Tíminn - 16.12.1966, Side 7

FÖSTUDAGUR 16. desember 1966
TIMINN
7
átt þátt í öllu því, sem hér hefur
verið talið.
Ástæða er til að benda á, að Fram
sóknarflokkurinn hefur átt stjórn
arsamstarf við alla þá stjórnmála-
flokka, sem nú starfa í landinu
og hið sama er að segja um aila
hina stjórnmálaflokkana. Hefur
Framsóknarflokkurinn lagt
áherzlu á að láta málefni ráða
samskiptum sínum við aðra
flokka og við stjórnarmyndanir.
Alþýðuflokburinn og Framsókn
arflpkíkurinn voru í kosninga-
bandalagi 1956 og þingmenn þess-
ara fiokka kosnir í samkosningu
af kjósendum beggja flokkanna.
Framsóknarmenn töldu sig
bundna af þessu á þann hátt, að
þessir flokkar ættu ekki að nota
þingfylgi sitt þannig fengið til
þess að leysa með öðrum þýðing-
armikil ágreiningsmál þessara kjós
enda sinna. Yrði því að kjósa, áð-
ur en siíkt kæmi til.
Alþýðuflokksmenn litu öðmivísi
á og hófust því átök um kjör-
dæmamálið, sem ásamt fleiru lið-
uðu sundur vinstra samstarfið og
lyktaði þeirri baróttu með því að
gömlu kj'ördæmin voru lögð nið-
ur 1959.
Bendir á betri leið.
Sjóifstæðisflokkurmn og Alþýðu
flofckurinn fengu nanmian meiri-
hluta saman með hinni nýjn skip-
an og hafa halcEð áfram samstarfi
gíðan, en Framsóknarflokkurin n
verið í stjómarandstöðu. Mun ég
ekki rekja þá sögu hér í ein-
sfiökum atriðum því að hún er
mðnnum kunnari en þeir þættir
flestir sem ég hef rakið hér að
framan.
Stjómarandstöðunni hagar Fram
sófcnaTiflofckurmn þanniig að hann
beitir sér fyrir fjöida irmbótamála
veginn fyrir nýja stjórnarstefnu
og framkvæmd hennar.
Þjóðleg umbótastefna.
Framsóknarflokkurinn hefur
aldrei boðað kreddutrú né trú á al-
gildar formúlur, sem allan vanda
gætu leyst á einfaldan hátt og
væru óumbreytanlegar. Flokkur-
inn hefur hvorki byggt stefnu sína
á kapitalisma né kommúnisma
Ný viðfangsefni — ný
r Af*
urræoi.
Framsóknarflokkurinn er nú 50
ára að aldri. í því sambandi tel ég
vel við eigandi að minna á, að
frumskilyrði þess að stjórnmála-
flokkur geti orðið ianglífur og
lengi gagnlegur í landinu hlýtur að
vera það, að í þeim samtökum
auðnist mönnum að skilja, að þótt
stefnu en fyrr, en nýjum verkefn-
um hæfðu ný úrræði.
Til þess að skýra, hvað við eig-
um við, nefni ég örfá grundvall-
aratriði af mörgum, sem við telj-
um nú þýðingarmikið að sinna.
Beita sér fyrir því að upp verði
teknir nýir stjórnarhættir, sem
hæfa nútíma viðfangsefnum. Skyn
samlegur áætlunarbúskapur, þar
sem hið nauðsynlegasta sitji fyr-
ir. Öflug forusta ríkisvaldsins sem
ekki byggist þó á því að ríkið
gíni yfir öllu, heldur hafi sam'-
starf við hin frjálsu öfl í félags-
starfii og einstaklingsframtakið.
Frumkvæði ríkisvaidsins komi til
og forusta til örvunar framtaki
félaga og einstaklinga og sam-j
starf við val verkefna og fram-'
fram allt til eflingar okkar sér-
stæðu þjóðlegu menningar. Styðj-
ast við menningararfinn, sem fyrst
og fremst varð til þess að íslend-
ingar heirntu aftur frelsi sitt.
