Alþýðublaðið - 15.08.1991, Side 1

Forsœtisráðherra setur hnefann í borðið 02 segir að sióðasukkinu verði að linna
Fimm milljarðar aufa
upp í opinberum sfóðum
Kolsvört skýrsla Ríkis-
endurskoðunar um stöðu
Byggðastofnunar og
Framkvæmdasjóðs sýnir
að fjárhagsstaða þessara
stofnana er nær fimm
milljörðum króna verri en
ársreikningar þeirra
sýna. Á fundi með frétta-
mönnum í gær fór Davíð
Oddsson forsætisráð-
herra hörðum orðum um
pólitíska misnotkun á op-
inberu fé sem hefði við-
gengist gegnum hina og
þessa sjóði bak við luktar
dyr og sagði að nú væri
nóg komið. Hann hefur
þegar ákveðið að leggja
niður Framkvæmdasjóð
og segir að endurskoða
þurfi hlutverk Byggða-
stofnunar og láta fjárveit-
ingar hennar í hendur
annarra.
Davíð Oddsson forsætis-
ráðherra var ekki að skafa ut-
an af hlutunum þegar hann
reifaði niðurstöður skýrsl-
unnar í gær og hverjar væru
ástæður þess að niðurstaðan
væri jafn hroðaleg og raun
ber vitni. Stórkostlegum fjár-
munum hefði verið ausið í
vonlaus fyrirtæki, oft gegn
fyrirmælum fagmanna, hrúg-
að hefði verið upp fölskum
tölum um verðmæti trygg-
inga og þar fram eftir götun-
um. Stjórnendur sjóðanna
virtust enga ábyrgð bera og
raunar þýddi ekki fyrir stjórn-
völd að skýla sér bak við þá
því fyrirmæli og þrýstingur
um fyrirgreiðslu hefðu komið
frá stjórnvöldum. Forsætis-
ráðherra sagði að í framtíð-
inni yrðu vinnubrögð við
meðferð opinberra fjármuna
að vera með öðrum hætti.
í skýrslu Ríkisendurskoð-
unar kemur meðal annars
fram varðandi Frcimkvæmda-
sjóð að þar vanti 1.600 millj-
ónir upp á að framlög í af-
skriftarsjóð geti talist full-
nægjandi. Eftir þær afskriftir
yrði eigið fé sjóðsins nei-
kvætt um 1.200 milljónir
króna. Útgreiðslur sjóðsins
umfram inngreiðslur vegna
tekinna og veittra lána gætu
á næstu 10 árum orðið um
fjórir milljarðar.
Byggðastofnun hafði lagt
1.219 milljónir í afskriftarsjóð
en hefði þurft að leggja 1.725
milljónir að mati Ríkisendur-
skoðunar. Á dögunum ákvað
stofnunin hins vegar skyndi-
lega að auka framlög til af-
skrifta útlána í 1.656 milljón-
ir. Staða atvinnutrygginga-
sjóðs Byggðastofnunar er
með þeim hætti að þar þarf
að auka framlög í afskriftar-
sjóð um 1.350 milljónir. Jafn-
vel þótt allir lánþegar sjóðs-
Stjórn Framkvæmdasjóðs
hefur fengið frest til mánaða-
móta til að skila tillögum um
með hvaða hætti best sé að
leggja sjóðinn niður, sagði
Davíð Oddsson forsætisráð-
herra er hann kynnti skýrslu
Ríkisendurskoðunar.
A-mynd: E. Ól.
ins stæðu í skilum mun deild-
in þurfa á 1.250 milljóna við-
bótarfjármagni að halda á ár-
unum 1992 til 1994.
í hlutafjárdeild Byggða-
stofnunar þurfa framlög í af-
skriftarsjóð að hækka um 100
milljónir og áætlar Ríkisend-
urskoðun að tap ríkissjóðs
vegna ábyrgða deiidarinnar
geti numið 260 milljónum. í
ábyrgðadeild fiskeldis vantar
250 milljónir króna.
Alls hafa fyrrnefndir sjóðir
lagt í afskriftarsjóði 1,3 millj-
arða en Ríkisendurskoðun
telur að framlögin hefðu
þurft að nema 5,8 milljörðum
til að sýna raunverulega
stöðu sjóðanna.
Davíð Oddsson forsætis-
ráðherra hefur óskað eftir
frekari upplýsingum frá Rík-
isendurskoðun. Þar á meðal
um þróun vaxtamunar á út-
og innlánum. Ennfremur um
útlán til stærstu skuldunauta,
sem hlutfall af heildarútlán-
um nefndra stofnana og
sjóða.
Forsætisráðherra sagði á
fréttamannafundinum að
niðurstaða Ríkisendurskoð-
unar staðfesti þær grunsemd-
ir sem hann hefði haft um að
staða sjóðanna væri ekki í
samræmi við ársreikninga
þeirra.
Þessi meðferð á opinberu fé í
kyrrþey bak við tjöldin væri
óviðunandi. Á sama tíma og
milljarðar gufuðu upp innan
veggja sjóðanna ætti sér stað
hörð pólitísk umræða um
gerðir heilbrigðisráðherra til
að ná fram 3—400 milljón
króna sparnaði. Fjármálaráð-
herra mun láta gera úttekt á
stöðu Fiskveiðasjóðs í fram-
haldi af þessu til að heildar-
mynd fáist.
Fiskeldislánin
MILLJARÐATAPI ER RÚLL-
AÐ MILU SJÓÐA
Framkvæmdasjóður og Byggðastofnun gætu tapað allt að 2640 milljónum króna vegna lána til
fiskeldis. Þessi upphæð er 69% af útistandandi lánum sjóðanna til þessarrar atvinnugreinar.
