Lesbók Morgunblaðsins - 09.08.1936, Blaðsíða 1

Lesbók Morgunblaðsins - 09.08.1936, Blaðsíða 1
bék JMorgMinMaSsiins 32. tölublað. Sunnudaginn 9. ágúst 1936. XI. árgangur. ARÐGEISLAR 3ARÐGEISLAR eru í raun og veru endurkast geisla, sem jörðin drekkur í sig f'rá sólinni, fastastjörnum og reikistjörnum af öllum stærðum. Það er aðeins skamt síðan að menn uppgötvuðu þessa jarðgeisla, og menn vita Jítið um þá, því að aðalkapp er lagt á það að rannsaka þá geisla, sem koma utan úr himinhvelinu. En þar sem menn vita að fastastjörnurnar senda frá sjer ósýnilega geisla, þá er það ekkert undarlegt þótt jörðin sendi frá sjer samskonar geisla. Það er hægt með mörgu móti að finna þessa geisla, en undarlegt livað þeim befir verið lítill gaum- ur gefinn og hvað menn eru van- trúaðir á það, að þeir sje til. Lærðustu rafmagnsfræðingar hafa hundsað ])á. eða )ieir afneita geislunum með öllu. En jarðgeislamir eru til og menn verða þeirra varir á ýmsan hátt. Menn sem hafa útvarpstæki í bíl- um sínum, komast ósjálfrátt í kynni við þ;'i á þann hátt, að út- varpið þagnar alt í einu, en tekur svo til aftnr sjálfkrafa eftir svo- litla stund. Þetta gerist á vissum hlettum. Lögreglan í stórborgunum ]>ekkir þessa staði og kallar þá „dauða staði". Hún varast það að Árið 1932 birtist í Lesbók grein um jarðgeisla eftir þýskan visinda- mann, dr. K. R. v. Rogiies. Vakti hún almenna athygli. Siðan hafa vis- indamenn i ýmsum löndum fengist við rannsóknir á jarðgeislum, og eru þær rannsóknir mjög merkilegar. Eftirfarandi grein birtist i ameriska timaritinu „The Rosicrucian Digest" i júli í sumar og er höfundur hennar Ernest Gonzenbach. hafa híla sína standandi nærri þeim. Þessir „dauðu staðir" eru und- antekningarlaust staðir þar sem tveir jarðgeislar mætast. Jeg hefi rannsakað mörg hundruð slíkra staða og ætíð komist að raun um að þar skerast tveir jarðgeislar. í sumar sem leið drap elding mann. sem ók á bifhjóli eftir breiðum vegi. Báðum megin við veginn voru há trje og einnig rafmagnsleiðslur. Mönnum þótti það afar undarlegt. að eldingu skyldi ljósta niður á miðjun veginn, því að eðlilegast hef'ði verið að henni lysti niður í trjen eða rafmagnsþræðina utan við veginn. Lögregluþjónn sýndi mjer staðinn, þar sem eldingin drap manninn. Jeg komst fljótt að raun um það, iað einmitt á þessum stað mættust tveir jarðgeislar. Þetta sannar það, sem þýski baróninn von Pohl hefir haldið fram, að eldingu slái aldrei niður nema þar, sem tveir jarðgeislar mætast. Þetta skýrir einnig það hvernig á því stendur að einangr- un rafmagnsþráða dugar ekki á sumum stöðum. Þetta hefi jeg at- hugað mörg hundruð sinnnm. Jeg hefi líka athugað fjölda mörg trje, sem orðið hafa fyrir eldingu, og undantekningarlaust hafa þau stað- ið einmitt þar sem tveir jarðgeisl- ar mætast, e8a þar rjett hjá. Skýringin á þessu er afar ein- föld. Geislarnir eiga upptök sín djúpt í jórð sem straumar, en þeir breyta stefnu, ef þeir rekast á góð- an rafmagnsleiðara, svo sem málma eða vatn. Geisli, sem á t. d. upptök sín 500 fet undir yfirborði jarðar, getur rekist á vatnsæð og breytt stefnu og síðan rekist á aðra vatns- æð sem annar geisli fer eftir. Þeir sameinast ])á í einn geisla, sem hefir jafn mikinn kraft eins og þeir báðir höfðu. Þess vegna 'egg- ur þenna geisla hærra í loft held- ur en einfaldan geisla, og hann verður því eðlileg leiðsla í skaut jarðar fyrir rafmagn, sem myndast í skýjunum. —

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.