Tíminn - 07.06.1967, Side 6

6.
í
TÍMINN
MmVIKUDAGUR 7. júní 1967.
Nú er aieíns að biða eftlr
því hvað gagnrýnendur segja
Þroskast nofekur listgrein í
tómi? Vierðrur ekki aU-taí að
leita andsvars, 'bvetjandi eða
letjandi? Þó að listamaður fái
efeki prófseinkunn, sem ákveði
hionuim stöðu innan sinnar Jist
greinar, þá verður hann samt
að gangast undir próf kveljast
af prófskrekk og gleðjast eða
hryggjast yfir niðurstöðunni.
Myndlistarmaður verður að
sýna myndir sinar aílimenn-
ingi, leita andsvans, (haJda
áfram til 'þroska eða geáast
upp.
Fyrir sfcöímnnu toélt ung
myndlistaikona sína tfyrstu sjóif
stæðu sýningu. Það er Maitt-
'hea Jónsdóttir, sean Ihafði sýn-
ingu í Ásmundarsail síðast í
maímánuði, þar sem toún sýndi
18 myndir, unnar á f jórum und
anförnum árum. Matthea er gift
og á tvær ungar dætur, svo að
hennar Mutskipti Ihefur orðið
það sama og margra kvenna
annarra að gegna í senn mörg
um Ihilutvertoum, vena húsfreyja
og móðir, um leið og Ihún reyn
ir að þjálfa sig til listrænnar
tjáningar.
Myndir Mattheu eru- alisér-
toennilegar. Stundum bregður
hún upp mótívi úr landslagi,
en yrkir í kringum það mynd-
fileti með fjölskrúðugu, sam-
ræmdu litavali. Aðrar myndir
hennar eru óbundnar öl'iu
nema hinu geometríska forrni.
Þegar við Matthiea tókum tal
saman á dögunum, spurði ég
hana fyrst um uppmna hennar
og reyndist hún vera Slkaftfell-
ingur og hiafa dvalizt mörg sín
æsfeuár austur á Síðu.
— Er langt síðan þú fórst
að fást við að máia?
—• Ég hef ailtaf haft gaman
af þvi að teikna fná því að ég
var krafcki og í gagnfræðaiskóla
var ég svo heppin að fá ógæta
teiknifeennara, sem voru Guð-
munda Andrésdóttir, Sarphéð
inn Haraldsson og Gunnar
Klængsson. Það skiptir óreiðan
lega miklu fyrir alia, eem ein-
hverja haafileifca hafa, að fá-
snernma skilningsrífca og styrka
leiðsögn. x
— Hvar iærðir þú eftir að
gagnfræðaskólanáminu var lok
ið?
— Ég sótti tovöldnámskeið í
Handíða- og myndilistarskólan-
um á Grundarstíg, þar sem
Sverrir Haraldsson var aðal-
kennari teikni- og málaradeild
ar og var þar veturna 1953—
4 og 54—5 og veturinn 1960
hélt ég svo áfram í Myndlistar-
skóilanum og naut þar kennslu
Hafsteins Austmanns.
— Hefurðu alltaf málað sið-
an?
— Ég get ekki sagt, að það
sé nema siðustu fjögur árin,
sem ég hef lagt verulega hart
að mér, en árangri í myndlist
tekst auðvitað etoki að ná nema
með vinnu og aftur viæœu, þjálf
un huga og handar.
— En verður nú ekki lítill
tími afilögu frá heimilisstörf un-
um?
— AJiir mínir feunningjar
ávíta mig og segja: Þú kemur
Matthea Jónsdóttir vi8 eltt máiverk sltt.
aOdrei, þú sést hvergi. Ástœð-
an er hreinlega sú, að ég nota
hverja einustu stund, sem af-
lögu er til að mála, af því að
það veiti rrftér meiri gleði en
noktouð annað, sem. völ er á.
að kemur ósjaldan fyrir, þeg
ar maðurinn minn stingur upp
á iþví, að við skulum skreppa
út til að skemmta oktour, að
ég sé með einhverja hugmynd
ir, sem mig langar svo miMð
til að festa á paippír eða Jéreft,
að ég tek það fram yfir allar
skemmtanir. Það er kannski
unni. Hvernig verða myndirn-
ar tii?
— Sumar myinidir minar
byggjast á landslagsstemning-
um, á áhráfúm ifrá fonmium og
litum í landsiagi, en fyrst
og fremst verða þær til í hiuga
mínum. Ég hugsa oft um það í
marga daga, áður en ég festi
noktouð á léreftið, hvemig ég
vil, að myndin verði. Svo fer
ég að rissa þetta niðúr, en
óneitanlega breytist margt í
meðlförunum, þegar til úr-
vinnslunnar kemur.
