Þjóðviljinn - 03.11.1962, Qupperneq 2

2 SÍÐA
ÞJÓÐVILJINN
Er rétt
að kalta
hest
móbykkgu?
Á örlagaríkum tímum i
lífi þjóða hafa skapazt
sögur um þjóðartákn og
merki þeirra og yfir þess-
um táknum hvilir dular-
fuliur helgiblær.
Hver þekkir ekki sög-
una um Dannebrog, sem
kom svífandi af himni sem
gjöf frá guði almáttug-
um, því að hann hefur
alltaf staðið með sinum
mönnum. hvar sem er í
heiminum, og þetta tákn
fyllti danskar hersveitir
svo miklum guðmóði. að
þær unnu orustu, sem virt-
ist töpuð. Svona yfirþyrm-
andi atburði er nú ekki
hægt að gera ráð fyrir í
mótun og sköpun hins nýja
heststákns
En allt hefur sina þró-
unarsögu.
Sama daginn og við
kynntum hér í blaðinu
fjörugan gæðing til árétt-
ingar í fjáröflun blaðsins,
getur Visir ekki stillt sig
um að birta í eftirmiðdag-
inn á forsíðu „Hestur fyr-
ir bíl“ — Þeir eru iðnir
við sitt í þeim herbúðum.
En fyrr má nú rota en
dauðrota. Hvað getur að
iíta yfir þvera forsíðu
bændamáigagnsins daginn
eftir: „Sex hross hafa
drepizt“.
Ekki vantar nú ósk-
hyggjuna í andstæðingana
mætti drepa á hér. Hitt
er öllu alvarlegra mál. þeg-
ar vandaður flokksmaður
rýkur upp á fundi og kali
ar hest móbykkju. — Fyrr
má nú vera orðfærið á
alvarlegum timum
Hver er harmleikur slíkr-
ar nafngiftar? Var maður-
inn sleginn af hesti í barn-
æsku?
En nauðsyn brýtur lög.
— Við þurfum Iíka á slag-
harðri skepnu að halda
gegn stóru goggunum í
fiármálaspillingu bióðar-
innar. I gær brintröi hérna
á blaðið kona nokkur og
bað um samband við hrossa-
ræktarráðunaut b1aíi*Bins og
hom i I.iós að þetta var
húsmóðir inni í Hliðum
sem vili ekki láta nafns
síne getið
Hún var nínulit.ið æst í
"'manum „Eg bið guð að
hiálna mér ef bað stend-
ur hestur hérna bundinn
fvrir utan á ió'unum. bó að
ó<r bafi hlotia hann sem
vinning i hanndrætti tTann
fer í nottinn hiá mér á hess-
um erfiðu timum Kannsk’
sel ég hann < veitiosr3hús-
’n Þeir eru svn s’ó'smir i
hosfaJcjöf hessir veitinea-
húsaeivenöur i i'!»num"
f erfiðum hitiélnim mói-
•m sný ég mér ævinlega til
K»artanr Helgasonar. Hann
"°r fljótur nö afgrpiSa mál-
með lenlnískri hand-
--eietu: . Konan vill ekkí
— Hún getur feneið
"h-án"
aiiir hiutir eru á hreyf-
oe hrevtineu háðir er
dia'ektiskt lögmál — g
Skipulagningu hafn
arinnar se
Á fundi borgarstjórnar í fyrra-
dag urðu alimiklar umræður um
skipulagningu hafnarsvæðisins |
og það ófremdarástand, sem nú1
ríkir i þeim málum. Flutti Guð-
mundur Vigfússon eftirfarandi
tillögu við umræðurnar:
„Bogarstjórnin telur, að
ekki megi lengur dragast að
ganga frá skipulagi hafnar-
svæðisins, svo að unnt sé að
hefjast handa um framtíðar-
lausn umferðarmála þar og
skapa skipaflotanum viðun-
andi afgreiðsluskilyrði. 1
þessu sambandi vill borgar-
stjórn lýsa yf!ir þeirri stcfnu
sinni, að athafnasvæði og
byggingarlóðir við höfnina
verði eftirleiðis einungis ætl-
að til þjónustustarfsemí hafn-
arinnar sjálfrar, en alls ekki
til atvinnureksturs eða starf- ^
semi, sem er þessu fjarskyld
eða óviðkomandi.
