Alþýðublaðið - 02.10.1992, Qupperneq 1

Foreldrum mismunað
eftir hjúskaparstétt
- nefnd á vegum ríkisins telur að fyrirkomulag stuðnings við einstœða foreldra brjóti í
bága við félagsmálasáttmála Evrópu
Það kerfi sem byggt hefur
verið upp hér á landi til stuðn-
ings einstæðuni foreldrum
mismunar fólki og rennir
stoðum undir það, að fólk
revni að misnota kerfið með
að skrá sig utan sambúðar þó
í sambúð sé og skilji á pappír-
unum til að fá aukinn stuðn-
ing frá hinu opinbera, kom
fram í máli Sighvats Björg-
vinssonar, heilbrigðisráð-
herra, á. blaðamannafundi í
gær. Hann segir að ráðuneyt-
inu hafi borist fjöldi kvartana
og ábendingar um að kerfið sé
misnotaö með þessum hætti.
Sérstök nefnd var sett á fót til
að kanna hvort lög og reglur hér
á landi mismunuðu fólki eftir
hjúskaparstöðu og hvetti jafnvel
til pappírskilnaðar eða fólk í
sambúð gæft slíka sambúð ekki
upp. Niðurstaða nefndarinnar
var að kerfið mismunaði fólki
eftir hjúskaparstöðu og hvetti
þannig til að fólk gæft ranglega
upp hjúskaparstöðu sína.
I skýrslu nefndarinnar segir:
„Upplýsingar sem nefndin hef-
ur afiað sýna mikinn mun á fjár-
hæðum bamabóta og bama-
bótaauka eftir hjúskaparstöðu
foreldra. Tölur um fjárhæðir
þessara bóta sýna að hjónum og
sambýlisfólki með lágar og
miðlungstekjur er verulega mis-
munað tekjulega fyrir að kjósa
hjúskap eða óvígða sambúð
sem sambýlisform. Við það
bætist greiðari aðgangur að öðr-
um þáttum stuðningskerfis fyrir
einstæða foreldra s.s. dagvistar-
rýmum og félagslegu húsnæði.
Fyrirkomulag á stuðningskerfi
fyrir einstæða foreldra felur í sér
við þessar aðstæður hvata til
misnotkunar þar sem ekki er
fyrir að fara neinum sambæri-
legunt bótum og hlunnindum til
stuðnings tekjulágum eða bam-
mörgum hjónum eða sambýlis-
fólki.“
Þannig er bent á að við skiln-
að geti ráðstöfunartekjur aukist
um þetta allt frá 10% og upp
fyrir 30% eftir bamafjölda og
tekjum. Þannig verða bamabæt-
ur einstæðra foreldra oft um og
yfir 100% meiri en hjóna eða
fólks í sambúð.
Eflaust þekkja fiestir dæmi
þess að fólk gefi rangt upp hjú-
skaparstöðu til að njóta meiri
bóta og stuðnings en ella. Auk
jtess hafa einstæðir foreldrar
notið forgangs og betri kjara
fyrir böm sín á dagvistarheimil-
um burt séð frá tekjum. Til
skamms tíma þótti líka vænlegt
að vera tekjulágt einstætt for-
eldri til að komast inn í félags-
lega íbúðarkerfið. Nú hefur það
dæmi snúist við að hluta vegna
greiðslumats og margir sem
hafa það lágar tekjur að þeir
ráða ekki við kaup á félagslegri
íbúð. Dæmi em þess að við slík-
ar aðstæður finnst skyndilega
sambýlingur sem hefur tekjur
sem duga til að fá úthlutun á fé-
lagslegri íbúð. Þannig getur fé-
lagslegar húsnæðiskerfið einnig
ýtt undir að fólk skrái sig í sam-
búð til að ná nægilegum tekjum
til að hljóta úthlutun.
Þá telur nefndin að mismun-
un á aðstöðu eftir hjúskapar-
stöðu brjóti i bága við félags-
málasáttmála Evrópu sem Is-
land hefur fullgilt að hluta. „Þar
kemur fram að aðildarríki
skuldbindi sig til að veita mæðr-
um og bömum viðeigandi fé-
lagslega og efnahagslega vemd
án tillits til hjúskaparstéttar og
fjölskyldutengsla. Það stuðn-
ingskerfi sem hér er nú rekið til
stuðnings einstæðum foreldmm
og bömum þeirra er í ósamræmi
við þessi markmið því það getur
mismunað mæðmm og bömum
eftir hjúskaparstétt".
Kraftalcarlar
I gær mátti sjá kraftakarla á strætum borgarinnar reyna
með sér. Þar voru á ferð jötnar sem keppa um titilinn sterkasti
maður heims. Nú bíða menn spenntir hvort Magnús Ver Magn-
ússon ver titil sinn en hann vann síðustu keppni. Jón Páll Sig-
marsson sem unnið hefur þennan eftirsótta titil þrisvar er hins
vegar meiddur og tekur því ekki þátt í keppninni að þessu sinni.
I gær mátt sjá kappana við trukkadrátt við Tjömina, mjólkur-
kerrulyftingar á útiskákborðinu við Lækjargötu en síðar héldu þeir í
Bláa lónið til að reyna með sér í hleðslukeppni. í dag munu kepp-
endur reyna með sér á okkar þekktustu ferðamannastöðum, við
Gullfoss og við Geysi enda geysisterkir menn á ferð.
