þrjú smásagnasöfn um dagana, samtals 35 sögur, auk ýmislegs annars skáldskapar. En ritgerðir hans hafa verið gefnar út í 16 bindum, og það er einkum á þeim sem frægð hans stendur grundvölluð —¦ Lú Sún var sem sé einstæður baráttumaður, málflytjandi frelsis og menningar og upp- lýsingar í hálfmyrkvuðu landi. Hann þýddi ennfremur nokkur höfuðverk heimsbókmennt- anna á kínverska tungu og gaf út forn og ný rit kín- verskra höfunda. Lú Sún hef- ur fyrir baráttu sína og djörf- ung, eldmóð og snilldargáfu orðið samlöndum sínum tákn hins bezta i fari þeirra. Hann var mikill maður. Mannabörn sýna einnig að Lú Sún var gott skáld, þótt hann verði víst ekki tal- inn með stórskáldum. Dagbók vitfirrings, elzta saga hans, ber að vísu mannúð hans trútt vitni; en hann lyftir efninu ekki i skáldlegar hæð- ir. Með sama hætti er t.d. inngangurinn að Sjálfri sög- unni af Ah Q mesta múður. Að öðru leyti er það einkar skemmtileg saga, með alvar- legan undirtón — lýsing aðal- persónunnar er frumleg í margri grein: sjálfsblekking mannsins heldur honum raun- ar uppi í fjandsamlegu þjóð- félagi, en gerir hann um leið auðvelda bráð þess. Nýársfórn þykir mér fremst þessara fimm sagna; hún er ramim- legast byggð og stíluð af mestri xþrótt. Örlög hinnar kúguðu konu verða okkur minnisstæðari en annað allt í þessum sögum. Villimannleg- ir hættir lénsskipulagsins í Kína blasa hér við okkur í björtu ljósi. Lú Sún gætir þess oftast nær að láta listina sitja fyrir boðuninni; en hitt er þó aug- Ijóst, að túlkun einstaklings- örlaga er honum aðferð til að varpa ljósi á þjóðfélag. Mannabörn eru ' harmsögur fólks, sem á í höggi við ó- mannlegt samfélag — og bíð- ur ósigur í baráttu sinni. I þessum sögum birtist kín- verskt þjóðfélag á fyrstu ára- tugum aldarinnar í ógn og skelfingu, andstætt manninum og hamingju hans. Þær eru oft svo hlutlægar, að þær mættu verða heimild um þenn- an tima löngu eftir að siðir hans eru týhðir og tröllunl gefnir. Um leið eru þær vel til þess fallnar að efla mönn» um skilning á nauðsyn misk- unnar í félagslegri sambúð, glæða þeim virðingu fyr» ir draumum sérstaklingsins, Þessar sögur verða þeim hug« stæðastar, sem svíður mannleg; hörmung sárast. Þýðing Halldórs Stefánsson- ar er ekki tilkomumikil. Þa5 er margt um stirðlegar setn- ingar með greinileg þýðing- armörk: „Umluktur . þessii samsulli af, hávaða. ....", „Aðeins dep) augnanna gaf til kynna ....", „fornfræð- ingar .... verði í fra.ihtíðinní. færir um að varpa ljósi á þau" (sbr. to be able toL Hrein bögumæli koma einn- ig fyrir, eins og að „sýna" mótspyrnu og verða „í allra munni". Eg rek þetta ekki lengur, þótt hægt væri; þýð- andi hefur kastað höndum til verksins. B.R. Sól og ský Bjarni M. Brekkmann: SÓL OG SKÝ, I. — Akranesl 1957. Hér skal með örfáum orðum vakin athygli á fyrsta bindi af ljóðasafni Bjarna Brekk- manns, Sól og ský, sem ný- Iega er út komið. Hverjum þeim, sem unna alþýðlegri^ hefðbundinni ljóðagerð, ætti að verða nokkur fengur í þeirri látlausu bók. Yrkisefni höfund- ar eru að vísu hvorki frumleg né margbreytileg; meðferð þeirra ekkj heldur. En hvort- tveggja þetta bætir hann upp með yfirlætislausri einlægni, hjartahlýju og ágætri hag- mælsku víðast hvar. Ljóð hans eru ágætt dæmi þess, hvernig greindir alþýðumenn hugsa — og yrkja, oftast nær. Hérað hans, Borgarfjörður, hefur veitfc honum ófá yrkisefni, eins og reyndar svo mörgum skáldum, bæði fyrr og síðar; ættjörðin öll og saga hennar éinhig. Og í æðum höfundar rennur skáldablóð, eins og svo margra Borgfirðihga, því hanh er kom- inn í beinan karllegg af því ágæta skáldi sr. Eínari Sig- urðssyni í Eydölum. Yrkisefni Bjarna myndu heldur ekki falla þeim forföður hans neit't illa í geð, ef hann mætti þau sjá, því að Bjarni er trúar- innar maður, og má víða s.fá merki þess í kvæðum hans. Ég vel hér að lokum, af handahófi, eitt kvæðanna sem s'ýnishorn. Það er reyndar eitt af þeim veraldlegri, en gef- ur engu að síður ágæta hug- mynd um höfundihh og lífs- viðhorf hans. Glaðnar til í ský.íaskara, skírast bólstra undramyndir, kynjasýnir koma.og fara, kærar opnast neiísulindir, fram um víða veidið sdreyma. Ríkir ljós í vorsins veldi, voldugt stefnir myrkuríröllunj fram mót sólar orkueldi, Engir skuggar verjast föllunu Sól og Harpa sitja að dómunl Skaðvaldur í Sknggabjörgunf skapadöma lífi kveður og beitir þungiwim vígavörgum. Vitum þó — að aldrei skeður; að sólin verði ýfirunnín/. E. M. Prjónajakkine frá okkur er bezti götujakkirjn í góða veðrinu Ó D y R T MARKAÐURINN Templarasundi 3 11» 11 i.i,iiitDii*iiij[itiiiinia*(m ¦

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.