Jafnframt felur borgarstjórn I
hafnarstjórn að taka til gaum- !
gæfilegrar athugunar, hvort
ekki sé rétt, að höfnin sjálf
reisi og reki þau vörugeymslu- ^
hús, sem reist kunna að verða 1
á athafnasvæði hennar“. |
Kristján Benediktsson hóf um- |
ræður þessar. Taldi hann það1
mjög miður farið, að þurft
hefði að grípa til þess ráðs að
leyfa byggingu vöruskemmu fyr-
ir Eimskipafélag Islands á
Grandagarði, þar sem fiskibát-
arnir ættu að hafa athafnasvæði
Kvikmyndasýning
"ermaníu
Á kvikmyndasýningu félagsins
Germanía í Nýja Bíói í dag
laugardag, verða að vanda sýnd-
ar frétta- og fræðslumyndir.
Fréttamyndimar .eru frá helztu
atburðum í Þýzkalandi í júní
s I., m.a. frá opnun hinnar miklu
iðnaðarkaupstefnu í Hannover,
og opnaði viðskiptamálaráðherr-
ann próf. Erhard sýninguna.
Fræðslumyndimar em frá
Vestur-Berlín, og eru þær mynd-
ir í litum. Gefur myndin glögga
mjmd af borginni, merkilegum
nýjungum í byggingarlist, lífi
borgaranna í önn dagsins, við
skemmtun og leik og við tóm-
stundastörf.
Sýningin hefst kl. 2 e.h. og er
öllum heimill aðgangur, börnum
þó einungis í fylgd full-
orðinna.
Félagsheimili
Æ. F. R.
Félagsheimili ÆFR í Tjaraar-
götu 20 er opið alla virkadaga
frá kl. 15—17 og 21—23.30.
Þar eru ávallf á boðstólum
kaffi te. mjólk, öl. gosdrykkir
og kökur. Einnig er þar gott
bókasafn. spil. og töfl til afnota
fyrir gesti. Allir eru velkomnir
í félagsheimilið.
sitt. Þá spurði hann, hvort leit-
að hefði verið tilboða í byggingu
vöruskemmunnar eða hvort
Byggingariðjunni einni hefði ver-
ið gefinn kostur á að taka að
sér að reisa hana. Einnig gerði
hann að umræðuefni, að hafnar-
stjóm hefur sagt upp lóðarleigu-
6amningi við Alliance, vegna
þess að fyrirtækið nýtir ekki
lengur lóðirnar til þeirrar starf-
semi, sem hún var ætluð. Spurði
hann, hvort ekki væri líkt á-
statt um fleiri fyrirtæki. t. d.
Kveldúlf.
Borgarstjóri sagði, að það
myndi verða haldið fast við þá
stefnu að nota vesturhluta hafn-
arinnar fyrir athafnasvæði út-
gerðar. Umrædd vöruskemma
væri aðeins leigð Eimskipafélag-
inu til bráðabirgða og mætti
nota hana síðar fyrir útgerðar-
starfsemi. Þá kvað borgarstjóri
það hafa komið í ljós, að Bygg-
íngariðjan væri eina fyrirtækið
hér, sem hefði bolmagn til þess
að réisa vöruskemmuna úr því
byggingarefni, s’trengjasteypu, er
talið var hagkvæmast að byggja
hana úr og því hefði ekki verið
látið fara fram opinbert útboð
á smíði hennar. Um uppsögn lóð-
arieigusam'ningsins við Alliance
sagði borgarstjóri, að hún væri
afleiðing af athugun, sem hafn-
arstjóm væri nú að láta gera á
nýtingu svæðisins við austur-
höfnina og yrði þeirri athugun
haldið áfram í sambandi við
skipulagningu hafnarinnar og
miðbæjarins og væri nú beðið
eftir niðurstöðum umferðar-
könnunarinnar til hliðsjónar. Þá
sagði borgarstjóri, að lóðarleigu-
samningur Kveldúlfs hefði verið
til 15 ára og væri aðeins um
helmingur þess tíma liðinn.
