Þjóðviljinn - 24.09.1957, Page 12

Árbæjarsafn, fyrsti vísir að byggðasafni
Reykjavíkur, opnað s.l. sunnudag
SafrJnn hafa bonzi. margir og merkir
gdjjir að undanfömu
Árbæjai’safn, fyrsti vísir aS byggðasafni Reykjavík-
ur, var opnað almenningi til sýnis s.l. sunnudag. Er safn-
ið hugsað sem deild úr Skjala- og minjasafni Reykja-
víkur, aðallega miðað við þýðingu bæjarins sem sveita-
bæjar og gististaðar fyrir l'erðamenn.
Gunnar Thoroddsen, borgar-
stjóri, opnaði safnið með ræðu
að viðstöddum allmörgum
gestum, m. a. nokkrum þeirra
sem gefið hafa safnmuni.
Fyrstu aðgerðir
Hugmyndina um minjasafn
fyrir Reykjavíkurbæ setti
fyrstur fram Árni J. L. Árna-
son bókari hjá Gasstöðinni i
foréfi til bæjarráðs haustið
1942 og fylgdi bréfi hans göm-
ul vaktaraklukka, sem síðast
Hafliða Jónssyni garðyrkju-
ráðunaut að gera tillögur um
fyrstu framkvæmdir.“
Liður í framkvæmd þessarar
ályktunar er endurreisn og
lagfæringar á sjálfum bæjar-
húsunum, sem hafa farið fram
í sumar en er ekki að fullu
lokið.
Margar gjafir
til safnsins
Stnax og framkvæmdir hóf-
ust við lagfæringar á bæjar-
Movuhiiii
Þriðjudagur 24. september 1957 — 22. árg. — 214. tölublað
Nokkrar nýjar bækur frá
foríagi Leiftra*s
Á forlagi Leifturs eru nýlega komnar út nokkrar
nýjar bækur, sex barna- og unglingabækur, matreiðslu-
bók og kennslubók.
Matreiðslubókin er eft.ir allstóru orðasafni. Með útgáfu
Helgu Sigu rðardóttur og nefn- þessarar bókar verður tekin.
ist Hráir grænmetisré.ttir. 1 upp sú nýjung, að með stíla-
bókinni eru leiðbeiningar um verkefnum, sem koma út í
það, hvemig hægt er að liafa næsta mánuði verður mál-
á borðum alla mánuði og daga fræðiágrÍT til híegðarauka fyr-
ársins hráa retti úr þcnn kál- ir kennara. og nemendur. í
tegundum og jarðávöxtum sem kennslubókinni eru margar

kvæmdastjóri félagsins, Sveinn
Þórðarson, bankaféhirðir, safn-
ið með Samþykki fyrri gef-
enda. Telur það 378 skráða
muni. I safni Magnúsar Guð-
björnssonar eru skráðir munir
um 150 talsins, en fátt þeirra
hefur tenn verið afhent til
safnsins, þvi að gefandi hefúr
ákveðið, að verðlaunagripir og
aðrir persónulegir munir verði
eklci afhentir fyrr en eftir
hans dag.
Árbæjarsafn er hugsað sem
deiíd úr Skjala- og minjasafni
Reykjavíkurbæjar aðallega
miðað við þýðingu bæjarins
sem sveitabæjar og gististaðar
fyrir ferðamenn. Er safnið
fyrsti vísir að bvggðasafni fyr- auðvelt er að rækta hér á myndir.
Bœjarhúsin í Árhœ.
var notuð um aldamót. Bæjar-. Msunum í Árbæ tóku að ber-
ráð fól þáverandi borgarstjóra, ast gjafir til safnsins. Varð
Bjarna Benediktssyni, að at- j brátt þröngt um safngripina í
huga tillögu Árna og ritaði Skjala- og minjasafni bæjarins
hann stjórn Reykvíkingafé-
lagsins um málið og óskaði
eftir samvinnu við félagið og
foað um tillögur þess. Eftir
þetta tók Reykvíkingafélagið
við Árbæ og hugðist koma þar
upp minjasafni; jafnframt
keypti bæjarstjórn Reykjavík-
ur af dánarbúi dr. Jóns Helga-
sonar bisku*'s Reykjavíkur-
myndasafn hans, málverk og
teikningar, haustið 1945 og fól
það Skjalasafni bæjarins til
vörzlu.
