Tíminn - 20.04.1968, Page 12

) “ *
12
TÍMINN
LAUGARDAGUR 20. aprfl 1968
LANDBÚNAÐARMÁL...
Framhadd at ,Dis 9
taks til samfejöppunar í land-
búnaði Efnahagsbandalagsríkj-
anna yrði óviðráðanlegur.
NOEKUR árangur hefir
náðst með bættri dreifingu,,
eink-um að því er varðar ávexti
og grænmeti, þar sem aðildar
ríkjunum er heimilað að
leggja fram fé til þéss að auð-
velda hópum bænda að koma
upp birgða- og pökkunarstöðv
um og stjórn bandalagsins lagði
til í fyrra, að aðstoð af þessu
tagi yrði au-kin og látin ná til
ailra afurð-a nema smjörs, osta,
víns og olívuolíu. En í meðför
unum var kroppað svo utan úr
þessari áœtlun að hún miss-ti
gildi sitt að mestu leyti. Fellt
var niður álkvæðið um að aðilar
væru skyldir að láta samtökin
a-nnast sölu allra sinn-a afurða.
Ef samtökum framleiðenda
eru heimiluð yfirráð yfir fram
leiðslu og sölu geta þau sjálcf
glímt við offramleiðslu búsaf-
urða, en án þess valds geta
þau það eikki. Nú getur farið
svo um þessi sam-tök, eins og
raunin hefir orðið um sum
slík samtök í Bretllandi, að til
þeirra verði aðeins leitað í ýtr-
ustu neyð um sölu á niðursettu
verði, sem nota megi til saman-
burðar við annað verð. Sé með
ferð bandalagsins á þessu máii
táknræn eru horfurnar sannar
lega skuggalegar.
Um 20% kjósenda eiga af-
komu sína undir landbúnaði
og því þarf hugrakkan stjóm-
miálamann til þess að fylgja
stefnu, sem kann að vísu að
gefa góða raun þegar til lengd
ar lætur, en kann að skaða —
og hlýtur að skaða — veru-legan
hluta kjósenda hans L bráð-
Þegar allt kemur ti'l alls náð
ist samkomulag um sameigin
legt verð búsafurða vegna þess
að það varð að nást ef Efna-
hagsbandalagið átti að halda á-
fram að vera til. Þegar litið er
til baka kann að virðast æski-
legra að þessi ákvörðun hefði
verið tengd samkomulagi um
áJhrifaríkar endurbætur á bú-
rekstrinum hvarvetna í Efna-
hagsbandalagsríkjunum, en
þetta hefði varla verið mögu
legt, hvorki að því er snertir
framkvæmdina sjálfa né yfir-
stjórnina.
SEXTUG . . .
FramUald at 8, síðu
Sigfússyni Skúiaskeiði 14, Hafnar-
firði, rótgrónum og velþekktum
Haifnfirðingi.
Á þeirra heimili hefur margt
skemmtilegt borið við. Báðir ætt-
leggir sækja heim Borglþór og
Söru, oft er manumargt og glatt
á hjalla og barnabörnin telja bezt
uippfylltar sínar óskir, ef þau fá
að heimsækja afa og öm-m-u. Þar
eiga þau alltaf von á góðu. Þar
tekur húsmóðirin lagið, Borgþór
segir skemmtilega frá liðnum at-
burðum — allir verða glaðir. —
Svona fól'k eignast marga og ein-
læga vini____Sambúð þeirra Söru
og Borgþórs er alveg sérstaklega
indæl og heimilið eins og Eden,
hið innra og ytra. Alls staðar er
hög hönd og á öllu tekið með hlýju
— það talar allt sínu máli. Þeir
sjé það sem á heimilið koma.
Hlutirnir tala til gestanna, allt,
sem er irnni er sproti af einni
rót. Það er-u verk þeirra sjálfra.
— Á svona heimili er gott að
vera.
