Þjóðviljinn - 24.08.1977, Qupperneq 4

4 StÐA — ÞJÓÐVILJINN Miðvikudagur 24. ágúst 1977
Málgagn sósíalisma,
verkalýdshreyfingar
og þjódfrelsis.
Otgefandi: Útgáfufélag Þjóöviljans.
Framkvaemdastjóri: Eiður Bergmann
Ritstjórar: Kjartan óiafsson
Svavar Gestsson
Fréttastjóri: Einar Karl Haraldsson.
Umsjón með sunnudagsblaöi:
Arni Bergmann.
Auglýsingastjóri: Olfar Þormóösson
Ritstjórn, afgreiðsia, auglýsingar:
Siðumúla 6. Slmi 81333.
Prentun: Blaðaprent hf.
Bákniö burt!
Tvö umræðuefni hefur borið hæst i
stjórnmálaumræðu siðustu daga, annars
vegar lokun nokkurra frystihúsa og hótun
um lokun fleiri, og hins vegar skýrsla hag-
fræðideildar Reykjavikurborgar um al-
varlega hrörnun framleiðsluatvinnuvega i
höfuðborginni.
Þegar nánar er að gáð, þá er hér um að
ræða tvær greinar á einu og sama póli-
tisku vandamáli. Sú stefna i stjórnmálum,
sem ráðið hefur rikjum i stjórn landsins
og við stjórn höfuðborgarinnar.hefur verið
við það miðuð að byggja upp bákn i kring-
um viðskipti og þjónustu, hlaða upp yfir-
Kyggingu bæði i einkarekstri og margvis-
legum opinberum rekstri, — allt á kostnað
framleiðsluatvinnuveganna.
Þessi stefna hefur mjög lengi mótað alla
stjórn borgarmála i Reykjavik og þó
aldrei svo mjög, sem á siðustu árum, þeg-
ar heita má að fulltrúar verslunarauð-
valdsins fari með allt vald i Sjálfstæðis-
flokknum, og þó alveg sérstaklega i
borgarstjórn Reykjavikur með Birgi,
borgarstjóra, og .Albert Guðmundsson,
persónugerving þessa valds,i broddi fylk-
ingar.
Þessi stefna, sem hleður undir versl-
unarvaldið, hvers kyns milliliði, fjár-
plógsmenn og braskara, hún hefur einnig
ráðið alltof miklu um stjórn islenska ríkis-
ins um langt skeið, nema á þeim alltof fáu
árum þegar sósialistar hafa átt þess kost
að hafa veruleg áhrif á stjómarstefnuna,
en þar er skemmst að minnast siðustu
vinstri stjórnar.
Það er þessi stefna, en ekki uppbygging
atvinnulifs úti um landið, sem veldur þvi,
að i Reykjavik hefur hlaðist upp ofvaxið
bákn verslunar, viðskipta og margvis-
legrar fjáraflastarfsemi, sem fram-
leiðslustarfsemi landsmanna ris varla
undir til lengdar.
Það er þessi stefna, en ekki of hátt kaup
verkafólks, sem veldur þvi, fremur en allt
annað, að nokkurra rekstrarerfiðleika
gætir nú hjá fiskvinnslunni, sjálfri undir-
stöðuframleiðslunni i okkar þjóðfélagi.
Þessir erfiðleikar koma fram nú, þrátt
fyrir alltof lágt kaup, og þrátt fyrir hærra
verð á útflutningsmörkuðum en nokkru
sinni fyrr.
Þvi veldur sú stefna i stjórn landsins,
sem gerir framleiðsluatvinnuvegina að
hornrekum, sú stefna sem beinir allt of
miklu fjármagni i verslun, viðskipti og
hvers kyns brask, en ætlar erlendri stór-
iðju að verða vaxtarbroddurinn i atvinnu-
lifi á íslandi, utan viðskiptageirans.
