Lesbók Morgunblaðsins - 11.04.1987, Blaðsíða 11

Lesbók Morgunblaðsins - 11.04.1987, Blaðsíða 11
Speglanir Steinunnar kúlptúr hefur gengið í endurnýjun lífdaganna uppá síðkastið og það er ekki sízt ungt fólk, sem telur að það nái listrænum markmiðum sínum betur með því að vinna í þrívídd. Nýbylgjan í málverkinu, sem hófst um 1980, verður naum- Á Kjarvalsstöðum stend- ur nú yfir sýning Stein- unnar Þórarinsdóttur, myndhöggvara, sem hef- ur manninn fyrir megin- tema og vinnur úr ýmsum efnum verk, sem talizt geta táknræn fyrir þá grósku, sem nú ríkir í skúlptúr, bæði hér og er- lendis. ast talin mikið nýmæli frá sjónarhóli sögunnar; aftur á móti hefur orðið þýðingar- mikil gerjun í skúlptúr á sama tíma og sú gerjun byggist ekki á að endurgera það, sem fyrri tíma listamenn eru búnir að þróa og lyfta til vegs og virðingar. Þrátt fyrir ör- væntingarfulla leit, verður árangurinn aðeins neo- þetta og neo-hitt. Það sama verður ekki sagt um þróunina í skúlptúr og ugglaust er það einmitt þess vegna, að miklu fleiri ungir listamenn ákveða nú að verða myndhöggvarar en áður var. Það er orðinn álitlegur hópur í mynd- höggvarafélaginu, þar sem Steinunn Þórarinsdóttir er formaður, og það væri synd að segja að verk þessa fólks séu inn- byrðis lík og það er fróðlegt að bera stöðuna saman við það sem var fyrir 30 árum, þeg- ar þeir voru svo að segja einir um hituna Ásmundur og Sigurjón. Steinunn Þórarinsdóttir er nokkuð dæmi- gerð fyrir þá kynslóð ungra myndhöggvara, sem sýna okkur nýja möguleika þessa list- miðils, - ekki sízt með því að vinna jöfnum höndum úr málmum, gleri, tré og stein- steypu, svo eitthvað sé nefnt af því, sem nú telst til efniviðar. Það er líka síður en svo, að búið sé að afgreiða það gamla og klassíska steinhögg sem úrelt þing. Að vísu er Steinunn ekki enn komin að þeim punkti að taka upp hamar og meitil og ráðast á steininn. En hún hefur til þess góðan undir- búning, þar sem hún lærði að höggva í marmara í listaakademíinu í Bologna á ít- alíu, þar sem hún var við nám. Áður hafði Steinunn verið við listnám í 5 ár í Portsmouth í Englandi; tók þaðan BA-gráðu í „Fine Arts", sem þeir nefna svo, - þar á meðal skúlptúr. Hún fór þessa leiðina í stað hinnar hefðbundnu gegnum Myndlista- og handíðaskóla íslands. Hún er fædd og uppalin í Reykjavík, dóttir Þórar- ins heitins Sveinssonar, forstjóra Slippfé- lagsins og konu hans, Ingibjargar Árnadóttur, fríkirkjuprests. Steinunn kvaðst gera sér prýðilega vel ljóst, að það er vandkvæðum bundið að gera sér mat úr skúlptúr; hann hefur aldrei selst eins og heitar lummur og ólíku saman að jafna, hvað almenningur kaupir miklu Steiaunn Þórarinsdóttir við vinnu sina. endilegaumþjáninguna- stór skúlptúr úr málmi, sem Steinunn vann fyrir Sandgerðinga. Bið - nýr skúlptúr eftir Steinunni og erásýninguhennaráKjarvalsstöðum. frekar málkverk og nú í seihni tíð grafík- myndir. Á þessu hefur þó orðið veigamikil breyting til batnaðar, segir Steinunn. Skúlptúr er farinn að seljast, einkum og sér í lagi sá, sem hægt er að hengja upp á vegg. Af einhverjum ástæðum er minni al- mennur áhugi á frístandandi skúlptúr. Hér gildir einnig það sama og í málverkinu, að skemmilegast er að ráðast í eitthvað stórt, - en lífsins ómögulegt að selja það. Það er að detta í lukkupottinn, þegar