Bæjarsafn
Keykjavíkur
í Skúlatúni 2 og voru þeir því
fluttir í Árbæ og ákveðið að
opna safnið í haust og hafa
opið fram eftir hausti meðan
veður leyfir. Gefendur til
safnsins skipta tugum, en
iang stærstar gjafir liafa bor-
izt frá Reykvíkingafélaginu og
Magnúsi Gnðbjörnssyni póst-
manni. Þau hjónin Hulda og
Einar Sveinsson húsasmíða-
me'stari gáfu Reykvíkingafé-
laginu á sínum tíma safn gam-
alla muna, sem móðir frú
Huldu, frú Þorbjörg Bergmann
frá Hafnarfirði, hafði safnað,
og var tilætlunin, að þetta
safn yrði sett upp í Árbæ. Nú
1 marz 1947 samþykkti bæj-1 er bærinn tók Áibæ aftur í
ir Reykjavík, sem mætti hugsa
sér í framtíðinni komið fyrir
á túninu, er gömul hús úr
bænum hafa verið flutt þang-
að og safnað í þau viðeigandi
munum.
Góðitr afli báta
frá Neskaupstað
NesVaupstað í gær.
Frá fréttar. Þjóðviijans.
Róið var sex daga í síðustu
viku og var afli góður og því
betri sem á leið vikuna og
beztur á jaugardag, 12—16
skippund. 1 gær var almennt
róið, en afli var allmiklu
minni, enda stórstreymt orðið.
1 dag eru ailir bátar, sem á
annað borð róa, á sjó. Gæftir
hafa verið og eru með ágæt-
um.
landi. I Barnabækuniar frá Leiftri
í fyrrahaust kom út hjá eru þessar: Hanna og hótel-
Leiftri fyrsta hefti af nýrri
kennslubók í dönsku eftir þ’
Harald Magnússon kennara og
Erik Sönderholm lektor við
Háskóla Islands. Bókin fékk
mjög góðar viðtökur og var
tekin til kennslu í fjöldamörg-
um skólum. Nú er annað hefti
komið út, 233 biaðsíður með

Helga Sigurðardóttir.
*
Danskur sjömaður dæmd-
ur á Akranesi fyrir smygl
Toyiifoee tsalar
í útvarplð
Athygli skal vakin á því, að
í kvöld Id. 21 heldur enski i
sagnfræðingurinn Amold J. |
Toynbee erindi í útvarpið, er þjófurinn, ný Hönnubók; Auð-
hann nefnir: Islenzk og nor- ur og Ásgeir, 2. útgáfa hinn-
ræn menning og staða henn- ar vinsælu barnabókar eftir
ar i heimssögunni. Mælir hann Stefán Júlíusson; Nóa eftir
á enska tungu, en erindið verð- Edgar Jepson, Dvergurinn með
ur þýtt og flutt síðar sem rauðu húfuna, ævintýri eftir
sunnudagsefni. Ingólf Jónsson frá Prest-
_________:______________ bakka; Kári litli í sveitinni,
einnig eftir Stefán Júlíusson;
Öskubuska, ný útgáfa á ævin-
týrinu gamla.
SMikkviliðið
áður en skipið átti að fara
varð tollgæzlumaður þess var
að einn skipverjanna seldi þrjár
arstjorn að korna upp bæjar- aiaa vörzlu afbcnti fram- ufengisflöskur í land. Var
safni Reykjavíkur, þar sem: ®
varðveittar yrðu fornar minj- j
ar úr byggð og sögu bæjarins
og að stofna til bæjarsýningar,
sém haldin var hér haustið
1949, Haustið 1954 skipaði svo
bæjarstjórn sérstakan skjala-
og minjavörð bæjarins, Lárus
Sigurbjörnsson.