Gegn þessari þjóðhættulegu stefnu, sem
i alltof rikum mæli hefur náð að móta is-
lenskt þjóðfélag er aðeins til eitt pólitiskt
svar, — það að hefja til varanlegs vegs
stefnu aukinnar framleiðslu og meiri úr-
vinnslu á öllum þeim sviðum, sem nátt-
úrugæði lands og sjávar hafa fram að
bjóða, með öðrum orðum — islénska at-
vinnustefnu.
bankastarfsemi, en það er óhæfa, þegar
svo er komið að á íslandi hafa fleiri menn
atvinnu sina af lánastarfsemi en af
vinnslu sjávarafla. Höfuðborg islands
skartar með nær 1000 heildverslanir, á
sama tima og heildsala i þeirri mynd sem
hér tiðkast hefur viða verið lögð niður i
nálægum löndum og vöruverð þannig
lækkað. í Reykjavik eru aðeins örfáar
fjölskyldur um hverja smásöluverslun, en
á sama tima hafa útgerð og fiskvinnsla
drabbast niðúr, og iðnaðurinn hangir á
horriminni,en mörg iðnfyrirtæki hafa ým-
ist þegar kosið að flýja Reykjavik, eða
ihuga nú þann möguleika.
í viðskiptalifinu og braskstarfseminni,
sem fyrst og fremst á sér stað undir
verndarvæng borgarstjórnarihaldsins i
Reykjavik er að finna það bákn, sem öll
alþýða landsins ber á herðum sér. Fulltrú-
ar þessa bákns sitja hvarvetna fvrir i hinu
opinbera kerfi og skáka þar i skjóli póli-
tisks valds Sjálfstæðisflokksins og
hjálparkokka hans. Það er þetta póli-
tiska valdakerfi, það er þetta bákn, sem
öll alþýða, bæði i Reykjavik og úti um allt
land, þarf að hrinda af höndum sér við
fyrsta tækifæri.
Aðeins þannig er hægt að tryggja hvort
tveggja i senn blómlega framleiðslustarf-
semi, bæði i Reykjavik og úti um land,og
mannsæmandi lifskjör vinnandi fólks til
sjávar og sveita.
Niður með pólitiskt valdakerfi fjár-
plógsmanna. Báknið burt.
íslensk atvinnustefna er kjörorð dags-
Smitandi
sjúkdómur
Ekki kemur fram i forystu-
grein Magnúsar Torfa nánari
skilgreining á sjúkdómi þessum
„móðurskipsþreytu”. Þeirrar
skilgreiningar er þörf fyrir ó-
kunnuga þó að Magnús Torfi
kunni að hafa gert sér grein
fyrir grundvallaratriöum henn-
ar; vonandi er sjúkdómurinn
ekki smitandi.
Þögnin rofin
1 Framsóknarflokknum hafa
vinir Alfreðs Þorsteinssonar
efnt til herferðar til stuðnings
honum. Bera borgarstjórnar-
fréttir Timans þess glöggt vitni.
Þetta eru vissulega góð tiðindi
að mati undirritaðs, allt of lengi
hefur verið hljótt um hinn valin-
kunna sæmdarmann, skransal-
ann, Alfreð Þorsteinsson.
Sem betur fer...
Þegar hann tók við embætti
skransalans ætlaði margur
framsóknarforinginn að koma
Alfreð út úr borgarfulltrúasæti
við næstu kosningar. Jafnframt
þótti mörgum glámskyggnum
manninum gott að losna við Al-
freð af viðavangi Timans. En
Alfreö hefur sem betur fer séð
við þessum mönnum, ekki i
fyrsta sinn að hann leikur á þá.
Nú stefnir hann á fyrsta sætið á
borgarstjónarlista Framsókn-
arflokksins i úæstu borgar-
stjórnarkosningum. Þvi miður
Alfreðj Hann lék á þá.
hefur undirritaður ekki heyrt
um að framsóknarmenn hafi
skorað á Alfreð að gefa kost á
sér til þings, það væri þó að mati
allra góðgjarnra og velviljaðra
manna timabært og maklegt
eftir mikil störf og ósérhlifni i
þágu Kristins Finnbogasonar og
Co.
Rannsóknar-
blaðamennskan
' Morgunblaðið hefur ástundað
rannsóknarblaðamennsku að
undanförnu: Tekið viðtöl við
menn úr öðrum flokkum um
framboðsmál og forystustörf.
Þessi rannsóknarblaðamennska
er sérdeilis fróðleg. Hitt vekur
þó ekki siður athygli sem aldrei
er spurt um i Morgunblaöinu,
þ.e. til dæmis framboösmál
Sjálfstæðisflokksins. Lesendum
Morgunblaðsins væri þó áreið-
anlega engu minni fengur að
fréttum um framboðshugleið-
ingar Alberts Guðmundssonar
Halldórs Blöndals, séra Ingi-
bergs Hannessonar, svo nokkur
nöfn séu nefnd af handahófi úr
þremur kjördæmum.