í abstraktmyndunum. Og ég
nota mest jarðliti, brúnt og
grænt.
— Gengur þú tiil fiuilnustu
frá myndunum í einni lotu?
— Nei, þvi fer fjarri. Oft
hengi ég þær upp í nok'krar vik
ur, þar sem ég get honfit á þaér,
tek þær svo afitur og breyti
þeim meira og minna. Þá get-
ur farið svo, að þær séu í iok-
in komnar mjög langt frá þeirri
uipprunalegu fyrirmynd, sem
varð toveikjan að gerð þeirra.
— Þú gefúr myndum þín-
Frú Sigríður Thorlacíus ræðir við
frú Mattheu Jónsdóttur, listmálara
1 ektoi gott að verða svona bund-
inn einu viðfangsefni, en fyrst
það yeitir manni svona mikia
gleði, er þá ekki bezt að haldia
áfnam að glíma við þetta verk-
efni.
— Nú máiar þú etoki bein'lín-
is eftir fyrinmyndum úr náttúr-
—■ Teiur þú þig haia orðið
fyrir sterkari áhrifum frá einni
liststefnu en annarri?
— Ég tel mig 'hafa orðið fyr-
ir stertoustum áhrifum frá toúb
isma, og held að þess gæti fynst
og fremst í 1 andslagsstemning-
unum, en líka að nokkru leyti
málvenk þess eðlis, að p
breyta um svip, skapa allt önn
ur élhrif, við einar toringum-
stæður en aðrar — umhverfi,
Ijós, ailar aðstæður. Áhrif
þeima á álhonfandann verða svo
misjöfn, að segja má, að mynd-
in lifi sjiálfstæðu, marglbneyti
legu 'láfi.
— Sýningin í Ásmiundar-
sainum var fyrsta sjólfistæða
sýning þín, en hefur þú ektoi
sýnt óður á samsýningum?
— Jú, ég hef sýnt á haust-
sýningu Félags íslenzkra mynd
listanmanna.
— Var ekki aðsóknin að sýn
ingunni góð?
— Ég var ánægð með hana,
og held að hún hafi verið eins
góð og búast mátti við á þess-
um 'tíma. Ég hafði heldur etoki
gent mér vonir um meiri sölu
og nú er aðeins að bíða þess,
hvað gagnrýniendumlr segja
um ventoin.
— HJetfúr þú notið ieiðsagn
ar toennaxa eftir að þú hættir
í MyndlistarstoóLainunn?
— Nei, ég tei mig haifia lært
mest af lestri bóka um mynd-
list eftir að ég hiætti stoóLasetu,
svo og af þeinri neynsflu, sem
fæst með því að vinna og gláma
sjáMstætt við lausn (hvers verto-
efnis. Einnig hef ég haft mjög
miikið gagn af gagnrýni giöggra
manma, sér í lagi Bjöms
Bjömssonar listfnæðángs, se*n
geifið hefur mér holl ráð.
— Hiefiur þú étt þess toost að
skoða erflend söfn?
— Alflitof Ii£tið, því miður, að
eins tvœr ferðdr til Norðurilanda
en í bæði skiptin hefur viðstaða
mfn verið of stutt tii þess að
ég giæti stooðað fldstasöfnin nógu
vel. Það vœri ákafLega æski-
legt að geta gefið sér tíma til
að stooða vel mörg og merk
söfn. Ég hef mikLa ánægju af
að skoða okkar eigin söfin og
vildi aðeins ósfca, að hægt væri
að skipta oftar um venk í Lásta
safni rikisins en gert er, svo
að við fengjum að njóta afliLs,
sem þar er til. En litir og fonm
LsLenzkrar náttúru eru svo f jöd-
breytt, að mörg hughriff hljóta
að stoapast fyrir þeirra áhriff,
hvernig sem svo tekst að end-
unskapa þau á striganum.
Ég þakka Mattheu sp j allið og
óska henni góðs gengis á
þTOskabrautinni, í baráttunmi
að tjá fieigurðma með línum
og litum.
um heiti, efcki bara númer?
— Já, nöfn þeirra verða
venjuiega tii meðan ég er að
mála þær og ég ætla þeim að
tengja myndina ákveðnum hug
hrifum, þó að myndir vertoi
að sjáflífsögðu óLítot á einstakl-
ingana. Svo finnst mór sum