Þjóðviljinn - 29.03.1968, Page 4

4 StÐA — ÞJÓÐVIIJfiNN — Pastoáagur 29. rmrz 19®
tJtgeíandi: Samemmgarflokkui alþýðu - Sósialistaflokkurinn.
Hitstjórar: Ivar H. Jónsson. (áb.), Magnús Kjartansson. : >
, Sigurður Guðmundsson.
Fréttaritstjóri: Sigurður V. Friðþjófsson,
Auglýsingastj.: Sigurður T Sigurðsson
Framkvstj.: Eiður Bergmann
Ritstjórn. afgreiðsia. auglýsingar prentsmiðja: Skólavörðustíg 19.
Sími 17500 (5 Iínur). — Áskriftaryerð kr 120.00 á mánuði. —
Lausasöluverð krónur 7.00
Þingvallalögin endurskoðuð
pulltrúar allra flokka í allsherjarnefnd samein-
aðs þings hafa nú tekið undir háværar kröfur
utan þings, sem einnig hafa verið fluttar á Alþingi,
um endurskoðun laganna um friðun Þingvalla.
Hljóta það að teljast góð tíðindi, ekki sízt ef Al-
þingi felur nú ríkisstjóminni að hlutast til um að
allar byggingaframkvæmdir einstaklinga á Þing-
vallasvæðinu og jarðrask verði bannað meðan á
endurskoðun laganna stendur.
^jvo hörmulega hefur til tekizt áð Þingvallane’fnd-
imar hafa sokkið í pólitískt hneyksli í trúnað-
arstarfi sínu. Þrír stjórnmálaflokkar á Alþingi hafa
haldið fast við það sjónarmið, að Þingvallanefnd
skuli vera afskaplega fín nefnd, skipuð afskaplega
fínum mönnum þessara sömu göfugu flokka. Þing-
vallanefnd hefur t.d. alltaf verið of fín nefnd til
þess að Sósíalistaflokkurinn eða Alþýðubandalagið
ættu þar fulltrúa. Þar skyldu einungis sitja fulltrú-
ar fínni flokka, Sjálfstæðisflokksins, Framsóknar-
flokksins og Alþýðuflokksins. En hinir fínu menn
hinna fínu flokka í hinni fínu nefnd hafa látið sig
henda.þá ósvinnu að af’henda tilteknum einstak-
lingum, þar á meðal ýmsum vildarmönnum fínu
flokkanna þriggja, lönd á Þingvallasvæðinu fyrir
einkasumarbústaði. Þetta er pólitískt hneyksli, svo
gróft að það myndi víða talið í grannlöndum okk-
ar að ráðherrar og trúnaðarmenn þjóðarinnar
þyrftu ekki að vinna meira sér til óhelgi í opin-
beru starfi.
J^agt hefur verið til á Alþingi í vetur, að í hinum
endurskoðuðu lögum verði ákvæði sem mæli
svo fyrir, að þessir einkabústaðir á Þingvallasvæð-
inu skuli fjarlægðir innan ákveðins tíma og sam-
kvaamt tilteknum reglum, og jafnframt var lagt
til að þegar í stað verði bannaðar framkvæmdir
við þá sumarbústaði sem pú síðast hafa verið
leyfðir í Gjábakkalandi. — Hneykslismálið er nú
orðið á almannavitorði, svo stjórnmálaflokkarnir
þrír og Þingvallanefndin geta ekki haldið áfram
á sömu braut, og mun fylgzt vel með hvemig Al-
þingi afgreiðir málið og með endurskoðun laganna.
Bandarísk frétt
Jslendingar hafa nokkra reynslu af. „upplýsing-
um“ bandaríska hersins. Hér er nýtt dæmi: Á
blaðamannafundi lýsir talsmaður hersins yfir að
allar eldflaugar orustuþotunnar séu fujidnar. Samt
er haldið áfram að leita að einni þeirra dögum sam-
an og öll blöð og útvarp birta um það fréttir. En
talsmaður bandaríska hersins virðist halda fast við
framburð sinn og mun ekki enn hafa beðizt op-
inberlega afsökunar. Hætt er við að traust íslend-
inga á áreiðanleik fréttaflutnings Bandaríkjahers
aukist ekki við þetta. Svona er kannski hægt að
koma fram við Emil og Bjama, en tæpast aðra
íslendinga án þess að verða að algjöru viðundri.
s.
Ný félagsbök Máls og menningar
Pan eftir Hamsun
Ot er komin ný félagsbók
Máls og menningar, sikáldsag-
an Pan eftir Knút Haimsun í
þýðingu Jóns Sigurðssonar frá
Kaldaðarnesi. Pan kom fyrst
út árið 1894 og er talið til
höfuðverka þessa merka
norska rithöfundar frá þeim
tíma. Pan var bekið með mik-
illi hrifninigu í Noregi og víð-
ar, lýrik þessa skáldverks og
náttúrudýrð og óskert sjón á
sjálfræði mannlegra ástríðna
var opinberun hinni ungu
kynsflióð, og mæit var, að með
þessari sögu hefði höfundur
fundið töfraland skáldsfcapax
síns.
