Frjáls verslun - 01.12.1981, Blaðsíða 68

leicfari
*
Á gamli miðbærinn að koðna niður?
Fyrir nokkru fór fram á vegum Skipulagsstofu
höfuðborgarsvæðisins könnun á valvöruverzlun á
höfuðborgarsvæðinu, stöðu mála eins og þau eru í
dag og hvers vænta megi á komandi árum að gefn-
um mismunandi forsendum. Með niðurstöðum at-
hugunarinnar fylgja umsagnir um einstök
verzlunarhverfi, hversu ákjósanieg þau hafa reynzt
fyrir verzlunarreksturinn og hverja framtíð þau eiga
fyrir sér.
Gamli miðbærinn í Reykjavík er efstur á blaði
enda ekki óeðlilegt því að hann er að sönnu hjarta
verzlunar og viðskipta í höfuðborginni og þjónar
reyndar miklu stærra svæði. Valvöruverzlun skipar
þar mikilvægan sess. í gamla miðbænum reyndust
vera 87 þús. fermetrar húsnæðis fyrir valvöruverzl-
un árið 1979 og veltan var 331,7 milljónir nýkróna
að því er segir í gögnum Skipulagsstofu höfuð-
borgarSvæðisins. Tölur sýna, að gamli miðbærinn
hefur ótvíræða yfirburði yfir önnur verzlunarhverfi
á höfuðborgarsvæðinu. Hins vegar er alvarlegt
íhugunarefni hvernig þessari blómlegu athafna-
miðstöð viðskiptalífsins muni reiða af í næstu
framtíð. Sú sýn, sem við blasireinsog nú er ástatt, er
síður en svo fögur. Skipulagsstofa höfuðborgar-
svæðisins hefur eftirfarandi að segja í framhaldi af
athugunum sínum: „Gamli miðbærinn í Reykjavík
nýtur þess umfram önnur verzlunarhverfi að vera
bæði stór, fjölbreyttur og nálægt stórum atvinnu-
svæðum. Auk þess er hann eitt elzta verzlunar-
hverfið og þannig hefur skapazt ákveðin hefð í
verzlun þar. Engu að síður hefur verzlun í gamla
miðbænum átt við nokkra erfiðleika að stríða, þar
eð þungamiðja íbúabyggðar hefur sífellt færzt
austar. Auk þess er um ýmsa aðra óhagstæða þætti
að ræða, svo sem umferðarhnúta, skort á bifreiða-
stæðum og einnig hefur verzlunarhúsnæði gengið
úr sér.
Niðurstöður þessarar könnunar benda til þess, að
ef mikil aukning verður á verzlunarrými annars
staðar, geti það haft alvarlegar afleiðingar fyrir
gamla miðbæinn. Sérstaklega á þetta við ef hug-
myndir um uppbyggingu Nýja miðbæjarins í
Kringlumýri verða framkvæmdar. Hins vegar
myndi uppbygging verzlana í Mjóddinni ekki hafa
alvarleg áhrif á gamla miðbæinn, jafnvel þó upp-
bygging þar yrði töluvert meiri en núverandi áætl-
anir um 12 000 m2.
Hvað svo sem verður uppi á teningnum í öðrum
verzlunarhverfum, þá er líklegt að lagfæra þurfi
ýmsa þætti í gamla miðbænum, t.d. auka framboð
bifreiðastæða, ef hann á ekki að verða fyrir alvar-
legri hnignun. Hversu mikilla endurbóta er þörf, fer
að sjálfsögðu eftir því, hversu miklu verzlunarrými
er bætt við annars staðar.“
Hér er stórmál á ferðinni. Vitað er að bílastæðum
í miðborg Reykjavíkur á eftir að fækka með fram-
kvæmd á nýju skipulagi Grjótaþorps og veltur því á
miklu að bílastæði á Amarhól í tengslum við bygg-
ingu Seðlabankahúss verði tilbúin. Viðgangur
verzlunarumsvifa í gamla miðbænum í svipuðum
mæli og á síðustu áratugum er algjörlega háður því
að fólk úr hinum ýmsu borgarhverfum eigi greiðan
aðgang á farartækjum sínum að verzlunarkjarnan-
um. Furðulítill áhugi virðist vera fyrir hendi hjá
ráðamönnum Reykjavíkurborgar að leysa þennan
vanda. Hafnarstjóri og borgarverkfræðingur hafa
mælt fyrir ákveðnum hugmyndum um byggingu
bílageymsluhúsa í miðborginni, en fyrir daufum
eyrum hinna pólitísku valdhafa. Tillögu borgar-
fulltrúa Sjálfstæðisflokksins um undirbúning raun-
hæfra framkvæmda af þessu tagi var vísað frá ný-
lega í borgarstjóminni.
Forráðamenn fyrirtækjareksturs í gamla mið-
bænum þurfa að snúa bökum saman í þeirri baráttu
sem hafin er fyrir framtíð athafnalífs í þessum
borgarhluta. Þeir þurfa að taka upp virka samvinnu
við þá fulltrúa á vettvangi borgarmálefna, sem vilja
í verki tryggja verzlunarfyrirtækjum gamla mið-
bæjarins örugga framtíð.

68