Gudmundur Vigfússon kvaðst
sammála Kristjáni Benediktssyni
um það að það væri neyðarráð-
stöfun að leyfa byggingu vöru-
skemmu í fiskiskipahöfninni en
þetta væri afleiðing af því
vandræðaástandi sem ríkti við
höfnina. Umferðarvandamálin
v .ru enn óleyst og hafnarsvæðið
óskipulagt.. Þá taldi Guðmundur,
að nýting austurbakka hafnar-
innar væri mjög slæm og svæð-
um þar haldið föstum undir
starfrækslu, er ekki ætti þar
heima, og skapaði þetta vand-
ræði. Benti hann á, að undan-
farið hefði borizt allmikið af
umsóknum um lóðir og aðstöðu
við höfnina, jafnvel fyrir skrif-
stofuhúsnæði, sem ætti heima
a-lls staðar annar staðar en þar.
Guðmundur lagði áherzlu á,
að skipulagningu hafnarinnar
eujajs pe ‘9 nuaq §0 pepejq
bæri að því, að höfnin sjálf ætti
og ræki vörugeymslur á hafnar-
svæðinu. Gæti það stuðlað að
lægri leigu á vörugeymslunum
og hagkvæmari rekstri. Lýsti
Guðmundur síðan tillögu sinni,
sem birt var hér að framan.
Borgarstjóri taldi ekki ástæðu
til að samþykkja tillögu Guð-
mundar. og lagði til, að henni
yrði vísað til haínarstjórnar.
Kristján Benediktsson. taldi
eðlilegast, að bygging vöru-
skemmunar yrði boðin út og
flutti tillögu um það efni. Tók
Guðmundur Vigfússon undir þá
tillögu.
Borgarstjóri lagði til, að til-
lögu Kristjáns um útboð yrði
vísað fró og var það samþykkt
með 9 qtkv. gegn 6. Samþykkt
var með 10 atkv. gegn 5 að vísa
tillögu Guðmundar Vigfússonar
til hafnarstjórnar.
N Ý BLÓ
á hverju kvöldi. — Blómamold, blómapottar,
blómlaukar.
Hver síðastur aö setja þá niður.
Mikið úrval af plastblómum á mjög góðu verði
og margt — margt fleira.
við Nýbýiaveg og Kársnesbraut.
Opið frá kl. 10—10, alla daga.
Bléma- og Grœeimeíis-
morkaðurinn
Laugavegi 63.
Opið frá Icl. 9—6, alla daga.
Jón Sigurbjörnsson formaður
Féiags ísl. ieikara.
Vilja lóð und-
ir ieikhús LR
á Klamhratúni
Aðalfundur Félags íslenzkra
leikara var haldinn sl. sunnu-
dag. Á fundinum voru rædd ým-
is kjara- og hagsmunamál leik-
ara, einnig rætt um fyrirhugað-
ar byggingarframkvæmdir Leik-
félags Reykjavíkur. 1 síðarnefnda
málinu samþykkti fundurinn ein-
róma ályktun, þar sem skorað
er á borgarstjórn Reykjavíkur
að veita Leikfélaginu lóð þá á
Klambratúni, sem félagið hefur
sctt um undir leikhúsbyggingu
og stuðla á annan hátt að þv£
að nýtt leikhús félagsins megí
sem fyrst rísa þar af grunni.
1 skýrslu fráfarandi félags-
stjórnar kom m.a. fram að tveim-
ur leikurum hafi á árinu verið
boðið á norrænar leikaravikur,
Gunnari Eyjólfssyni til Kaup-
mannahafnar og Sigríði Hagalín
til Stokkhólms. Þrír ungir leik-
arar gengú í félagið á þessum
aðalfundi og eru félagar þá 71
8ö tölu.