★
í formála bókarinnar segir
m.a.: Það mun óhaett að segja
að hin íslenzka útgáfa bess-
arar bófcar 1923 hafi orðið
hérlendum bófcmennitavinum
álíka mifkil opdnherun, enda «
er íslenzkun Pans ékfci síð-
ur bófcmenntalegt fu'llfcomn-
unarverk en fruimsmíðin. Hér
er efcki um nedna venjulega
þýðihgu að ræða heldur
skáldlega sköputn, þýðandinn
endursikapar á sinná tumgu
verkið sem hann þýðdr, en
raunar af fullum trúnaðd við
frumritið. Varla hafa rnargir
íslenzkir höfundar á tuttug-
ustu öld ritað jafn göfugan
stál, og þó svo einfaldan og
sjálfsagðan sem Jón Sigurðs-
son frá Kaldaðamesi, þessi
,,doktor og meistari fslenzkr-
ar túngu“, eins og Halldóf
Laxness kallaði hann ein-
hvemitfma. Honum var léð
slík list, að hann þurfti ekfci
á að halda nema hinum ein--
földusto og alþýðlegustu orð
um ti| þess að mál hans yrði
að dýrasta sfcáldskap. .
Fjölmargar ályktanir fyrsta
landsþings menntaskólanema
Dagana 23. og 24. mairz sl.
var fyrsta landsþdng mennta-
skólanema haldið í Menrata-
skólanum í Reykjawík. Binar
Magnússon, rektor skólans, setti
þingið. Þar voru samankomnir
alls 28 fulltrúar alilra mennta-
skóla landsins. Menn.tamál voru
aðal viðfangsefni þingsins, en
auk þess var fjallað um fé-
lagsmál og mál a|memns eðl-
is.
Á þimgimu voru gerðar 23
samþykktir og fara þær hér
á eftir:
• i .
Landsþing menntaskólanema:
1. — Ályktar að hraða beri
sem mest athugunum á þvi.
hvort ekki sé tímabært orðið
að færa- upphaf fræðsilusfcyjldu
niður um eitt'ár og gera við-
eigandi breytingar á fræðslu-
löggjöfinni með það fyrir aug-
um að útskrífa stúdlenita að
mininsta kositi ári fyrr en nú
er.
2. — Ályktar, að sérstáklega
þurfi að fara fram athugum á
því, hvort ekki sé mögulegt að
þjappa saman námsefni á
barnaskólastiginu og byrja að
kenma tungumál (ensku og
dönsfcu) í bamasfcóllum.
3. — Ályfctar, að eftirfarandi
3 atriðd beri að hafa ofarlega
í huiga, þegar hugað er að
framtíðarskipulaigi mennitaskól-
verið upp með aukinni tal -
kennslu tungumála og æskir
þess, að haldið verði áfram á
þeirri braut.
8. — Telur að taika beri lat-
ínukennslu í máladeildum
menntaskólanna til gagngerrar
endurskoðunar, og að,haga beri
kenmislunni í þessari grein þann-
ið, að meiri raunhæf not verði
að henni, t.d. við nám lifandi
tuinigumála.
9. — Æskir þess, að þjóðfé-
lagsleg fræðsla verði stórum
aukin á framhaldssikólastigum.
10. Ályktar, að í þeim néms-
grédnum, sem nú aðeins cr
prófað munmilega úr á stúdents-
prófi, verði. einnig prófað skrif
lega.
11. — Ályktar að afmema beri
leikfimiseinkunn sem gildamdi
einkunn á stúdientsprófi.
12. — Ályfctar að skora á
fræðsluyfirvöld, að fram iari
athugun á vimnuaðisföðu kenn-
ara í memntaskólum landsins,
og kannaðar verði þær leiðir.
sem færar þykja til úrbóta á
benni.
13. — Telur æsfcilegt, að rík-
ið greiði að hluta þann aufca-
kostniað, sem þeir skólanemend-
ur bera, er þurfa að stonda
nám fjarri heimahögum.
14. — Ályktar, að stuðlað
verði að útkcmu íslenzlkra
kennslubóka í sem flestum
námsgreinum menntaskóilanna.
15. — Ályktar, að stefnt
verði að því að skapa vinnuað-
stöðu fyrir nemendur í Skólun-
um utan skólatíma og skólam-
ir láti nemendum í té í rfkara
masli, en þeir hafa gert himgað
til, ýmis hjálpargögn. Er bar
einkuim átt við glósur.
16. — Ályktar, að við skóla-
stigin þurfi að vera starfandi
félagsráðgjafi eða sálfræðingur.
sem leitast við að leiðbeina og
ráðleggja niemendum í sam-
baindi við náim og ýmis per-
sóinuleg vandamál, er upp
kunna að koma.