Við, öll, vinir þessara h-jóna
óskum Söru innilega til hamingju
með sextugs afmælið, og um leið
þök-kum við vinsemd og hjálp-
semi. Þökku-m henni hinar fjöl-
mörg-u, ógleymanl-egu samveru, —
og gleðistundir, sem veitt hafa
okkur svo mikla ánægju og við
vonum að þær eigi eftir að verða
margar emn þá. í kvöld verður
hún á heimi-li dóttur sinnar og
tengdasonar, Erlu og Jóns á Mið-
braut 1 á Seltjarnarnesi. Þar
búa dætur hennar og tengdadæt-
ur þeim hjónum, Söru og Borg-
þóri, góða kvölidstund, og vinum
þeirra tækifæri til að taka i hönd
þeirra. Ég veit að þar verður gam
am að koma.
Guð blessi þig, Sara mín. Þakka
þér fyrir aU-t.
Jón M. Bjarnason,
frá Skarði.
Verkamannafélagið
Dagsbrún
VINNUVÉLANÁMSKEIÐ
Verkamannafélagið Dagsbrún vill vekja atbygli
stjórnenda vinnuvéla á námskeiði Öryggiseftirlits
ins í meðferð vinnuvéla (s. s. jarðýtu, lyftikrana,
vélskóflu eða skurðgröfu), sem haldið verður í
Iðnskólanum (gengið inn frá Vitastíg), dagana 23.,
24. og 25. apríl n. k. og hefst kl. 20,30 stundvís-
lega alla dagana.
Athygli skal vakin á því, að ný reglugerð um
réttindi til vinnu og meðferð vinnuvéla er gengin
í gildi, sem kveður svo á um, að þeir einir, sem
sækja slfkt námskeið, fá í hendur skírteini, sem
heimilar þeim að vinna með vinnuvélum.
Þeir, sem ætla að sækja námskeiðið láti skrá sig
á Skrifstofu Dagsbrúnar, símar 13724 og 18392.
Stjórn Verkamannafélagsins Dagsbrúnar.
80 ára:
Andrés Gíslason
Það hvílir stundum tárablá
móða yfir fjalli og strönd á apríl-
morigmi um sumarmiál.
Það er eins og vorið sé að
Ihugsa sig um hika og snúa við,
eða veturinn liggi í leyni og geti
komið til baka hvenær sem er og
'lœs't klón-um í allt aftur.
Þannig verðu-r sérstakleg’a í
sveitum, sem eru að legigjast í
eyði og á bæjunum sem búið var
m-eð yfirskiivitlegum dugnaði að
reisa allt við rækta og prýða og
swo er fólkið flúið að sjó eða því
hefur verið feykt þangað af svipti
byljum tækn-innar og bráðlæti
byiltinga og breytim-ga.
Það er eins og landið sjáLft,
himinn og hauður viti ekki,
hvort heldur ætti að hlæja eða
gráta og því verður skúrablámnin
svo beizkur, leyisingin svo tvíræð,
Hkt og lifsgátan sjiálf.
En sjálfsagt eiga þau e-ftir að
skrifa sbáldin, sem gera uppbygg-
ingu og eyðimgu íslenzku sveit-
anrna, sem hvorttveggja gerist
samtímis, að yrkisefni, semj-a sög-
una og syn-gja ljóðið um fólkið,
sem gerð-i kraftaverkið í auðn-
inni af ást til landsins og varð
svo að ganga frá öllu sínu ó-
brunnu þó, eins og eft:r eldsvoða.
En sumir gáfust aldrei upp, en
héldu velli, horfðu yfir allar breyt
iingar ofar öUiu-m byltingum og
stönzuðu aldrei, þótt stefnan væri
vond, heldur horfðu á sitt ljóm-
andi takmark alla tíð og gerðu
hug-sjónir sínar og ættjarðarást að
veruleika, byggðu ellinni út en
hylltu æskuna o-g gróandann ævi-
langt, þrátt fyrir all-a táramóðu
vormorguns eftir hretviðrin hörð.
Og ekki væri ævi og saga slíks
fólks síður yrkisefni en sögus-lóð-
ir Nóbelshöfunda í Finnlandi og
Rússlandi eða Bjarti í SumarhUs-
um heiðarbýlanna, sem aldrei
urðu nema kot í hvammi og mó.