Sjjarnaður hjá ríkisspítölunum
Onnur bæklunardeildin lokuð fil áramóta
Uppi eru hugmyndir um
að önnur bæklunardeild
Landspítalans, sem lokuð
hefur verið í sumar, verði
lokuð fram að áramótum
og var starfsfólki skýrt frá
því í gær. Davíð Gunnars-
son, forstjóri ríkisspítal-
anna, sagði við Alþýðu-
blaðið í gær að lokun
deildarinnar hefði verið
heilmikið til umræðu hjá
stjórnendum Landspítal-
ans.
„Það hefur verið rætt að
við þurfum að draga úr starf-
seminni til.áramóta en við
höfum verið með mun meiri
starfsemi í gangi nú en í fyrra,
en fjárveitingar til okkar
miða við sambærilega starf-
semi og þá. Við höfum verið
að ræða um hvaða húsnæði
við leggjum af en það hefur
ekki verið ákveðið hvaða
starfsemi það verður," sagði
Davíð Gunnarsson.
Þá kom fram í máli Davíðs
að þótt önnur bæklunardeild-
in yrði lokuð áfram um tíma
myndi það engan veginn
þýða samsvarandi fækkun
bæklunaraðgerða og reynt
að koma þeim fyrir á öðrum
í skýrslu sem Ríkisend-
urskoðun gerði að beiðni
forsætisráðherra um fjár-
hagsstöðu Byggðastofn-
unar og Framkvæmda-
sjóðs kemur meðal annars
fram að sjóðirnir geta tap-
að 2.640 miiljónum króna
vegna lána til fiskeldis.
Þessi upphæð er 69% af
útistandandi lánum sjóð-
anna til þessarar atvinnu-
greinar.
í lok maí á þessu ári námu
útistandandi lán Fram-
kvæmdasjóðs og Byggða-
stofnunar til fiskeldis um
3.440 milljónum króna. Þá
hefur ábyrgðadeild fiskeldis
hjá Ríkisábyrgðasjóði sam-
tals gengið í ábyrgð fyrir um
400 milljónum króna. Sam-
tals námu því útlán og
ábyrgðir vegna fiskeldis hjá
deildum. Hann sagði að
K-bygging Landspítalans,
sem væri búin að vera i bygg-
ingu í 10 ár og hefði átt að
vera tilbúinn í fyrra, væri
ekki hálfkláruð. Ekkert hefði
verið gert í tvö ár, en nú væri
byrjað á henni á ný og það
ætti að vera hægt að klára
hana á tveimur til þremur ár-
um.
„Við fjölguðum bæklunar-
þessum aðilum um 3.840
milljónum króna og af því
gætu tapast um 2.640 millj-
ónir að mati Ríkisendurskoð-
unar sem fyrr segir.
Með lögum nr. 3/1989 var
stofnaður Tryggingasjóður
fiskeldislána og var hann
vistaður hjá Stofnlánadeild
landbúnaðarins. Meginhlut-
verk sjóðsins var að tryggja
með einfaldri ábyrgð viðbót-
arafurðalán banka og ann-
arra lánastofnana, þannig að
lán til þessara aðila geti num-
ið allt að 75% af verðmæti
birgða.
Bankar voru hins vegar
ekki tilbúnir til að veita við-
bótarlán gegn þessari ein-
földu ábyrgð Tryggingasjóðs
fiskeldis. Þá féllst Fram-
kvæmdasjóður á að gerast
milliliður milli banka og fyrir-
aðgerðum þó nokkuð mikið í
hittifyrra en skurðstofurnar
okkar anna nú hreinlega ekki
meiru. Flöskuhálsinn varð-
andi bæklunaraðgerðir eru
skurðstofurnar og gjörgæslu-'
deildin og þessar tvær deildir
eru áætlaðar í þessari nýju
K-byggingu,“ sagði Davíð
Gunnarsson, forstjóri ríkis-
spítalanna, við Alþýðublaðið.
tækja þannig að bankarnir
nytu ígildis sjálfskuldar-
ábyrgðar Framkvæmdasjóðs.
Hins vegar fólust tryggingar
Framkvæmdasjóðs í einfaldri
ábyrgð Tryggingasjóðs fisk-
eldislána. Samkvæmt lögum
frá í fyrra voru síðan allar
skuldbindingar Trygginga-
sjóðs og þar með taldar
skuldbindingar Fram-
kvæmdasjóðs fluttar til
ábyrgðadeildar fiskeldislána
hjá Ríkisábyrgðasjóði.
Ábyrgðadeild Ríkis-
ábyrgðasjóðs hefur gengið í
ábyrgðir fyrir um 400 milljón-
um króna sem eru aðallega
yfirfærslur frá Trygginga-
sjóði. Sjálf mun deiidin þó
hafa veitt þrjár nýjar ábyrgð-
ir. Ábyrgðir sjóðsins eru á
öðrum veðrétti sem Ríkis-
endurskoðun segir að hafi til
þessa reynst haldlitlar trygg-
ingar. Af þessum ábyrgðum
megi ætla að vart undir 320
milljónum geti tapast.
Á fundi með fréttamönnum
í gær tók Davíð Oddsson for-
sætisráðherra dæmi um lán-
veitingar til fiskeldis þegar
lánuð voru til Miklalax
hundruð milljóna króna gegn
eindreginni andstöðu fag-
manna. Um mitt ár 1989
skrifaði Steingrímur Her-
mannsson þáverandi forsæt-
isráðherra bréf til sjóðanna
um að hraðað verði fyrir-
greiðslu til fiskeldisfyrir-
tækja, að því er fram kom á
fundinum.
RITSTJÓRN ® 625566 - 625538 . FAX 627019 . ÁSKRIFT OG AUGLÝSINGAR