Alþýðublaðið - 16.04.1993, Page 1

IJiillj MM
Skýrsla utanríkisráðherra á Alþingi í dag
Utanríkisstefna
á vegamótum
/
Islenskir hagsmunir í hœttu ef einangrun á sér stað. Aukaaðild að VES. Aðild að EB
ekki á dagskrá þessarar ríkisstjórnar, en þess í stað byggt á tœkifœrum EES.
Ritskoðun á RÚV
í skugga Hrafnsmálsins
Jón Baldvin Hannibalsson,
utanríkisráðherra og formaður
Alþýðuflokksins, inun leggja
fram skýrslu sína um utanríkis-
mál á Aiþingi í dag. I skýrslunni
er gerð ítarleg grein fyrir því sem
verið hefur að gerast á sviði utan-
ríkismála á undanförnu ári og
lagðar línur fvrir utanríkisstefnu
komandi ára. Þar kemur m.a.
fram að aðild að Evrópubanda-
laginu er ekki á dagskrá þessarar
ríkisstjórnar en þess í stað verður
reynt að byggja á þeim möguleik-
um sem EES samningurinn hef-
ur að bjóða. Hvað öryggis- og
varnarinál varðar mun Island
væntanlega gerast aðili að Vest-
ur-Evrópusambandinu á þessu
ári og jafnframt taka þátt í end-
urskoðun á hlutverki Atlants-
hafsbandalagsins.
í upphafí skýrslunnar segir að
umskiptin síðustu fjögur árin séu
þau mestu sem orðið hafi á alþjóða-
vettvangi í hálfa öld. Þetta þýði að
Island standi nú frammi fyrir um-
fangsmestu endurskoðun á utanrík-
isstefnunni frá því á síðari hluta
fimmta áratugarins. Breytingamar
sem orðið hafa frá því að kalda
stríðinu lauk hafa orðið til þess að
Island hefur tapað lykilstöðu sinni í
vamarsamstarfinu. „Við hinar
breyttu aðstæður verður ekki lengur
gengið að því vísu að tillit verði
tekið til íslenskra hagsmuna í evr-
ópsku samstarfi", segir f skýrslunni.
Þama hefur sammnaþróunin í Evr-
ópu einnig mikið að segja, en þrátt
fyrir atburðarásina þar hefur ríkis-
stjómin ákveðið að Island muni
ekki slást í hóp þeirra EFTA-ríkja
sem sótt hafa um aðild að Evrópu-
bandalaginu.
Utanríkisráðherra telur að þess-
um breyttu áðstæðum verði að
mæta með virkri þátttöku í alþjóð-
legu samstarfl, en að forðast beri
einangmn og aðgerðaleysi. Um
þetta segir m.a. í skýrslunni; „Því er
óhjákvæmilegt að íslendingar hafi
sjálfir frumkvæði að koma ár sinni
betur fyrir borð í breyttu alþjóðlegu
umhverfi með jafnvel virkari utan-
ríkisstefnu en hingað til. Haldi Is-
lendingar hins vegar að sér hönd-
um, getur fátt komið í veg fyrir að
stefnumörkun og ákvarðanir ann-
arra ríkja hafi æ meiri áhrif á utan-
ríkishagsmuni íslands í framtíðinni,
hvort sem þeim líkar það betur eða
verr“.
Ríkisstjómin leggur áherslu að
nýta þau tækifæri sem EES- samn-
ingurinn hefur í för með sér, og
utanríkisráðherra telur að samning-
urinn geti átt fyrir höndum lengri
líftíma en marga gmnar. Þá segir í
skýrslunni að hver sem endanleg
Fréttumenn
undir þrýstingi
Ekkert lát virðist vera á átök-
unum á Ríkisútvarpinu eftir að
Heimir Steinsson útvarpsstjóri
rak Hrafn Gunnlaugsson úr
starfi dagskrárstjóra Sjónvarps
og Olafur G. Einarsson mennta-
inálaráðherra réði Hrafn viku
síðar sem framkvæmdastjóra
sömu stofnunar. Síðustu daga
hefur það heyrst að yfirmenn
Ríkisútvarps - Sjónvarps hafi
beitt undirmenn sína þrýstingi og
tekið þá á beinið, eins og það er
kallað, vegna ummæla eða upp-
lýsinga sem þeir hafa látið frá sér
í Hrafnsmálinu svokaliaða.
Þannig hefur Alþýðublaðið
heimildir fyrir því að ýmsir frétta-
menn og dagskrárgerðarmenn hjá
RÚV hafi fengið símhringingar frá
yfirmönnum stofnunarinnar. Þar
hefur viðkomandi undimtönnum
verið bent á að ákveðnar fréttir og
upplýsingar um þetta vandræðalega
mál hafi verið óviðeigandi og
óþarfi fyrir Ríkisútvarpið að fjalla
svo ítarlega um eigin mál. Þannig
þykir mörgum starfsmönnum
stofnunarinnar að hinir pólitískt
ráðnu yfirmenn séu famir að beita
ritskoðun í auknum mæli í kjölfar
þessa máls. Þeim fínnst RÚV hafa
beðið nógu mikinn álitshnekki af
umræðunni og þykir því vera of
langt gengið ef yfirmenn ætla að
fara beita ritskoðun á fréttastofur
sem sýnt hafa fagmannleg vinnu-
brögð og hlutlaust fréttamat á und-
anfömunt árum.