17. — Ályktar, að kanna
skuli áhuga í menntaskólunum
fyrir stofnun meninitasJcólasam-
bands og hvort grumdvöllur sé
fyrir sameigiinílagu memnta-
skólablaði.
18. — Telur æskilegt, að
ritnefndir skólablaðanna haíi
samband sín á miilli til að sjá
um stóraukiin skipti á skóla -
blöðum einistakra skóla.
19. — Mælist til þess, að for-
ystumenn félagslífsdms í þeim
menn.tasfcólum, sem koma því
við, sjái um að ummiið verði að
tveiim-ðb af brýnustu hagsmu-na-
máluim nemenda, sem eru:
a. starfsfræðsla,
b. bókalkaup.
20. — Sfcorar á ríkisstjóm og
Alþingi að skerða efcki fiár-
veitingar tdl mjemmtaskólainna i
landinu meira en brýnasta
namðsym kreflur, og bdður við-
komandi aði-la að hafa hiugfast,
að niðursfcurður á fjárveiting-
um til menntaskóla myndu á
bessu stígi málsins koma sér
mjög illa, ednkum vegna hinn-
ar miifclu uppbyggingar- oghinn-
ar jákvæðu tólraunastarfsemi,
sem nú á sér stað á memnta-
skólakerfinu.
21. — Telur lækkun kosn-
ingaaildurs hvorki rökrétta né
nauðsynlega, og skorar bví á
viðkcmandd aðila að ■ láta . hér
staðar numið í lasfclcunarað-
gerðuim sínum. . ,
22. — Telur, að íslenzkum
iðnaði og íslenztori framledðslu
hafi ekkd verið sýndur nægur
skilmihgur á undanfömum ár-
um. Þess vegna stoorar Lands-
bimigið á almeniniinig í landim:
að taka íslenzfcar framledðslu-
vörur frarri yfir erlendar, bógar
þess er frekast kosfar. Slikt
hlýtur að vera heillarvænlegt
fyrir alíflesta aðila.
23. — Ályktar, að aðhúð að
eldri kynSlóðinni verði . bætt a
sem hagkvasmastan hátt. '
Að það verði bezt gert með
því að koma upp ódýru leigu-
húsmtæði í stað ófullkominna
elliheimiila.
Að þessi leiguhúsnasði verði
byggð með það sjónawmið fyrir
augfum, að gefa eldri. kynslóð-
immi kost á því, að halda sjálf-
stætt hedmili eftir.efnum hvers
og eins, en leigu verðd í hóf
stillt.
Að þrátt fyrir miklar fram-
Framhald á 7. síðu.
anma:
— að fjölga deildum.
— að auka valfrelsi innan
hverrar deildar.
— að auka frjálsræði í sam-
bandi við niðurröðun efnis
og magn þess á hverjum
vetri, auk þess verði himrj
svomefnda amnakerfi komdð á
í þeim menintaskólum lands-
ins, sem ekki hafa þeð nú
þegar. — Æskilegt væri, að
það yrði með svipuðu sniði
og nú tíðfcast' í M.L. og
M.H.
4. — Álítur að aÆhuiga beri
möguleika á bvi að samræma
stúdentspróf, án þess þó að
gera það að landsprófi með bað
fyrir augumri, að aðstaða stúd-
enta frá menmtaskólunum
verði sem jöfnust gagnvart há-
'skólanómi, jafnt við H.l. sem
erlenda háskóla, svo og ga,gn-
vart námsstyrkjum, sem hið
opinhera veitir í sam,ræmi við
EKKERT HAPPDRÆTTI
HÉRLENDIS
BÝDUR JAFNHÁAN
VINNING
Á EINN MIÐA.
hæstu einkunnir.
5. — Ályktar að skora á
fræðsluyfirvöld að kanna sem
fyrst grundvöllinin fyrir því að
hefja kennslu í samtímaibók-
menmtum og auka listfræðslu í
efri bekkjum memmtaskólamna
og hlutast tíl um, að tíl þess-
ara starfa veljist sérmenntaðir
kenmarar.
6. — Ályktar að skora á
fræðsiluyfirvöld ,áð sjá til þess.
að mat á íslenzkum ritgerðum
til stúdentsprófs anmdst að ein-
hverju leyti sérmiemntaðir memm,
sem kæmu til móts við íslenzku -
kenmiara með tilliti til efin'is og
eðlis ritgerðanna.
7. — Ályfctar að fagna beri
þedrri steflnu, sem tefcin hefur
AÐRIR VINNINGAR:
5 BIFREIÐAR
244 VINNINGAR
HÚSBÚNAÐURÁKR.
5—50 ÞÚS.
AÐALVINNINGUR
ársins x
ÚTDREQINN i 12.flokki
EIMJBYLISHUS EFTIR EIGIM VA.LI
*