Frelsi þjóðarinnar framvegis bygg
ist umfram allt á því að ný öflug
þjóðleg menning rísi sífellt á
grundvelli þeirrar sem fyrir er,
því að á fornri frægð og afrek-
um forfeðranna lifir engin þjóð
!lil langframa, hvorki í menning-
arlegum efnum né í öðru tilliti.
Líklega hefur aldrei, jafnvel ekki
þegar verst blés, verið meiri þörf
á því að gera sér þessi sannindi
ijós, en nú á öld hinna stóru
'þjóðarsaimsteypa og þess átrún
aðar, sem nú er boðaður víðs veg-
ar um veröld alla, að nálega allt
Mynd þessi er tekin á flokksþingi á Hótel Borg. en þar voru mörg þing Framsóknarflokksins háS.
með flufningi þemra á Alþingi
og með því að vinna að þeim
utan þings. Heldur uppi baráttu
á Aiþipgi og U'tan þess gegn meg-
instefnu stjórnarinnar sem hann
telur ranga í grundvallaratriðum,
en veitir þeim mólum brautar-
gengi sem frá stjórninni koma og
í rétta átt ganga að hans dómi.
Jafnframt leitast flokkurinn Við
að gera grein fyrír því hvaða
stefnu og starfsaðferðir hann tel-
ur vera farsælli en þær sem rík-
isstjórnin aðhyllist og framkvæm-
ir. Flokkurinn bendir á aðra leið,
sem hann telur betri en þá sem
farin er. Með þessum hætti telj-
um við flokkinn hafa mjög mikil
áhrif, sem sumpart koma jafnóð-
um fram við ákvörðun einstakra
mála, jafnvel af hálfu stjórnarinn
ar og stjórnarflokkanna, en sum-
part mjða að því að undirbúa jarð
né heldur sósíalisma og ekki tal-
ið sig reikulli í ráði fyrir það.
Stundum hefur það þó heyrzt, að
það væri ljóður á ráði Framsókn-
arflokksins að hann hefur ekki
stuðzt við erlend kenningarkerfi.
Sannleikurinn er sá, að aldrei hef-
ur þetta gert flokknum villugjarnt.
Framsóknarstefnan er sprottin af
rammíslenzkri rót og þau tengsl
verða ekki rofin. En Framsókn-
arflokkurinn hefur reynt að sam-
eina það bezta sem hann þekkir
hjá öðrum þjóðum íslenzkum stað
háttum og mun ieitast við að
gera svo framvegis.
Stefna Framsóknarmanna hefur
frá öndverðu verið þjóðleg um-
bótastefna og teljum við hennar
sízt minni þörf nú en áður á starfs
ævi Framsóknarflokksins.
stefnan sé ávallt hin sama, þá
breytast viðfangsefnin sífellt. Al-
veg eins og margvíslegt landslag
verður á vegi manna á langri leið.
verða hin ólíkustu viðfangsefni á
vegi flokka á hálfri öld og þótt
skemmri tími sé og ný viðfangsefni
Íkrefjast nýrra stárfsaðiferða og
nýrra úrræða. í starfi stjórnmála-
flokks þaf lát.lausa endurnýjun og
nýjungaleit verður að vera einn
höfuðþátturinn, annars taka stjórn
málaflokkar að steinrenna og verða
gagnslausir og síðan skaðiegir.
Á hinn bóginn ríður ■ einnig
mi'kið á því að glata ekki áttinni og
halda megin stefnunni, þótt tor-
færur verði á leiðinni og marg-
breytilegt iandslag.