myndhöggv- arinn fær pöntun frá opinberum aðila og verkið má vera stórt. Þann hikkupott datt Steinunn í, þegar hún var beðin um stóran útiskúlptúr fyrir Sandgerðinga í tilefni afmælis Miðnes- hrepps. Hugmyndin vr einföld, segir Stein- unn: Maðurinn gagnvart hafinu. Það hlýtur að teljast vel viðeigandi hugmynd á þessum stað, þar sem allir sækja afkomu sína í hafið. Eins og myndin, sem hér er prentuð gefur hugmynd um, sýnir Steinunn manninn gagnvart brimsköflunum, þessum náttúru- krafti, sem jafnframt er lífsháski. Andstæð- urnar birtast í ryðfríu stáli í bylgjunum annarsvegar og mannsmyndinni, sem steypt er úr pottjárni og ryðgar lítið eitt til að byrja með og gefur hugmynd um það tíman- lega gagnvart því varanlega, sem hafið er. Myndin heitir Alög og merkingin er sú, að það eru álög mannsins að verða að berjast við náttúruöflin; álög í merkingunni örlög. Ljósmyndir: Sigurgeir Sigurgeirsson. Verkin fjaíla um manninn, en ekki Sandgerðingar voru ekki alveg sáttir við að maðurinn var nakinn; þeir hefðu heldur viljað hafa einhverjar fatatutlur utan á hon- um. En það var aðeins fyrst og nú munu þeir vera vel sáttir við verkið. Það leiðir hinsvegar hugann að því, að nekt í mynd- list hefur löngum verið litin frekar óhýru auga á íslandi. Þótt nakinn mannslíkami sé eitt elzta viðfangsefni myndlistarsögunn- ar, hefur sú skoðun eignast þegnrétt.hér, að það sé einna helzt viðeigandi að sýna engla nakta, svo og goðkynjaðar persónur. Margir myndlistarmenn hafa gerzt ákaf- lega innhverfir í seinni tíð; menn beina sjónum að sálartötrinu og þá frekar að þján- ingunni en gleðinni. Þótt Steinunn fjalli um manninn í verkum sínum, þá viðurkennir hún ekki að þjáningin komi þar mikið við sögu; frekar séu þetta speglanir á ýmsu því, sem hún sér í kringum sig. Þessar spegl- anir hafa í seinni tíð fengið frjálslegri búning, segir listakonana; fantasían hefur setið í fyrirrúmi og mér sýnist að það sé í samræmi við tíðarandann. Það er skáld- skapartíð í myndlist og þá fær fantasían að njóta sín. Steinunn var borgarlistamaður 1986, eða með öðrum orðum: Hún var á listamanns; launum hjá Reykjavíkurborg það árið. Á eftir tíðkast að halda sýningu á afrakstrin- um og það er Steinunn að gera nú. Hún hefur ágæta vinnustofu í Vesturbænum, enda veitir ekki af; myndhöggvari þarf að hafa hjá sér byrgðir af efni; Járn, stál og kannski fleiri málma. Einnig gler og kannski tré. Svo þarf rafsuðutæki og að sjálfsögðu margskonar verkfæri. Vinnustofa mynd- höggvara er verkstæði. Steinunn hefur þann háttinn á að vinna reglubundið í vinnustofu sinni eftir kl 1 á daginn. Stundum er hún þar framundir kvöid. Hún er jafnframt því húsmóðir og er heima við fram að hádegi. Eiginmaður hennar er Jón ÁrsæH Þórðarson, blaðamað- ur, og saman eiga þau fjögurra ara strak, sem er í leikskóla á meðan móðir hans hug- ar að listinni. Það var freistandi að vera lengur I sól- inni á ítalíu, segir Steinunn. En leiðin lá heim, því Jiér vill hún helzt af öllu vera, þótt markaðurinn fyrir skúlptúr mætti vera betri. „Ég held að ég sé á réttri hilltt", seg- ir hún, „að minnsta kosti veit ég ekki um aðra betri hillu". GÍSLI SIGURÐSSON ¦ LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 11. APRIL 1987 11

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.