Stjórn félags "íölenzkrá "leikdra
var öll endurkjörin, en hana
skipa: Jón Sigurbjörnsson for-
msður, Klemenz Jónsson .ritari
os Bessi Bjamason gjaldkeri.
Laugardagur 3. nóvember 1962
Fylkingar-
kvöldvaka
Æskulýðsfylkingin i Reykja-
vík heldur kvöldvöku í félags-
heimili sínu Tjamargötu 20
sunnudaginn 4. nóv. kl. 21.
Þórbergur Þórðarson rithöf-
undur , Ingibjörg Haralds-
dóttir og Jón Sigurðsson lesa
upp úr verkum sínum.
Félagar mætið vel og stund-
vislega og takið með vkkur gesti.
Stjórnin.
Twær liia- og
Teiknistofan Tígull hefur
gefið út tvær litabækur fyrir
böm og unglinga. Teikningarn-
ar í bókunum hefur Haraldur A.
Einarsson ffert.
Bækurnar heiti „Rikki í
Grænlandi" og „Rikki ; Afríku“
og eru með sama sniði og lita-
bók, sem sömu aðilar stóðu að
útgáfu á i fyrra og nefndist
„Rikki fer til Norðurlanda". í
bókum þessum er ekki einung-
is teikningar sem ætlazt er til
að börnin liti heldur og ýmis-
konar fróðleiksmolar um þau
j lönd. sem söguhetjan heimsæk-
ir. Hefur þetta bókarefni reynzt
mjög vinsælt.
a
Húsavik 30/10 — Tíðarfar hef-
ur v'erið slæmt hér undanfar-
ið stormur og fannkoma. Vegir
um héraðið hafa því verið þung-
færir síðustu dagana
Róðrar hafa legið niðrj í ó-
tíðarkaflanum, enda rýr afli á
linu. Einn bátur. Smári hefur
róið með net og i fyrri viku
fékk hann allgóðar umvitjanir.
mest 10 tonn. Tveir aðrir bátar
búast til netaveiða og fleiri
munu trúlega fylgja í kjölfarið.
ef fiskiríið glæðist Mun minni
fiskur virðist nú vera á mið-
um bátanna en á sama tima í
fyrra. enda verið átulítið. Fyrir
bræluna höfðu sjómenn þó orð-
ið varir við smásíld í f!óanum.
Vonandi frét.tir fiskurinn af
henni líka
Riðursuðaverk-
smiðju á Langeyri
Súðavík 1/11. — Fyrir stuttu
er kominn hingað í sóknina nýr
prestur, Bemharð Guðmunds-
son, sem vígður var í haust og
settur til að þjóna í ögurþing-
Undanfamar þrjár vikur hafa
róið héðan þrír bátar með línu,
100, 40 og 12 tonna. Afli hefur
verið heldur tregur, hjá stærri
bátunum lVz— 6 lestir í róðri.
Unnið er að viðbyggingu við
niðursuðuverksmiðjuna, sem
Björgvin Bjamason á á Lang-
eyri. Er ætlunin, að þar verði
hægt að taka síld til niður-
suðu.
Tíðarfarið hefur verið mjög
leiðinlegt undanfarið, norðaustan
stormur og 4—5 gráða frost.
AK
ÖLAFSFIRE0 1/11 — Síðastlið-
mn sunnudag var stofnuð MlR-
'deild hér í Ölafsfirði. Stofn-
endur voru 30 og ríkti mikill
, áhugi fyrir starfi deildarinnar. I
| stjórn vom kosnir: Sveinn Jó-
! hannesson, formaður, Ölafur Víg-
1 lundsson, ritari, Öskar Gíslason,
■ gjaldkeri og Bragi Halldórsson,
.umsjónarmaður tækja.
SJ
XJNGFILMlA: Nýir ungfilmiufé-
lagar geta látið innrita sig í dag
frá kl. 1.