Ég sagði áðan, að við í Fram-
sóknarflokknum teldum ekki!
minni þörf fyrir þjóðlega umbóta-
kvæmd þeirra. Er það jafn fjarri
að ineð þessu sé átt við að færa
allt á vegu rikisins og hitt, að
ríkisvaldinu beri að halda að sér
höndum og allt fari sem verkast
vill. Byggt sé á blönduðu hagkerfi
sem Framsóknarflokkurinn hefur
ævinlega aðhyllzt og kemur það
jöfnum höndum til greina sam-
vinnurekstur, ein.staklingsrekstur
og rekstur ríkis og bæja þar sem
það á við. Öflugar almannatrygg-
ingar séu einn af hornsteinum
þjóðfélagsbyggin'garinnar.
Treysta fiillveldi íslenzku þjóðar
innar og standa vökult á verði
um sjálfforræði hennar. Afsala
ekki fyrir stundarhag dýrmætum
réttindum, sem landsmenn einir
verða að njóta, ef þetta á að
takast. Ganga ekki undir stjórn
erlendra aðila.
Móta raunsæja utanríkismála-
stefnu, sem ekki byggist á einangr
un en gerir skýran mun á sam-
vinnu þjóða annars vegar og sam-
einingu þeirra hins vegar. Utan-
rikismálastefnu, sem byggist á
sjáifstæðu mali þeirra viðfangs-
efna sem fullvalda þjóð ber að
láta til sín taka. Stefnu sem mið-
ar að góðri sambúð við allar þjóð-
ir og náinni samvinnu við ná-
granna, en jafnframt sýnt í verki,
að þjóðin kann að setja samskipt-
um sínum við þá eðlileg takmörk.
Efia trúna á landið, náltúrugæð-
in og möguleika íslendinga sjálfra
til þess að lifa góðu og hamingju-
sömu lífi í landi sínu, enda talar
I reynslan hér skýrast í lífi íslenzku
1 þjóðarinnar. Það hlýtur að vera
• undirstaða sjálfstæðis hverrar þjóð
: ar að trúa á land sitt og sína
eigin getu til þess að sjá sér far-
borða. Efla þarf íslenzkt framtak
og íslenzkan atvinnurekstur.
Hefja sókn til verndar, en um-
sé undir stærðinni komið. Getur
hinum smærri fleytum orðið vand-
siglt á þjóðasjónum, ef menn
missa sjónir á þessum grundvall-
arsannindum.
Eldast ekki eins og
menn.
Flokkar, sem liafa meginstefnu
að leiðarljósi eldast ekki eins og
menn, því nýjar kynslóðir taka sí-
fellt við þegar hinar eldri hverfa.
Þeir ungu koma til og halda áfram
stefnunni við ný skilyrði, en beita
nýjum úrræðum og nýjum vinnu-
aðferðum í nýju umhverfi. Flokk-
ar, sem ekki byggja á grundvall-
arstefnu eru á hinn bóginn eins
og rótlaus jurt.
Framsóknarflokkurinn hefur
starfað í 50 ár. Hann hefur lengst
af þeim tíma verið næststærsti
stjórnmálaflokkur landsins og
alla stund stærsti flokkurinn í
sveitunum. Hann er nú einnig orð
inn næststærsti flokkurinn í bæj-
um og kauptúnum sem í ljó? kom
við síðustu Alþingiskosningar og
þó einkum við síðustu bæja- og
sveitastj'órnarkosningar.
Æskulýðssamtök flokksins hafa al
drei verið jafn öflug og nú og eru
í stórvexti. Þaðan kemur flokkn-
um öflugri liðsauki en nokkru
sinn fyrr og þar eru mótuð ný
Viðhorf og ný úrræði, sem tryggja
framtíð flo'kksins og gera honum
fært að sinna forustuhlutverki
sínu í íslenzku þjóðlífi, sem ung-
ur væri!
Framsóknarmenn eiga þá ósk heit-
asta nú á fimmtugsafmæli sam-
taka sinna, að þeim megi auðn-
ast að beita þeim enn um lang-
an aldur, þjóðinni til farsældar í
sókn hennar fram á leið.
Eysteinn Juasson.
Frá flokksþinginu 1959.