Hann Andrés á Hamri og hún
Guðný kona hans yrðu einmitt til
valin sem aðalpersónur í slíkri
Nóbelsverðlaunasögu um fólkið,
sem átti hvorki uppgjöf né flótta,
en reyndu þó þúsun-d þrautir og
þúsun-d sigra við að breyta mýri
og mó í tún og moldarkofa í ný-
tízku steinhús, breyta myrkri i
ljós og dauða í líf og sýna hve
ísland er auðugt jafinvel þar sem
hrjóstrin virðast hörð-ust. Og svo
að síöustu að lifa í tárabláma þess
vormorguins á tækniöld, sem á þá
gátu óleysta hvort nokkur vitl
nota eða getur notað þessa auð-
legð.
Hér verður saga Andrésar að
sjálfsiögðu ekki skráð heldur að-
eins á hana minnzt á þessum
miklu og merku tímamótum, þeg-
Hamrf
ar hann enniþá ungur í anda
horfir af tindi áttunda tugar æv-
innar yfir frónið svo Ijómandi
-bllítt.
Og enn er vor, ennþá eru sum
armál og enn varðveitir hann æsk
una í ihuga oig hjarta.
Ennþá eru hamrarnir fjallið og
vogarnir þeir söm-u og þegar
hann f'æddi-jt 20. apríl fyrir átta-
tíu árum á þessum sama stað.
En flest. a-nnað hefur breytzt, og
mest fyrir han-s eigin atfyl-gi,
stefnufestu, þrautseigju og hug-
sjón, þar var aWrei sveigt af.
„Kofinn breyttist í höll, mundi
ljóðið segja, -koilan í ljósahjálm
rafmagnsins, karginm og mýrin í
blikandi velli og sléttur með
bylgjandi punti, skorið í varp-
eyju, um-hverfið allt í gróandi
vin-j-ar í skj-óli hamranna h-áu.
Og auðmagnið til framkvæmda
var sönn mennt húsráðenda, sem
áttu „hvassan skilming, haga
hönd og hj'artað sanna og góða“.
Hann fór aWrei hratt, en áfram
var hal-dið af karimennsku og
æðruleysi og trú á Guð í alheims-
geymi og., Guð í eigin armi O'g
barmi.
Og hann var held-ur ekki neinn
jarðvöðuil, sem hafði asklokið
eitt fyrir himin. Hann var for-
söngvarí kirkju sinnar í 60 ár og
vanrækti aldrei guðsþjónustur,
hann sat við að yrkja dýrar
stemmur að hætti rimmaskálda
oig hagyrðinga jafnve-1 á steini í
fliagin-u, 'sem hann var að slétta
eða á barmi, skurðsins, sem hanm
var aö graf'a.
Hann stofnaði ungmennafélag-
ið með 17 ára un-glimgum og var
í stjórn þess þá kominn á fim-m-
tugs aldur, og er líklega eini
„ungi maðurinin", sem telur sig
enn í félaginu, þegar hinir eru
allir farnir og helmimgur sveitar-
innar í eyði, aldrei sumgið og
aldrei da-n-sað framar í „Daiakof-
anum“ okka-r á Vattarnesi.
Hann vaintaði aldrei á sam-
komu eða fund. Og hann hafði
alltaf tíma til að lesa ljóð ungra
sbáWa og dáðist að Laxness, þeg-
ar aðrir fullorðnir menn áld-tu
han-n hiálfgerða-n fáráðling og föð-
uriandsníðing, sem skrifaði
bara u-m lús og framhjáhald.
Og Andrés geymdi bókasafn
hreppsin-s og leiðbeindi um bóka-
val. Hann hafði gefið sér tíma til
að lesa a-llar bæk-urnar i kofffort-
unum og sumar oft. Og hann gaf
sér meira að segja tíma til að
sækja kon'sert „heila veginn" út
í F-latey og það um hásláttinn, ef
svo bar undir.
Þannig var And-rés og hún Guð
ný ek'ki síður, otg samt gáfu þau
si'g aldrei út fyrir að vera annað
en venjulegt sveitafólk á ísl-enzku
koti.
