Dagblaðið Vísir - DV - 17.05.2000, Qupperneq 10

26
Garðastál • Bárustál • Garðapanill
Barustal, sigilt form a þök og veggi, hefur
sannað yfirburði sína við íslenskar aðstæður.
Garðastál, 4 gerðir á þök og veggi.
Garðapanil, glæsileg vegg- og loftaklæðning.
Allar gerðir til í lituðu og A-L-C Alúsink.
Til notkunar jafnt úti sem inni.
Möguleikar eru á ýmsum frágangsaðferðum,
með tilliti til útlits og hagkvæmni.
OKEYPIS KOSTNAÐARAÆTLANIR
GARÐASTÁL
Stórási 4-210 Garðabæ - Sími 565 2000 - Fax 565 2570
Borgarplast er með vottað umhverfisstjórnuriarkerfi sarnkvæmt
aíþjó&astaðlínum (SO 14001, eítt fyrírtækja í eigu fslendínga.
Fyrirtækíð framleiðir fjölmargar úrvaísvörur til verndunar náttúrunni
BCRGARPLAST
Tengibrunnar, framlengingar
og sandföng.
Tankar af ýmsum stærðum og gerðum
l/AjlJjU\U

Borgarplast framleioir rotþrær, olíu-
skiljur, sandföng, brunna, vatnsgeyma
og einangrunarplast.
Öll framleiðsa fyrirtækisins er úr
alþjóölega viðurkenndum hráefnum
og fer fram undir ströngu gæðaeftirliti.
Rotþrær, olíu- og fituskiljur
Borgarplasts eru viðurkenndar
af Hollustuvernd ríkisins.
ISTISO 9001
BCRGARPLAST
$<*fg*ró&r1-3 • 170 Sétysmsmts SólbakkaS • 310Borgarnes
Sfmk 5612211 • Fax: 5614185 Slmi: 4371370 • Fax: 4371018
Nstbag: borg*rpk$t*borgarplutJs
MIÐVIKUDAGUR 17. MAÍ 2000
Fallegir gosbrunnar, líkt og þessi, lífga mjög upp á umhverfib. Ef búa á til gos-
brunna e&a laeki þarf dælu því ekki er hægt a& nota sírennsli vatns. Fyrir
minni gosbrunna og læki eru til ódýrar og hentugar dælur sem er komi& fyr-
ir ni&ri í vatninu.
Vatn í görðum
Vatnsni&ur er náttúrlegt
hljób sem lætur vel í eyr-
um en kannski ekki bara
hljó&sins vegna kjósa
margir a& hafa vatn í ein-
hverri mynd í görðum
sínm. Hægt er a& nota
vatn í ýmsum myndum og
vatn hefur allt frá upphafi
gar&yrkju verið stór þátt-
ur í skipulagi gar&a.
Mörgum íslendingnum
finnst reyndar vatnsmagn-
i& nægilegt í rigningar-
formi og iáta þa& nægja
en þó vir&ist áhugi land-
ans á vatni í gör&um vera
a& aukast.
Garöar Forn-Grikkja og Róm-
verja voru gerðir umhverfis brunn-
inn. Á endurreisnartímanum á Ital-
íu var vatn mikið notað í alls konar
gosbrunna, fossa og tjamir og í hin-
um stóru görðum barokktímans var
vatnið í lygnum, stórum tjömum. í
rómantíska enska garðinum var
vatn notað í lygnum vötnum, í
bugðóttum lækjum og í litlum tjöm-
um.
Fyrirmyndimar í íslenskri nátt-
úru eru margar og oft æði stór-
brotnar. í lækjum, ám, vötnum og
heitum laugum veiðum við og böð-
um okkur og við lifum á hafinu.
Ekki má svo gleyma fossunum sem
eru óteljandi.
í görðum hér á landi er vatn aðal-
lega notað 1 fugla- eða vaðpolla, gos-
brunna, læki, tjamir, heita potta og
sundlaugar þar sem pláss er mikið.
Fuglapollar eru litlar tjamb-, hol-
ir steinar eða niðurgrafin ker og í
þá er einungis notaö rigningarvatn
þannig að ekki þarf að gera sérstak-
ar ráðstafanir varðandi að- og frá-
rennsli.
Vaðpollar eru vinsælir þar sem
böm eru og getur botn þeirra verið
malbik, hellur eða dúkur og sand-
lag. Hann þarf ekki að vera djúpur,
minni en 20 sm. Þótt það sé lítil
dýpt getur hún verið hættuleg böm-
um og þvi þarf að velja honum stað
innan garðsins þar sem vel sést frá
dvalarsvæði og íbúðarhúsi. Ekki
má skilja böm eftir eftirlitslaus að
leik þar sem vatn er annars vegar.
íslenskar vatnaplönt-
ur hentugar
Ekki þarf að vera flókið að búa
til litla tjörn í garðinum. Lögun,
stærð og efnisval ræðst af garð-
stílnum. Ef garðurinn er lítill og
markaöur af útlínum húss og götu
gæti verið heppilegra að velja
kantaðar línur á tjörn eða brunn.
Tjarnir má gera úr steypu, þétti-
dúk (plastdúk), úr tjörupappa,
harðplasti (trefjum) og jarðvegi.
Hægt er að gera tjarnir á einfaldan
hátt með þéttidúk sem er sniðinn
til þannig að hann passi hvaða lög-
un sem er. Svartur dúkur er
heppilegastur því svart drekkur í
sig ljós og hita og tjörnin verður
því líkari náttúrlegri tjörn. Til að
halda jöfnu vatnsyfirborði er
nauðsynlegt að hafa yfirfall og frá-
rennslislögn. Minni líkur eru á
frostskaða ef hliðar tjarnarinnar
eru með einhverjum halla. ísinn
þrýstist þá upp úr tjörninni í stað
þess að sprengja hana.
Ef búa á til gosbrunna eða læki
þarf dælu því ekki er hægt að nota
sér sírennsli vatnsins. Dælunum
er þá komið fyrir annaðhvort ofan
vatnsborðs eða neðan. Fyrir minni
tjamir, gosbrunna eða læki eru til
ódýrar og hentugar dælur sem
komið er fyrir niðri í vatninu. í
tjömunum er svo upplagt að
rækta vatnagróður, s.s. sef og
vatnaliljur. íslenskar vatnaplöntur
er hægt að nota með góðum ár-
angri. í tjörnum sem hafa náttúr-
legt yfirbragð er hægt að gróður-
setja beint í hotn tjamarinnar en
annars er gott að rækta gróðurinn
í körfum eða pottum. Þá er auðvelt
að lyfta þeim upp til að skipta á
þeim eða færa þær til.
Mjög mikilvægt er að hafa und-
irbygginguna góða þegar tjamir,
gosbrunnar, laugar og pottar em
annars vegar því hreyfing á jarð-
veginum getur haft mjög skaðleg
áhrif og valdið eyðileggingu. Upp-
fyllingarefnið þarf að vera frostör-
uggt og æskilegt er að grafa niður
á fastan grunn. Nauðsynlegt getur
verið að ræsa fram jarðveg og nota
sérstaka einangrun í kringum
mannvirkið.
Heimild: Garðurinn - hug-
myndir að skipulagi og efnisvali
sem Garðyrkjufélag íslands gaf
út 1995.