Að undanförnu hefur komið
fram að fiskkaupendur hafa
stundað yfirborganir á afla, þ.e.
þeir hafa greitt hærra verð fyrir
fiskinn en um er samið i verð-
lagsráði sjávarútvegsins. Þess-
ar yfirborganir eru með marg-
vislegum hætti. Ein aðferöin er
sú að borga hreinlega hærra
verð fyrir fiskinn. Þá kemur yf-
irborgunin til skiptanna — þ.e. .
til sjómannanna lika. Ein að- I
ferðin er sú að greiða útgerðinni ?
einni beint. Ein aðferðin er fólg- |
in i þvi að fiskkaupendur greiða ■
ákveðinn útgerðarkostnað fyrir |
fiskseljendur, þ.e. útgerðar- m
mennina. Þessi aðferð mun |
vera sú algengasta. Með þess- ■
um hætti er farið á svig við sjó- ■
mennina og almennar skipta- I
reglur og þessa tegund yfir- j
borgana er mjög auövelt aö fela |
i bókhaldinu. ■
Við kveinstafi frystihúsaeig- I
enda þessa dagana rifjast B
margt upp sem fram hefur |
komjið um sérkennilegar aðferð- *
ir sem ástundéðar eru i sjávar- ■
útvegi og bókþaldi fyrirtækja i I
þessari mikilvægu starfsgrein. ■
Þó að Þjóðhagsstofnun reikni og |
reikni nær það skammt, gróða- ■
myndunin á sér stað i Banda- I
rikjunumhjá fyrirtækjum SH og m
SÍS og þar kemur engin Þjóð- |
hagsstofnun nærri bókhaldinu. ]
Smásvindlið hér heima liggur i ■
augum uppi, og allir sjá hvernig I
einkaframtakið lætur þjóðnýta "
tapiö, en hirðir gróðann i bilifi |
forstjórans og skyldmenna hans ■
i þriðja lið minnst. Stórgróöann I
sér enginn, hann er i bandarikj- „
unum. En hann má ekki gleym- |
ast. —s.
Að sjálfsögðu þurfa Islendingar að
stunda verslun og hér þarf að halda uppi
íns.
Ekki minnst
á pólitík
Karvel er með móður-
skipsþreytu, segir Magnús
Torfi.
ing hans á brotthvarfi Karvels
er sú að Vestfjarðaþingmaður-
inn haf veriðhaldinn sjúkdómi,
sem nefnist „móðurskips-
þreyta’ :
„Akvörðun Karvels Pálma-
sonar, að tilkynna kjördæmis-
ráðsfundi Samtakanna á Vest-
fjörðum að af sinni hálfu komi
ekki til greina að standa að
framboðiikjördæminu i næstu
kosningum til Alþingis öðruvisi
en utanflokka, kemur ekki á ó-
vart. Þvi lengra sem liðið hefur
á kjörtimabilið, þeim mun
meira hefur gætt hjá Karvel og
ýmsum nánustu samstarfs-
mönnum hans i kjördæminu
kvilla, sem aðrir samtakamenn
hafa gefiö heitið móðurskips-
þreyta.”.
Bjarni Pálsson, Núpi, ritar
grein I „Ný þjóðmál” um við
skilnað Karvels Pálmasonar við
Samtök frjálsiyndra og vinstri-
manna sem stjórnmálaflokk.
Bjarni Pálsson: Ekki minnst á
pólitik.
Bjarni ræðir ma. um markmið
hins óháða framboðs Karvels
Pálmasonar á Vestfjöröum og
segir:
„Pólitiskt markmiö hins ó-
háða framboðs er ekkert, enda
var ekki minnst á stjórnmál á
kjördæmisráðstefnunni.”
1 lok greinar sinnar býður
Bjarni Pálsson upp á Samtaka-
framboð á Vestfjöröum, gegn
hinu óháða framboði Karvels:
„Karvel Pálmason hefur
hamrað á þvi i viðtölum að það
beri einhverja sérstaka nauðsyn
til þess að bjóða Vestfirðingum
upp á óháð framboð. Á sama hát
geta SFV talið sér skylt, ef fært
þykir, að gefa þeim rúmlega 700
Vestfirðingum sem kusu Sam-
tökin kost á þvi að kjósa þau aft-
ur.”
Kvillinn móður-
skipsþreyta
Magnús Torfi Ólafsson skrifar
forystugr. i Ný þjóðmál. Skýr-