1 apríl 1957 var svohljóðandi
tílíaga samþykkt í bæjarráði:
,,Í3æjárráð ákveður að hefjast
handa um endurreisn Árbæjar
og sgmþykkir að láta skipu-
lcggja Árbæjartún og næsta
nágrenni með það fyrir aug-
úúj að friðlýsa svæðið. Bæjar-
ráð ákveður að stefna að því
að svæðið verði almennings-
garður og verði fluttar þangað
eða endurreistar menningar-
sögulega merkar byggingar í
foænum eftir því sem við verð-
ur komið. Bæjarráð felur Lár-
usi Sigúrbjörnssyni skjala- og
minjaverði bæjarins, Gunnari
Ólafssyni skipulagsstjóra og
Á sunnudagiim var slökkvi-
liðið kvatt að bandarísku olíu-
S.l. laugardag tóku tollgæzlumenn á Akranesi 36 skiPi. sem úggur hér í höfn-
flöskur af smygluðu áfengi í dönsku skipi, sem losaði inni> en eidurinn hafði verið
þar byggingarefni. slökktur þegar komið var á
vettvang. Þá kviknaði í rann-
Skipið, Skandsodde, kom með J skipverjinn strax tekinn til yf- sóknarstofu Kleppspítala, er
timbur til Haraldar Böðvars- Irheyrslu og gerð leit i skip- verið var að hita bón þar
sonar og var unnið að losun =nu. Fundust 36 flöskur af á- inni Ekki mun hafa orðið te]j.
pess a laugardaginn. Skommu ! fengi í íbuð skipverjans og voru ,. ,..
f.n ciHnis áfti oA Cono þær gerðar upptækar. Málið 311 1 3on.__________________________
var strax tekið fvrir i saka-
dómi Akraness og skipverjinn Skákmóíið
dæmdur í 14800 króna sekt. Er
skipstjóri hafði gengið í á- ( Pramhald af 1. siðu.
h' fn þess var Borgarnes.
§eiiiesiÉ iil
seinesft®vei3 4 * * * 8]k“
Hlóðaeldhús í Árhæ.
byrgð sektarinnar sigldi danska umferð n og urðu úrslit þau. að.
skipið frá Akranesi, en næsta Benkö vann Björn Jóhannesson,.
en jafntefli gerðu Ingi R. og
Friðrik, Guðmundur Pálmason
og Stáh'berg. Hinar skákimar
þrjár fóru allar í bið. Pilnik
hefur öllu betra á móti Gunnari,
en skákir Ingvars og Guðmund-
ar Á., Arinbjarnar og' tíuðmund-.
ar S. eru jafnteflislegar. \
í kvöld verða tefldar b'ðskák-
irnar sem efti'r eru úr 6., 7.
og 8. umferð.
Staðan á mótinu er nú þessi:
1. Friðrik með "6 vinninga
2. Benkö með 514 vinning
3. Stáhlberg með 5 v. og 1 bið,
4. og 5. Guðm. P. og Ingi 5 v.
6. Pihrk 4% v. og 2 biðskákir,
Pilnik hefur möguléika á að
vinna báðár sínar biðskákir og
yrði þá efstur með 6V2 vinning,
Sömuleiðis eru horfur á að
Stáhlberg vinni sína biðskák og
verði jafn Friðriki að vinning-
um.
Fyrir síðustu heigi losaði
Þyrill 500 lestir af olíu á Akra-
nesi og á laugardagsmorgun
losaði Ilelgafell 500 lestir af
sementi til sementsverksmiðj-
unnar.
Lík Mákonas kommgs í
^kerhusvirki
Lík Hákonar sjöunda Nor-
egskonungs var í gær flutt í
hallarkirkjuna í Akerhusvirki,
en þar mun það liggja á við-
hafnarbörum þar til útför hans
fer fram, næsta þriðjudag kl.
11 að íslenzkum tíma.