Sýnd verður rússneska myndin
„Féiagar".
Togarasölur
Tveir togarar seldu erlendis í
fyrrad. Geir seldi í Bremerhav-
en 107 t. fyrir 93.000 mörk og
Maí seldi i Grimsby 113,9 tonn
fyrir 10557 sterlingspund.
PÍANÓ
Nokkur mjög góð píanó
nýkomin.
Verðið hagstætt.
Helgi Hallgrímsson.
Ránargötu 8.
Sími 11671
Orð anamo-flóa í óþökk Kúbu-
og efndir
Kennedy forseti Bandaríkj-
anna hefur heitið því að hann
skuli tryggia það að Kúba
verði ekki fyrir hernaðará-
rás, þannig að óþarfi verði
fyrir Kúbustjóm að halda
uppi stórfelldum hernaðairvið-
búnaði. En nú reynir þegar á
heilindi forsetans. Kúbustjóm
hefur krafizt þess að forset-
inn standi við þessi ummæli
sín með því að fjarlægja
bandarísku herstöðina sem
haldið er með ofbeldi í Guant-
manna allra. 1 þessari herstöð
hefur Bandaríkjastjórn mikið
lið; hún hefur komið þar fyr-
ir vigVélum sem myndu
hrökkva tií að tortíma Kúbu-
búum öllum; þar hefur verið
aðsetur fyrir heri gagnbylt-
ingarmanna; og ámm saman
hefur ekki linnt yfirtroðsium
og ágengni þaðan.
Því er oft haldið fram í
blöðum að herstöðvakerfi
Bandaríkjanna stafi allt af á-
tökunum við Sovétríkin. En
Bandaríkin komu upp herstöð
sinni í Guantanamo-flóa fyr-
ir sex áratugum, löngu áður
en nokkur Sovétríki vom til.
Herstöðin var notuð til þess
að beygja Kúbu undir drott-
invald bandarískra auðhringa,
og bandarískir herir gerðu
innrás í landið frá þessari
herstöð 1906, 1912 og 1917,
þegar stjórnarvöld Kúbu þóttu
ekki nægilega leiðitöm. Her-
stöðin hefur ekkert gildi í
hugsanlegum átökum við Sov-
étríkin, eini tilgangur hennar
er sá að hafa aðstöðu til að
buga fólkið á Kúbu. Ef Banda-
ríkjaforseti hugsar sér í raun
og veru að standa við fyrir-
heit sín hlýtur hann að sýna
viljann í verki með því að
fjarlægja herstöðina. Reyni
hann að halda í hemtöðina
getur ástæðan ekki verið önn-
ur en sú að hann vilji þrátt
fvrir fögm orðin tryggja
Bandaríkjunum aðstöðu til á-
rásar á Kúbu.
Fróðlegt verður að sjá hvað
íslenzku hemámsbJftðin segja
um þetta vandmmál. Hafa
Bandarfkin leyfi til að neyða
herstöðvum sínum upp á aðr-
ar þjóðir? Hefðu Bandaríkin
til að mynda heimild til að
halda herstöðvum sínum á. Is-
landi með ofbeldi, þótt ís-
lenzka þjóðin, Alþingi ls-
lendinga og rfkisstjórn skip-
uðu þeim að fara burt?
Gagn-
kvæmni
Verið er nú að ,taka niður
eldflaugapalla á Kúbu eftir að
Bandaríkin hafa heitið að
tryggja það að Kúba verði
ekki fyrir árás. Hvenær verða
teknir niður eldflaugapallam-
ir f Guantanamo-herstöðinni
og á Flórída, þar sem flug-
skeyti með kjarriorkuhleðslu
stefna á Havana? Hvernig
verður háttað _ eftirliti Sam-
einuðu þjóðanna með því að
Bandaríkin standi við loforð
sín? Er Kúbustjórn heimilt að
senda njósnaflugvélar yfir
Bandaríkin til að fýlgjast með
því sem gerist á herstöðvi”*
um þar? — Ausíif,
1
*