Vísbending


Vísbending - 08.01.1999, Blaðsíða 1

Vísbending - 08.01.1999, Blaðsíða 1
ISBENDING rit um viðskipti og efnahagsmál S.janúar 1999 1. tölublað 17. árgangur Liðkað fyrir lífeyrissparnaði Nú um áramótin urðu nokkur þátta- skil í lífeyrismálum launamanna. Þeir geta lagt til hliðar 2% af laun- um í viðbótarlífeyrissparnað (umfram þau 4% sem nú er skylt að leggj a til hliðar) og njóta þá tiltekins skattahagræðis. Skattahagræðið er þó fremur frestun á skattlagningu en beinn afsláttur en ákveðið hagræði og öryggi felst þó í lífeyrissparnaðinum. Margs konar ávinningurhlýstafsparnaði,t.d.eykst þjóðhagslegur sparnaður sem jafn- framt dregur úr viðskiptahalla. Fyrir einstaklinginn getur aukinn lífeyris- sparnaður þýtt að starfslok verði fyrr eða að hann fái hærri tekjur en ella við töku lífeyris. Menn geta valið úr hópi viðurkcnndra vörsluaðila þann sem varðveita skal og ávaxta lífeyris- sparnaðinn. Mögulegt er að greiða viðbótarlífeyrisframlagið í samtrygg- ingarsjóð. Ólíkir vörsluaðilar munu væntanlega bjóða upp á mismunandi ávöxtunarleiðir og hægt verður að fiytja sparnaðinn á milli aðila að upp- fylltum ákveðnum skilyrðum. Þegar hafa birst auglýsingar frá vörsluaðil- um þar sem sýndar eru þær fjárhæðir sem hægt er að spara miðað við mis- munandi forsendur um laun, tíma- lengd sparnaðarog ávöxtun en hvetja ætti menn til að gætaraunsæis í slíkum kynningum. Skattahagræði Þó að viðbótarframlagið sé skattfrjálst nú, þýðir það ekki að menn sleppi alfarið við að greiða skatt af lífeyri ssparn- aðinum því að hann verður skattlagður á samaháttogannarlífeyrissparnaður,þ.e. við töku. Þar með er jafnframt verið að skattleggja ávöxtunina sem hlýst af sparnaðinum. Þessi kostur (viðbótarlíf- eyrissparnaður) erþó að mörgu leyti hag- stæðari en sambærilegur frjáls óbundinn sparnaður. Slíkursparnaðurverðurjafnan til af tekjum eftir skatta og til viðbótar þarf að greiða fjármagnstekjuskatt af ávöxtun hans, auk eignarskatts éf þannig stendur á. Helsti kosturinn við frjálsan og óbundinn sparnað er sá að hægt er að grípa til hansþegarhans erþörf. Jafnframt mætti segj a að það væri hans mesti ókost- ur því að þá geta menn freistast til að nýta sparnaðinn á annan hátt en lífeyrissparn- að. Viðbótarlífeyrissparnaðurinn er bundinn þar til eigandi nær 60 ára aldri og ekki er hægt að ganga að slíkum sparn- aði, t.d. vegna gjaldþrots eða annarra krafna. Lífeyrissparnaður er einnig und- anþeginn eignarskatti. Við fráfall er ekki greiddur erfðarfjárskattur af lífeyris- sparnaði en tekjuskattur er innheimtur við greiðslu til erfingja. Þióðhagslegur ávinningur Astæðan fyrir því að hið opinbera fórnar skatttekjum nú er þó ekki hrein góðvild í garð launþega heldur eru ýmsar knýjandi ástæður. Aukinn sparn- aðureinstaklingadregurúrviðskiptahalla og dregur að nokkru úr þörf hins opinbera tií sparnaðar vegna hans. Þótt kostnaður hljótist af leggur almenningur þó fram stærra framlag, auk þess sem hið opinbera næráendanum í sínarkrónurogsennilega vel það. Fyrirsjáanlegt er að hlutfall aldr- aðra mun vaxa á næstu áratugum og því fylgir bæði aukin útlát vegna al- mannatrygginga og einnig vegna ýmiss konar þjónustu, t.d. heilbrigð- isþjónustu. Með því að auka tekjur aldraðra dregur úr þörf fyrir öryggis- net almannatrygginga og einnig munu skatttekjur af lífeyristekjunum nýtast til að greiða fyrir þjónustuna sem hið opinbera þarf að bæta við. Helstu spurningarnar sem vakna eru því af hverju var þetta ekki gert fyrr og afhverju er viðbótarframlagið ekki hærra hlutfall af launum? Svörin eru þau að góðærið gefur færi á að draga úrtekjum ríkissjóðs nú, auk þess sem lífeyrismál hafa verið að færast ofar á áherslulista almennings. Hærra fram- Iag gæti leitt til of mikils tekjutaps ríkissjóðs og haft neikvæð áhrif á efnahagslífið. Ávirmingur einstaklings Beinn ávinningur af auknum sparn- aði eru auknar tekjur í framtíð- inni. Með sparnaðinn að bakhjarli geta skapast möguleikar á því að flýta starfslokum eða draga úr vinnu þegar líðurað lokum starfsævinnar. Einnig má nýta sparnaðinn til að tryggja hærri tekjur þegar kemur að töku annarslífeyris.Tökulífeyrismáhefjavið 60 ára aldurs og skal hann tekinn jafnt a.m.k. til 67 áraaldurs. Ef fjárhæð sparn- aðar er undir 500 þúsundum má greiða hann á skemmri tíma. I mörgum lífeyris- sj óðum vaxa réttindi við hvert ár sem töku lífeyris er frestað og hugsanlegt er að við- bótarlífeyrissparnaðurinn gæti þannig tryggt hagstæðari lífeyri þegar dæmið er gert upp að lokum. Frjálsi sparnaðurinn er séreign viðkomandi og erfist því sam- kvæmt lögum gagnstætt því sem gildir um réttindi í samtryggingasjóðum. Framhald á síðu 2 1 Um áramótin opnuðust gáttir fyrir nýja tegund sparnaðar, svonefndan viðbótarlífeyrissparnað. 2 Hægt er að fresta skatt- greiðslu vegnaþessa sparn- aðar og hann hentar því flestum launþegum. 3 Páll Skúlason lögfræðingur ritar grein um starfsreglur stjórna hlutafélaga en þær eiga að vera til skv. lögum. 4 Síðasta ár varjákvætt í flest- um kauphöllum Evrópu og Norður Ameríku. Framhald á grein Páls Skúlasonar.

x

Vísbending

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísbending
https://timarit.is/publication/281

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.