Jón Baldvin Hannibalsson utanríkis-
ráöherra
niðurstaða varðandi EES verður, þá
muni þær skuldbindingar og þau
réttindi sem honum íylgja standa
þó semja verði um einfaldara fyrir-
komulag stofnana milli Islands og
EB eingöngu.
Ríkisstjómin hefur þegar ákveð-
ið að Island gerist aukaaðili að
Vestur-Evrópusambandinu og nú
liggur fyrir Alþingi þingsályktunar-
tillaga þar sem lýst er yfir stuðningi
við þessa ákvörðun. Utanríkisráð-
herra telur að efling VES sé ekki
ögmn við Atlantshafsbandalagið,
heldur muni það bæði virka sem
sameiningarafl í Evrópu og sem
tæki til að styrkja hina evrópsku
stoð NATO.
S
Starfsmenn Isals sömdu ífyrrinótt
HUNDÓÁNÆGÐUR
-segir G'ylfi Ingvarsson, aðaltrúnaðar-
maður á vinnustaðnum
„Ég get ekki annað sagt en að
ég cr hundóánægður mcð út-
komuna“, sagði Gylfi Ingvars-
son, aðaitrúnaðarmaður hjá Is-
lenska álfélaginu hf. í Straums-
vík. Hann sagði að VSÍ hefði
gefið góða von um hægt yrði að
semja með öðrum verkalýðsfé-
lögum. Það hefði brugðist, for-
ráðamenn ísals hefðu ekki leyft
slíkt. Sagði Gylfi að varla væri
hægt að ásaka starfsmenn ísal
fyrir frekju i þcssu efni.
Gylíl segir að starfsmenn hefðu
fengið litla dúsu í formi 10 þús-
und króna í staðinn fyrir 1,7%
kauphækkunina sem nánast ailir
iaunþegar fengu 1. maí í fyna.
Hann sagði að afturvirknin hefði
þýtt launaauka upp á 24-39 þús-
und krónur hjá starfsfólkinu.
Ekki taldi Gylft að komið hefði
til lokunar, þótt menn hefðu farið
í verkfall. „Þennan söng heymm
við alltaf ef við förum í baráttu
fyrir betri kjömm“, sagði Gylfi.
Starfsmenn í álverinu hafa
staðið í ströngu í kjaramálum allt
frá því snemma árs 1990. Þeir
telja sig hafa orðið á eftir öðmtn
hópum með kjarabætur. Gylfi
viðurkenndi að þetta „ströggl"
þýddi það að sjálfsagt væri starfs-
andinn á staðnum verri en hann
þyrfti að vera, enda þótt fram-
leiðslan gengi með ágætum.
Samkomulagið sem undirritað
var í fyrrinótt verður borið undir
starfsmenn á mánudaginn kemur.
I því er kveðið á um launahækkun
um 1,7% frá 9. apríl og bónusar
hækka úr 38,21% í 40,96% þegar
kaffihlé hafa verið afnutnin. Þá
keinur til 10 þúsund króna
greiðsla á starfsmann við aðra út-
borgun launa eftir undiiTitun
samningsins. í reglubundnum
vinnutíma er hálftíma matarhlé,
en kafft fáanlegt í afdrepum, án
þess að sú athöfn trufli framleiðsl-
una. I samkomulaginu er fjallað
um tvískiptar og þrískiptar vakir,
um greiðslu íyrir yfirvinnu þar
sem safna má saman allt að tveim
vinnuvikum eða vaktasyrpum á
hverju almanaksári og geta starfs-
inenn tekið frí í stað þess að fá
yfirvinnuna greidda.
Soffía heitir hún þessi fríða stúlka og vinnur við gerð fyrsta eldfjalls landsins, sem sniíðað er á staðnum. Á teikningunni má sjá hvernig útlit fjallsins verður, sem og
innrétting þess.
Eldfjall í miðri
Tíu nemendur konunglegu dönsku
listaakademíunnar í Kaupmanna-
höfn vinna hörðum höndum þessa
dagana við að byggja eldfjall í
miðri höfuðborginni - nánar til tek-
ið í Hallargarðinum við Fríkirkju-
veg. Nemendumir eru frá öllum
Norðurlöndunum og starfa undir
stjóm kennara síns, listamannsins
þekkta, Ulf Rollof, sem er Svfi og
stjama í myndlistarheiminum í
dag. Eldfjallið, sem heitir Eldfjalla-
sófinn er steypt á staðnum og ekki
ljóst hvað um mannvirkið verður
að lokinni sýningunni Borealis
sem hér verður haldin í maí hjá
Listasafni íslands. Fólki verður
boðið inn í eldfjallið í sófa sem þar
er. Þar verður heitt og notalegt,
enda upphitað nteð kolaofni. Ef-
laust munu ferðamálamenn sjá hið
borg
skemmtilegasta mannvirki þama
og vilja fá að láta það standa.
Krakkamir sem að byggingunni
standa vinna frítt, og fyrirtæki hafa
gefið byggingarefnið, kostnaðurinn
er því ekki nema nokkur hundmð
þúsund krónur.
ALÞÝÐUBLAÐIÐ - Hverfisgötu 8-10, 101 Reylcjavík - Simi 62-55-66 - FAX-númer 62-92-44