Á myndunum hér sjáum við Magnús Ver lyfta vagni léttilega á
skákborði annars vegar og hins vegar Jón Páll með brotinn stól sem
fór í mask þegar Bandaríkjamaðurinn við hlið hans, James Perry,
ætlaði að tylla sér í hann enda maður rétt tæplega 200 kfló.
Eins konar „hólmgöngu“
bandarísks og íslensks nauta-
kjöts á hinu virðulega hóteli
Waldorf Astoria í New York,
lyktaði með stórsigri íslensks
nautakjöt, 128 stigum gegn
103. Athygli hlýtur að vekja
að okkar kjöt hlaut hærri
einkunnir í öllum greinum.
íslenska kjötið þótti öllum
dómurum, íslenskum og
bandarískum, betra á bragð-
ið, búa yfir meiri mýkt, og
fínleika.
Það vekur líka athygli að
bandarísku dómaramir voru
hrifnari af íslenska kjötinu en
okkar dómarar. fslenskir dóm-
arar gáfu íslensku nautakjöti
samtals 63 stig, en því banda-
ríska 53 stig. Hinsvegar vom
bandarísku dómaramir greini-
lega ánægðir með fslenska
kjötið, gáfu því samanlagt 65
stig, en sínu eigin kjöti aðeins
50 stig. Bandaríska kjötið hef-
ur oft á tíðum verið kallað
hormónakjöt, því er ekki til að
dreifa með íslenska kjötið.
Keppni þessi var liður í
„bandarískum dögum“ Stöðvar
2 og Bylgjunnar. Aðstandend-
ur keppninnar vom Waldorf
Astoria hótelið og íslenskir
nautgripabændur. Báðir aðilar
útnefndu 5 dómara. Fékk hver
dómari tvö sýnishom A og B,
matreidd á nákvæmlega sama
hátt. Hæsta mögulega einkunn
fyrir hvem áðurgreindra flokka
var 50 stig.
Nautgripabændur á íslandi
hafa að undanfömu unnið að
breytingum á núgildandi kjöt-
mati með það fyrir augum að
tryggja að framleiðslumarkmið
nautgripabænda og óskir neyt-
enda fari sem best saman.
í framhaldi af nýju og breyt-
tu kjötmati er stefnt að sérstöku
gæðaátaki. Það á að tryggja
neytendum úrvalsgæði. Fyrri
flokkun gerði það ekki, og það
kjöt hefði væntanlega ekki
unnið sigur á Waldorf Astoria.
Með í för vestra vom þeir
Valdimar Einarsson, fram-
kvæmdastjóri, Óskar Finnsson,
matreiðslumeistari á steikhús-
inu Argentínu, - og Jónas Þór,
kjötverkandi, sem margfald-
lega hefur hreyft við nauðsyn
nýrra matsreglna fyrir nauta-
kjöt hér í Alþýðublaðinu, - og
hafði sigur að lokum.
Jóhanna
fimmtug
f
Jóhanna Sigurðardótt-
ir, félagsmálaráðherra og
varaforinaður Alþýðu-
flokksins - Jafnaðar-
mannaflokks íslands,
verður 50 ára á sunnu-
daginn, 4 október.
Alþýðublaðið sendir
henni sínar bestu kveðjur á 1
i þessum merku tímamótum, ;
með þökk fyrir samstaifið á
liðnumárum. Jóhannatekur :
: á móti gestum í Borgartúni s
6 á afmælisdaginn milli kl. i
i 17 og 19.
„íslenskt"
hjá tísku-
fyrirtækinu
Marco
Polo
„Ég fæ ekki betur séð en að
þetta sé dæmigerð hand-
prjónapeysa með íslenska út-
litinu. Við þessu er ekkert að
gera, það eru margir að feta
sig inn á þessa línu, ekki síst í
Þýskalandi“, sagði Valtýr
Valtýsson, sölustjóri hjá
Foldu hf. á Akureyri í samtali
við Alþýðublaðið í gær.
Ástæða þess að við hringdum
í Valtý var veglegur auglýsinga-
bæklingur frá hinu þekkta fata-
fyrirtæki Marco Polo, sem starf-
ar víða um heim. Bæklingurinn
var fylgirit með hinu mikla
tísku og popptímariti Max, sem
var að koma út í Þýskalandi. Þar
er heilsíða með ungum og
hressum manni í „fslenskri"
lopapeysu, sem virðist ekki
annað en stæling á lopapeysun-
um sem frægar hafa orðið hér á
landi og eftirsóttar af erlendum
ferðamönnum.
Valtýr sagði að peysur með
íslensku munstrunum eða til-
brigðum við þau hefðu verið
framleiddar víða, meðal annars
í Kína. Hann sagði að íslenska
lopapeysan væri alltaf vinsæl
og að vissir hópar fólks aðhyllt-
ust náttúmlega liti, það sem við
höfum kallað sauðalitina, og
hlýleika og léttleika lopans.
Folda er hinsvegar ekki með
framleiðslu á handprjónapeys-
um á dagskrá. Hinsvegar virðist
sölumennska Marco Polo benda
til þess að „íslenskar" lopapeys-
ur séu býsna gjaldgeng vara fyr-
ir ungt og fínt fólk í útlöndum.
Væntanlega vill það kaupa „or-
iginalinn“?
ALÞÝÐUBLAÐIÐ - Hverfisgötu 8-10, 101 Reykjavílc - Sími 62-55-66 - FAX-númer 62-92-44
4