Þau höfðu tima til alls. En
samt voru börnin lö og „töWu 'ár-
iin“, sem kallað var. Þau kom-ust
ekki fyrir í bænum og varð að
úbbúa „baöstofu“ handa sumum í
öðru húsi. Og í þeimi baðstofu
var stundum barnaskóli hrepps-
ins og þar var vel kennt og vel
lært, þótt þrengslin væru svo mik
il að allir nemend-ur urðu að
standa upp og gera lítið úr sér,
svo að kennarimn kæmist í sœtið
sitt, ef hann kom síðast inn í
skólastofuna, en a-llt var hreint
og ffSnt.
Þar voru ekki kröfurnar nema
á eigin hönd og aldrei æðrazt um
vamdræði. Og emn á ég smíðis-
gripi úr skólanum þeim, eftir
elzta son hjónamna, og þann eina
sem þa-u haf-a kvatt hinztu kveðju.
Hann var í si-glimgum í styrjöld-
imni og fél uiigur fyrir blimdri
grimmd S'tyrj-al'darinnar, sjáltf
barn friðarins frá þessu friðsæla
heim-ili. Já, efni sögunnar um
hjónin á Hamri er margslungið
og víðtæ-kt.
Og nú er þessi ungi öldumig-ur
átta-tíu ára. Hann er ekki léttur
í spori. Hann hefur aldrei verið
það. Hann er ekki lipur í hreyf-
ing-um. Hann hefur aM-rei verið
það. Hann er ekki orðsnar og orð
hvatur, en harnn er glettimn og
tvíræður með brosi, ef því er að
skipta.
Hann mundi enn vi-lja syngja
svo að bergmálaði í hömmm og
klettum oig hann viMi sjálfsagt
sitja u-ppi í hlíð og horfa á xís-
andi sól fyrsta sumardags reka
alla sku-gga á flót-ta, sitja uppi við
dimma hamra-borg og horfa enn
á tárahláma lifsgátunna-r hverfa
fyrir sólskini apríldagsin-s.
Hann er sjálfur og verður alltaf
íslenzkur vormaður, sem um var
sungið:
„Ungra krafta og gálfn-a
glæðing
göffgi í hu'gsun, ve-rki, list
íslenzk þjóðarendurfæðin-g,
fisland frjálst og það
se-m fýrst.
Þetta er helgum rúnum ritað
röska sveit á skjöWum iþeim.
Fe-gra merki geislum glitað
getur ekki himinninn“.
Heill þér, aWni vinur, þú gafst
Guði og íslandi allt af heitu
hjarta, heilum hug og örlátri
hönd, þú sveikst aldrei undan
skatti, þú varst íslendingur, sem
engin svik fundust í.
Árelíus Níelsson.
VETTVANGUR ÆSKUNNAR
Framhala af 8. síðu.
Hér verður þessum spurningum ekki svarað til hlitar. En rétt er
að benda á það, að ef frelsi er misnotað, verður að talkmarka það
sama frel-si. Og í sambandi við spurninguna um agann mœtti til dæm-
is benda á eina vinsælustu íþróttagrein þessara ve'lgengnisára, skatt-
svikin. Hið opin-bera hefur, sumpart vegna spillingar og sumpart
vegna dáðleysis látið stórkostleg skattsvik viðgangast, og ríkisstjórn-
in undir forystu Sjálfstæði-sfloikiksins hefur jafnvel gengið svo langt
að gera skattalögreglunni, sem vinstri stjórnin góðu heilli setti á
stofn, ókleift að sarfa. Og það er ekki nema von, að verkalýðshreyfing-
in, sem vei, eins o-g ailir, um skattsvikin, haildi, að atvinnure-kendur
geti kannski borgað ofurlítið meir vinn-u-laun en-fjárhagsskýrslur
m-argra þeirra sýna?
Ekki er ástæða til að mœla m-eð samfelldum höftum eð-a eftirliti á
öllum sviðum. Minna mætti gagn gera. Hins vegar þyrfti að koma
til víðtækur áætlunarbúskapur og aukið aðhald. Skípulagsleysi og
„frelsi" undanfarinna ára hefur vissulega gengið út í öfgar og átt
ófagran þátt í hruni krónunna-r. Bj. T.
U R
í úrvali
Póst-
sendum
Viðgerðar
þjónusta.
Magnús Ásmundsson
úra- skaftgripaverzlun
Ingólfsstræti 3.